Аслияб гьумералде

ГурхIелалъулъ букIуна къуват

ГурхIелалъулъ букIуна къуват

ТIадегIанав Аллагьасе рецц буго БетIергьан рехсезе нилъее рес кьуралъухъ. Гьев рехсолел мажлисазда Аварагас абулаан Алжаналъул ахалин, щайин абуни, гьениб инсанасул ракI бацIцIалъулеб, гIелму щолеб, лъикIаб рахъалдехун хисулеб букIун.

 

Жакъа хасго кIвар бугеб иш ккола хъизамалъул гьоркьорлъабазул бицин. Щайгурелъул, хъизам ккола жамгIияталъул кьучI. Хъизамалда адаб-хIурмат, рокьи, цоцада ричIчIи бугони, жамгIиятги щулияб букIуна. Амма хъизамалда жаниб инжитлъи, хъачIлъи букIунеб бугони, гьелъ рукъ гуребги, тIубараб гIелги хвезабула.

ТIолабго дунял хисизабизе кIвечIониги, байбихьизе ккола нилъедасанго, нухмалъи гьабизе ккола мисалаздалъун. Нилъ рукIине бегьуларо гьав чи мажгиталде уна, как бала, амма лъадудехун хъачIлъи бихьизабула яги пуланай гIаданалъ дин гьабула, амма росасул адаб гьабулароян гIадамаз абуледухъ. ХIакъикъияб дин мажгиталда гуреб, рокъоб загьирлъула.

Аллагьасул Расулас ﷺ бихьизабуна лъадигун кин вукIине кколебали. Цо къоялъ Аварагасда ﷺ вихьула пуланав чи, лъади рекIараб варани хъачIго нухда бачунев. Аварагас ﷺ гьесда абула, ворейин, цIодорго вукIайин, дур бербалагьиялда гъоркь жавгьаралъул гъутухъ бугин абун. Гьес чIужугIадан жавгьаралде дандеккуна.

ХIадисалда буго: «Нужер бищун лъикIал руго хъизан-агьлуялъе лъикIал», - ян. ХIадисалда гьедин бугониги, цо-цоязда ракIалде ккола хIеренлъи бихьиназул нух гурин абун. Гьел нечола лъадуда лъикIаб рагIи абизе, рокьи загьир гьабизе. Амма хъачIлъи бихьизабизе, щаялиго, нечоларо. Гьеб бахIарчилъи гуро. Гьеб буго загIиплъи. Щайгурелъул, бокьарав чиясда кIола хъачIлъи бихьизабизе, амма рокьи цIунизе кIоларо къуватасда гурони.

Халип ХатIабил ГIумар жиндирго лъадуда аскIов цIакъ сабуралда вукIунаан. Гьаракь борхун лъади гьесда кIалъайдал ва гьелда гIадамал гIажаиблъидал, гьес абуна: «Гьелъ дие квенги гьабула, лъималги гьарула, гьел гIезарула, дир ургъелги гьабула. Гьелдехун сабруялда вукIине ккеларищ дун?» - илан.

Хъизамалъе гIоло чIужугIаданалъ хIехьола гIемерал захIмалъаби. Гьелъ лъимер гьабула, бихьиназда цебечIезабизецин кIолареб унтиги хIехьон. Гьей къаси-къасицин берцинго кьижуларо лъималазул ургъалида йикIиналъ.

Гьединго, кIвар бугеблъун ккола руччаби сундуе гIоло рижун ругелали бичIчIи. Аллагьас руччаби рижун руго бихьиназе, гьезда аскIоб рахIат батизелъун. Аварагасде ﷺ тIоцебе вахIю бачIиндал ва хIинкъун лъугьиндал, гьев ана жиндирго лъади Хадижатихъе. Щайгурелъул, гьесда лъалеб букIун гьелъ жиндир ракI парахалъизабизе букIин.

Лъади йикIине ккола росасе парахатаб бакIлъун. Рос вукIине ккола цIунилъун ва квербакъилъун. Гьеб ккола цоцаздехун бугеб адаб, цо гIуцIиялъул кIиго рахъ. Цо рахъ биххани, тIолабго бортун унелъулха.

Щивав бихьинчиясе бокьула лъадуда аскIов парахалъиялда вукIине. ЧIужугIаданалъеги бокьула росасда аскIоб рокьигун ва цIунигун йикIине. Гьедин бугеб мехалда хъизам щулалъула.

ХIакъикъияб бахIарчилъи ккола лъадуе лъикIлъи гьаби. ХIакъикъияб гIакълу ккола рокъоб адаб-хIурмат ва парахалъи цIуни. Къуват букIунаро гIаданлъи гьечIолъиялда ва хъачIлъиялда бараблъун. Къуват букIуна гурхIелалда жаниб.

 

МухIаммад Майранов, централияб округалда Муфтияталъул вакил

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...