Пагьму цIикIкIина
Хасалил пихъазул цояб буго мандарин. Гьелъул руго кIинусгогIанасел тайпабиги. Нилъер гьаниб дандчIвала Абхазиялда, ГIагараб Бакъбаккуда рижулел – клементин, муркотт, надоркотт, сатсума, шива-микан гIадал сортал. Гьезул батIалъи – пихъил кIодолъи-гьитIинлъи, тIагIам, хъалалъул кьер.
Мандарин бечедаб буго антиоксидантаздалъун, батIи-батIиял къокъабазул витаминаздалъун, тIабигIиял антисептиказдалъун, каротиналдалъун. Мандариналъулъ буго гIемераб къадар кремниялъул, кобальталъул, молибденалъул ва руго цогидалги минералал.
Абула мандарин гIемер кваналел чагIи цIодорал рукIунин.
ГIалимзабаз абула мандариналъулъ бугин флавоноид абулеб пайдаяб антиоксидант. Гьелъ кумек гьабула ургьимес заралиял радикалаздаса цIунизе. Ургьимесалъулъ цIекIал процессал лъугьиналъ хехлъизабулеб буго херлъи щвей, цIикIкIинабулеб буго ракалъул унтаби ва рекIел бидурихьазул гIуцIиялда унтаби лъугьин. Гьеб киналдаго данде къеркьолеб буго мандарин.
Цоги, флавоноидазул гIуцIабаз сах гьарулел руго воспалениял, ургьимес цIунулеб буго тканал хвезарун онкологиялъулал унтаби ккезаризе рес бугел заралиял радикалаздаса. Флавоноидазул гIуцIи букIин чIезабун буго гьелъул хъалалъулъги.
Абула ургьисалабазда ганчIал лъугьин букIунин кIващулъ цитратал абулел жал дагьлъиялдалъун. Италиялъул гIалимзабаз чIезабун буго цитрусаз кIващулъ цитратазул къадар цIикIинабулин ва цIамул кальциял дандекъан лъугьунел къвакIарал гъатал лъугьине толарин. Гьел гъаталги кколел руго ургьисалабазда лъугьунел ганчIал.
Квачараб заман
Хасалил заманалда мандариналъ чиясул къаркъала хьезабула витаминаздалъун, щула гьабула иммунитет. Хъал бахъулелъул, гожоялда тIад букIунеб хъахIаб гъат нахъе инабугейинги хъван буго. Гьеб бугила противовоспалительнияб эффект кьолеб жо. Квачалъул унти ккедал беццула гьелъул хъалалъул гьабураб чай. Гьелъ бакъвараб ухIуди лъугIизабула, ахту лъама гьабула. Гьелъулъ буго цIикIараб къадар С витаминалъул, ай квачараб заманалда, иммуниял клеткаби хIалтIизарун, инфекциялгун заралиял вирусазда данде черх къеркьеялъе жиб хIажатаб.
РакI
РекIел ччорбал щула гьарула. Мандариналъулъ буго алкалоид ва синефрин абураб гIуцIи. Гьелъ гIодобе ккезабула хашаб холестериналъул къадар. Калий гIемер букIиналъ, мандариналъ къватIибе бачIинабула хIажат гьечIеб лъим, рукIалиде ккезабула бидул кьаби, щула гьарула рекIел ччорбал. Черхалъе гIураб кислород шоларого бугеб заманалда ракI хIалтIула кколелдаса цIикIкIун, гьебги букIуна железо дагьлъидал. Мандариналъулъ бугеб аскорбинкаялъ бачIинабула гьеб железо.
Нерваби
Мандариналъулъ бугеб В ва С къокъаялъул витаминал лъикIал руго нервабазе, гьединлъидал гьеб кваназе ккола ракI бакъван, рахIатхун, риха-хочун рукIунел чагIаз.
Берзул канлъи
ЛъикIлъизабула берзул канлъи. Мандариналъулъ бугеб А витаминалъ къуват гьабула берзул цIодорлъи, щулалъизарула чIегIерберал, слизистиял тканал цIунула, бецIаб бакIалда лъикI бихьизеги кумек гьабула. С витамин буго рихьиялъулал органазулъ би лъикI хIалтIизабулеблъун, гьелъ берзул тIадецуй гIодобе ккезабула, катаракта ккеялъул хIинкъи 33 проценталъ дагьлъизабула.
<figure><img src="//as-salam.press/storage/_content/2023/01/13/1673607600_63c139b00296d.jpg"></figure>
Кин кваналеб?
МачIикьаго кваназе беццуларо. КьижизегIан цебе кванаялъул щибго къварилъи гьечIо. Кванайинги абулеб буго кьер хисичIеб, хъалалда тIад тIанкIал лъугьинчIеб, къвакIарабги гуреб, цIакъгоги тамахлъичIеб. Кваналалде цебе чурейинги буго. Кванан хадуб лъикIаб буго кIалги квералги чуризе.
Квен бихIинаби
Мандариналъулъ буго клетчатка абурабги гIуцIи. Гьелъ кумек гьабула квен бихIинабиялъе. Клетчаткаги букIуна кIиго батIияб: биунеб ва биунареб, гьебги мандариналъулъ цIикIкIараб къадаралда буго. Биунелъ, квен бихIинабизе бачIунеб лъамалъи цIикIкIинабула. КIиабилеб уна бакьазулъе ва гьелдалъун бакьазда жаниб квен бихIин лъикIлъулеб буго. Гьеб гIуцIи кванилъ цIуниялъ ричча-рихъан тарал унтабаздаса цIунулел руго.
Руччабазе
Мандариналъулъ ругел витаминаз тIом лъугьинабула цIвакараблъун. С витаминалъ сах гьарула дабал. Жеги гьеб витаминалъ кумек гьабула железо цIикIкIине. Железо дагьлъидал лъугьуна саквараб хIал, речIай, беразда гьоркьа бакIазде рехула бецIлъи.
Гьуинаб нигIмат бугониги, мандарин буго колориял дагьаб пихъ. Мандариналъулъ бугеб калиялъ ва кальциялъ лъикI гьабула обмен веществ, клетчатка абураб гIуцIиялъ гIорцIараб хIалги лъугьинабула.
Мандариналъ кумек гьабула ругъун хехго сахлъизе. ТIомода хъачIлъи, свараб кьер, букIкIин ва хехго сукIалаби лъугьине толаро. Аскорбиновияб кислотаялъ цIикIкIинабула сахаб ракьа, щекI, рас ва малъ лъугьине хIажатаб белок.
Мандариналъул нахалъ хъахI гьабула тIом, макьу щунгутIиялда данде къеркьола, черхалъе лъикIаб хIал бачIинабула, бакьазул иш рукIалиде ккезабула, бактериялгун грибокал гIемерлъизе толаро.
Зарал
Пайдаялда цадахъ заралги камуларелъул, кваналеб мехалъ гIемераб къадар циндаго кваназе беццуларо.
Мандариналъулъ бугеб кислотносталъ кванирукъалъулгун бакьазул слизистиял рагъаризарулел руго, гьелъие гIоло мандарин лъикIаблъун бихьизабулеб гьечIо: кьаралъи бугел, ургьисалаби унтарал, кванирукъалда язва ва цIикIкIараб къадар кислотность, гьединго, энтерит, колит, гастрит, острый нефрит, гепатит, холецистит гIадал унтаби ругезе.
Цогидал пихъалго гIадин мандаринги буго къуватаб аллерген, рес буго гьеб кванайдал сус базабизе, кIал гьорозе, хъирхъири бахъинабун хIухьел цIай захIмалъизе. Гьединлъидал пихъазде аллергия букIунез цIодорлъи гьабе.
Чакрил диабет бугезеги зарал гьабизе рес буго. Лъабго сон базегIан лъималазеги кьезе бихьизабулеб гьечIо.
