Аслияб гьумералде

Улбузда бараб буго

Улбузда бараб буго

Улбузда бараб буго

ЖамгIият лъикIаб лъугьин, аслияб куцалда, руччабазда, ай улбузда бараб буго. Бихьинал руччабаздаса къуватал ругин абун Къуръаналда хъван бугониги, жамгIият цебетIеялъе бищун кIудияб бутIа лъола эбелалъ. Масала, имам АхIмад гьитIинав чи вугеб мехалда, гьев хIинкъичIого вукIине, эбел уней йикIун йиго мажгиталде гьевги вачун. Цинги гьес как бан бахъинегIан чIолей йикIун йиго гьей.

 

Гьединго имам Маликги, гьитIинав чи вугеб мехалда, эбелалъ чалмаги къан, мажгиталде витIун вуго, гIалимчи вахъун гурони нахъе вачIунгеянги абун. Имам ШафигIиясеги тарбия эбелалъ кьуна. Гьединго Суфяну Савриясдаги эбелалъ абун буго: «Дуца гIелму тIалаб гьабе, дир вас. Дуе напакъа дица кунги кьурун гьабила», - абун. Гьединлъидал, лъимал лъикIаллъун лъугьиналъе эбелалда бараб жо гIемераб букIуна. Квенги, какие чуриялда гьабулеб бугони, радакь яхъун дугIаги гьабулеб бугони, лъималазда хадуб халги гьабулеб бугони, гьелдаса кIудияб бечелъи рукъалъе букIунаро.

Жакъа гьаб куцалда ригьнал рихиялъе гIилла ккола, жиндирго ишги тун, дунявияб хIалтIи гьабизе улбул тIами. Дунялалда Аллагьас ﷻ щибаб жоялъе бихьизабураб агьлулъи буго. Масала, гьитIинал машинабаз гIадамал раччула, кIудияз юк баччула. Гьединго руччабазеги бихьизабураб агьлулъи буго. Агьлулъиялда чи течIони, рес гьечIо питна цIикIкIинчIого букIине. Бихьиназ рокъоб хIалтIи гьабичIого, рукъалъул бербалагьиги гьабизе, лъималазухъ балагьизеги кколей эбел хIалтIизе яхъинаюраб мехалда, рукъ эхетилищ!? Бищун кIудияб гъалатI буго, рукъ цIунизе Аллагьас ﷻ йижарай эбел, нилъеца Китаялде щвезегIанги хIалтIизе йитIулей йикIин. Гьединлъидал жакъасел масъалаби тIуразе ккани, аслуялде раккизе ккола. ТIад ретIунеб гордеялдацин гъоркьияб маргъал мекъи бани, тIасияб маргъалги мекъса бачIуна. ГьитIинаб къоялъ эбелалъул битIараб тарбия щвечIони, кIудиял гIедалги иш лъикI букIунаро. Лъималазде кIвар кьезе ккола, хасго динияб рахъалъ. ЛъикIаб жо лъималаз гьабидал, барахщичIого гьезие данде жо гьабизе къарумлъизеги бегьуларо нилъ.

Жакъа дагъистаниязул бугеб масъала ккола гIадатазда нахърилълъин. Лъимал рехун тедал, гьез къватIул тарбия босула.

Мунагьал чураяв дир инсуца, гьитIинаб чи вугеб мехалда, дида абуна «Дурусу Шифагьият» абураб тIехь лъазабуни жинца дуе велосипед босилин. Рес бугев чи гьечIониги, гьеб тIехь лъазабидал, инсуца дие гьеб босана. Лъимадул динияб рахъалдасан ругел церетIеял эбел-инсуда рихьулел гьечIони, гьесул гIалимчи вахъунаро.

МухIаммад СагIид Рамазан БутIияс абун буго: «Анлъго сон бараб мехалда, мадугьалихъ йикIарай херай гIаданалъ малъун Къуръан цIализе лъазабидал, инсуца гьелъие чанго меседил гъурущ кьуна. Дида лъалаан нахъе лъураб тIокIаб гIарацги гьесул букIинчIеблъи», - ян.

Диналъ гурони жакъа инсан цIунуларо. ГIарцуца цIунулин абун ракIалде кколеб батани, балагье, чан бечедав чи туснахъалда вугевали. Нужеда ккун батани къуваталъ инсан цIунулин абун, чан къуватав инсан ракьулъ турулев вугев. Дир васият буго, дунялалъ гуккизе нуж рукIунге. Нилъеда лъачIого тIаде бачIун батула херлъи. Хвалил унтулъе лъугьиндал я гIарцуца, я хъулухъалъ кумек гьабуларо. Инсанасда батулеб жо буго цого-цо ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ гурхIел. Аллагьасул ﷻ гурхIалидеги инсанас кин хьул лъелеб, Аллагьас ﷻ амру гьабурал жал гьарун гьечIони?

БитIун бичIчIизе Аллагьас ﷻ киназего тавпикъ кьеги.

 

ГIали-хIажи СагIидхIусенов, гIалимчи

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


КIудияб гIидалъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал!   РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...


Дилималда тӀобитӀана данделъи

Казбек районалъул Дилим росулъ тӀобитӀана районалъул диниял вакилзабазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна «Ас-салам» газеталъул, лъай кьеялъул управлениялъул, «Инсан» фондалъул, районалъул гӀолилазул жамгӀияб гӀуцӀиялъул хIаракатчагIазги. Тадбир рагьана хирияб Къуръан...


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...