Аслияб гьумералде

Бищун лъикIаб гIамал

Бищун лъикIаб гIамал

Абу-Дардаъ-асхIабасдасан бицун буго: «Дида рагIана Бичасул аварагас ﷺ абулеб: «Къиямасеб къоялъ тIоцебе цIадирабазда лъолеб гIамалалдаса ккола лъикIаб тIабигIат ва сахаватлъи.

Иман бижараб мехалъ гьелъ БетIергьанасда ﷻ абун буго: «Я Аллагь ﷻ, жиб щула гьабе», - ян. Цинги ТIадегIанас ﷻ гьеб щула гьабун буго лъикIаб тIабигIаталдалъун ва сахаватлъиялдалъун. Куфру бижараб мехалъ, гьелъги абун буго: «Я Аллагь ﷻ, жиб щула гьабе», - ян. Аллагьас ﷻ гьеб щула гьабун буго хъантIиялдалъун ва нахъегIанаб гIамалалдалъун».

Тирмизияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абун буго: «Къиямасеб къоялъ диде бищун гIагарал ва бищун рокьулел чагIи рукIине руго лъикIаб, берцинаб, сахаватаб тIабигIат-гIамалалъул бетIергьаби», - ян.

Абу-Дардаица жеги бицун буго аварагасдасан ﷺ: «Къиямасеб къоялъ цIадирабазда лъолеб гIамалазул берцинаб тIабигIаталдаса бакIаб жо щибго гьечIо. Гьеб гIамалалдалъун чи щола какал ралев, кIалал кколев чиясул даражалде», - ян.

Аварагас ﷺ хIадисазулъ баян гьабураб кинниги берцинаб тIабигIатазул бетIергьан вуго гIадамазул бищун лъикIав. «КигIан гIемераб бугониги гьабураб гIамалалъ пайда гьабуларо гьелда цадахъ берцинаб гIамал-хасият батичIони», - ян буго хIадисалда.

Имам Гъазалиясги «ИхIъялда» хъван буго, аварагасда ﷺ цIехедал гIамалазул бищун лъикIаб щиб кколебин абун, гьес ﷺ жаваб гьабунин лъикIаб тIабигIат кколин абун.

Чиясул хIал кIоларо щивав аскIове вачIарав чиясе кумек гьабун ва гьарараб кьун. Амма гьесул хIал кIола аскIове вачIанщинасдехун гьимун, берцинаб, гьесул рекIелъе лъугьунеб гIамал-хасият бихьизабизе. Цинги гьединав чи гIадамазул рекIелъеги вортула, гьезул цоцазде рокьиги бижула.

Гьеб гIамалалъ чиясе рагьула баракатаб, гьарзаяб нигIматалде нуцIа. ЯхIя ибну МагIазица абун буго: «ЛъикIал тIабигIатал чорхолъ рессарав чиясе ризкъиялде нуцIа рагьула. Гьеб буго диналъул кьучI», - ян.

Берцинаб тIабигIат буго чиясул гIумруго талихIаблъун гьабулеб гIамал. Гьеб гIамал хасиятлъун ккурав чиясул дандиязулгун мекъи ккейги букIунаро, рагъ-мачалдеги кколаро. «Чиясул талихIалъул гIаламатазул цояб буго гьесул берцинаб хасият», - абун буго хIадисалда.

Анас-асхIабасги бицун буго аварагасдасан ﷺ: «ЛъикIаб тIабигIаталдалъун инсан абадияб рукъалъул тIадегIанал даражабазде вахуна, гIибадат гьабиялъулъ загIипавлъун вукIун ватаниги», - ян.

Квешаб гIамалалъул бетIергьан абуни вуго киназдаго рихарав чи. Жабир-асхIабасдасан бицараб хIадисалда буго: «… дир ﷺ цIикIкIун ццин бахъунелги, Къиямасеб къоялъ дидаса ﷺ цIикIкIун рикIкIада рукIине ругелги ккола жалго жидецаго реццун гIемер кIалъалел ва бицунеб хабаралъулъ чIухIарал гIадамал», - абун. Аллагьас ﷻ цIунаги нилъ гьединаллъун рахъиналдаса, Гьес ﷻ нилъ гьареги берцинаб тIабигIат чорхолъ босарал Жиндир ﷻ рацIцIадал лагъзаллъун.

АхIмад Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...