Аслияб гьумералде

ГIагарлъигун гьоркьоблъи

ГIагарлъигун гьоркьоблъи

МагIишат гьабичIого инсан тIуваларо. Цо-цо мехалъ гьеб захIмалъула ва гьедин букIиналъе сабаблъун нилъгоги рукIуна. ТIаде бачIине букIараб ризкъи, мунагьалги гьарун, нилъерго гIамалаз нахъчIвала. ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Дие гIибадат гьабиялдасаги вуссун мунагьазде варасе, захIматаб гIумру кьезе буго Дица », - ян. (Сурату «ТIагьа», аят 124)

 

Ризкъиги нахъчIвалеб, гIумруги къокъ гьабулеб, гIумруялдаса баракатги бахъулеб, чIахIиял мунагьаздаса жибги кколин абун гIалимзаби тIадрекъараб мунагь ккола гIагарлъи бикьизаби. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «Нуж Аллагьасдаса ﷻ хIинкъа, Жиндир цIаралдалъун нужеца цоцаздаса мурад гьарулев. Ва нуж хIинкъа гIагарлъи тIезабиялдаса», - ян. (Сура «ан-Нисаъ», аят 1)

ГIагарлъи тIезабулел гIадамал Аллагьас ﷻ Жиндирго гурхIел-рахIматалдаса рикIкIад гьарула ва ахираталъул рокъоб гьезие жужахI бугин баян гьабуна гIалимзабаз.

Жабиридасан бицараб хIадисалда буго: «Цо къоялъ ниж данделъун рукIаго, Авараг ﷺ вачIана нижехъе ва абуна: «Ле, бусурбабазул агьлу! Нуж Аллагьасукьа хIинкъа, нужеца гIагарлъи данде гьабе ва гьелгун рекъон рукIа. ГIагарлъи хурхинабиялдалъун Аллагьас кьолеб кири цIакъ хехаб буго. Ва нуж цIуне къосиналдаса. Нуж цIуне эбел-инсуе гIакъуба кьеялдаса. Алжаналъул махI чIвала азарго сонил нухалъул манзилалдаса рикIкIад вугев чиясдаги. Аллагьасдалъун гьедулев вуго, гьеб махI чIвазе гьечIо жинца гIагарлъи тIезабулев чиясдаги, эбел-инсуе гIакъуба кьолесдаги, зина гьабулев кIудияв чиясдаги ва чIухIи загьир гьабун тIаждал гIагал халат гьабулесдаги», - ян. (ТIабарани)

ГIагарлъи рекъезаби Аллагьасе бокьулеб гIамалаздасан ккола. Жакъа гIагарлъиялда гьоркьоб кIалъай кколеб буго ирс, ракьал, лъимал, цоцада абураб рагIи сабаблъун. ГIиси-бикъинал жал сабаблъун, цоцаздаса руссун, чанго сонал уна кIалъачIогоцин. Амма нилъеда лъазе ккола гIумру цIакъго къокъаб жо букIин. Гьедин барщун, тохлъукьего хвел тIаде бачIани, хIинкъи буго гьеб мунагь сабаблъун рухI мекъи бахъиялда, Аллагьасул нагIана щвеялда. Гьединлъидал дагьабгIаги цоцазул захIмалъаби раччизе ккола нилъеца Аллагьасе ﷻ гIололъун. Гьаб дунял гуро муъминчияс рахIат босулеб бакI. Дунял буго муъминчиясе туснахъ. Гьедин хъван буго хIадисалдаги.

ТIадегIанав Аллагьас инсанасе гIакълу кьун буго. Гьебги буго хIайваналдаса нилъ ратIа рахъулеб жо. МагIишат гьабизе хIайваналдаги лъала, ай бакъараб мехалъ квенги, квачараб мехалъ хинлъиги, къечараб мехалъ лъимги балагьизе. Нилъ хIайваназдаса ратIа рахъулеб жо ккола нилъер дин. Дин цIунизе ккани хIалтIизабизе ккола гIакълу.

Абу Гьурайратидасан бицана, Аварагас ﷺ гьарурал васиятаздасан бугин: «Мун гIагарлъигун рекъон вукIа, дудехун мугъги кьун гьел аниги», - ян.

 

ХIабиб МухIаммадов, ЦIобокь Миякьоб росдал имам

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Ихдалил хIурмат

Гьале тIаде щвана тIогьолаб ихдалил заман. ГIемерисеб халкъалъе бищунго бокьулеб мехги ккола гьеб. Иснанасул къаркъалагун сверухъ бугебщинаб тIабигIат цIилъулеб заманги буго гьаб. Гьединго ихдалил заман буго хурзал-ахал рекьулеб, къачIалеб ва кIурулеб мех. Щайгурелъул, гьелда бараб буго инсанасул...


Нужее баяналъе

  Зубайр бин ГIаввамил чан сон букIараб ислам босидал? – 16 сон. ТIоцеве къазилъун щив вукIарав? – ГIумар бин ХатIаб. Алжаналъул мацI щиб? – ГIараб мацI. Ансаразул сайидилан лъида абулеб? – СагIд бин МугIазида. ЧIвалелде цебе балеб суннатаб как тIоцебе лъица бараб? –...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...