Щугоялдаса щуго...

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал хIакъаб рахъалде хIалтIизарулел ругони ва гьезухъ щукруги гьабулеб бугони, ТIадегIанас жеги тIадеги хиралъаби кьола. Амма нилъер дунялалъеги ахираталъеги пайда щолеб хIалалъ щукру гьабизе гIемерисеб нухалда нилъеда лъалеб батуларо. Аллагьас ﷻ кьурал нигIматазухъ букIине кколеб хIалалда щукру гьабулеб гьечIони, ТIадегIанас гьеб нахъе босула.

Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Дица кьурал нигIматазе нужеца щукру гьабуни, Дица гьел нужее жеги цIикIкIинаризе руго. Амма нужеца Дир нигIматазде инкар ккуни, нужеда гьел кIочани, ва гьезде щукруги гьабичIони, нужее Дица гьабулеб гIазаб цIакъ къвакIараб букIине буго», - ян (сурату «Ибрагьим», аят 7).

Ибну ГIабасидасан бицунеб буго Аварагасул ﷺ хIадис: «Нужеца щуго жоялдаса пайда босе, цогидаб щуго тIаде бачIинегIан: чIаголъиялдаса - хвел тIаде бачIинегIан, сахлъиялдаса - унти тIаде бачIиналде, парахалъиялдаса – машгъуллъи тIаде бачIиналде, гIолохъанлъиялдаса – херлъи тIаде бачIиналде, бечелъиялдаса – мискинлъи бачIиналде», - ян.

Гьаб щуябго жоялдаса битIун пайда босизе нилъеда лъани, дунял-ахираталда хвасарлъи щола.

Дунялалъул рукъ буго ахираталъе хIадурлъи гьабулеб бакI. ЛъикIаб гьабурасда ахираталдаги лъикIаб батула ва квешаб гьабурасда квешлъи дандчIвала.

Унти тIаде бачIун гурони сахлъиялъе букIинеб кколеб щукру гьабизе нилъеда лъаларо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсанасе гIемерал нигIматал кьун руго: бихьизе берал, рагIизе гIундул, кIалъазе кIал ва хутIаралги лугбал. Гьел нигIматазухъ щукру гьабун рагIалде бахъунаро. Гьел лугбузухъ щукру гьабиги ккола, Аллагьас ﷻ сундуе гьел рижун ратаниги, гьелъие гьел хIалтIизари.

Машгъуллъи тIаде бачIиналде парахалъиялдаса пайда босизе лъангутIи ккола ахирзаманалъул унти. Парахатаб заман гIемер бугониги, гъибат-бугьтаналде, телефоназде руссун, чIалгIаде заман тIамун батула.

Херлъи тIаде бачIиналде гIолохъанлъиялдаса пайда босунгутIиги ккола, хадуб ракI бухIулеб жо. ГIолохъанлъиялъул мисал буго ччугIил мисалалда. Кодоб кквезе гьеб кIоларебго гIадин борчIун ун батула гIолохъанаб заманги. Ригьалде рахиндал бичIчIула кин гьеб заман арабали. Гьединлъидал, Аллагьасулги ﷻ Аварагасулги ﷺ нухги ккун, берцинго гьеб тIамизе жигар бахъизе ккола.

Нилъеца пайда босизе ккола мискинлъи тIаде бачIиналде нилъерго бугеб буголъиялдаса. Пайда босизе ккани миллионералги миллиардералги нилъ рукIине кколаро. Бугеб ресалда рекъон гьабизе ккола пайда ва кумек. Кинаб бугониги дунялалъул иш гьоркьобккун садакъа-хайрат метералде тIами ккола шайтIаналъ нилъ гуккулеб нух. ЗахIмалъиялда вукIун хвезабураб гъурущ садакъаде кьей цIикIкIун кири щолеб буго, рес букIун кьураб аза-азар гъурщидасаги.

Салман Ибрагьиханов, ГIортIаколо росдал имам, Болъихъ район

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул. Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро. Ихлас...

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги. МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...

Щугоялдаса щуго...