Аслияб гьумералде

ГурхIелалъулъ букIуна къуват

ГурхIелалъулъ букIуна къуват

ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ рецц буго БетIергьан ﷻ рехсезе нилъее рес кьуралъухъ. Гьев ﷻ рехсолел мажлисазда Аварагас ﷺ абулаан Алжаналъул ахалин, щайин абуни, гьениб инсанасул ракI бацIцIалъулеб, гIелму щолеб, лъикIаб рахъалдехун хисулеб букIун.

 

Жакъа хасго кIвар бугеб иш ккола хъизамалъул гьоркьорлъабазул бицин. Щайгурелъул, хъизам ккола жамгIияталъул кьучI. Хъизамалда адаб-хIурмат, рокьи, цоцада ричIчIи бугони, жамгIиятги щулияб букIуна. Амма хъизамалда жаниб инжитлъи, хъачIлъи букIунеб бугони, гьелъ рукъ гуребги, тIубараб гIелги хвезабула.

ТIолабго дунял хисизабизе кIвечIониги, байбихьизе ккола нилъедасанго, нухмалъи гьабизе ккола мисалаздалъун. Нилъ рукIине бегьуларо гьав чи мажгиталде уна, как бала, амма лъадудехун хъачIлъи бихьизабула яги пуланай гIаданалъ дин гьабула, амма росасул адаб гьабулароян гIадамаз абуледухъ. ХIакъикъияб дин мажгиталда гуреб, рокъоб загьирлъула.

Аллагьасул Расулас ﷺ бихьизабуна лъадигун кин вукIине кколебали. Цо къоялъ Аварагасда ﷺ вихьула пуланав чи, лъади рекIараб варани хъачIго нухда бачунев. Аварагас ﷺ гьесда абула, ворейин, цIодорго вукIайин, дур бербалагьиялда гъоркь жавгьаралъул гъутухъ бугин абун. Гьес чIужугIадан жавгьаралде дандеккуна.

ХIадисалда буго: «Нужер бищун лъикIал руго хъизан-агьлуялъе лъикIал», - ян. ХIадисалда гьедин бугониги, цо-цоязда ракIалде ккола хIеренлъи бихьиназул нух гурин абун. Гьел нечола лъадуда лъикIаб рагIи абизе, рокьи загьир гьабизе. Амма хъачIлъи бихьизабизе, щаялиго, нечоларо. Гьеб бахIарчилъи гуро. Гьеб буго загIиплъи. Щайгурелъул, бокьарав чиясда кIола хъачIлъи бихьизабизе, амма рокьи цIунизе кIоларо къуватасда гурони.

Халип ХатIабил ГIумар жиндирго лъадуда аскIов цIакъ сабуралда вукIунаан. Гьаракь борхун лъади гьесда кIалъайдал ва гьелда гIадамал гIажаиблъидал, гьес абуна: «Гьелъ дие квенги гьабула, лъималги гьарула, гьел гIезарула, дир ургъелги гьабула. Гьелдехун сабруялда вукIине ккеларищ дун?» - илан.

Хъизамалъе гIоло чIужугIаданалъ хIехьола гIемерал захIмалъаби. Гьелъ лъимер гьабула, бихьиназда цебечIезабизецин кIолареб унтиги хIехьон. Гьей къаси-къасицин берцинго кьижуларо лъималазул ургъалида йикIиналъ.

Гьединго, кIвар бугеблъун ккола руччаби сундуе гIоло рижун ругелали бичIчIи. Аллагьас руччаби рижун руго бихьиназе, гьезда аскIоб рахIат батизелъун. Аварагасде ﷺ тIоцебе вахIю бачIиндал ва хIинкъун лъугьиндал, гьев ана жиндирго лъади Хадижатихъе. Щайгурелъул, гьесда лъалеб букIун гьелъ жиндир ракI парахалъизабизе букIин.

Лъади йикIине ккола росасе парахатаб бакIлъун. Рос вукIине ккола цIунилъун ва квербакъилъун. Гьеб ккола цоцаздехун бугеб адаб, цо гIуцIиялъул кIиго рахъ. Цо рахъ биххани, тIолабго бортун унелъулха.

Щивав бихьинчиясе бокьула лъадуда аскIов парахалъиялда вукIине. ЧIужугIаданалъеги бокьула росасда аскIоб рокьигун ва цIунигун йикIине. Гьедин бугеб мехалда хъизам щулалъула.

ХIакъикъияб бахIарчилъи ккола лъадуе лъикIлъи гьаби. ХIакъикъияб гIакълу ккола рокъоб адаб-хIурмат ва парахалъи цIуни. Къуват букIунаро гIаданлъи гьечIолъиялда ва хъачIлъиялда бараблъун. Къуват букIуна гурхIелалда жаниб.

 

МухIаммад Майранов, централияб округалда Муфтияталъул вакил

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...