Аслияб гьумералде

РахIматал рещтIунеб бакI

РахIматал рещтIунеб бакI

Аллагьасул ﷻ расулас абун буго БетIергьан ﷻ рехсон цониги къавм данделъичIин жидеда сверун малаикзаби лъугьун ва жалги рахIматалъулъ тIерхьун гурониян. Жеги абун буго Аллагь ﷻ рехсезелъун цониги чагIи данделъичIин, гьеб данделъиялдаса жидер мурадги гIицIаб Гьесул ﷻ разилъи щвей гуреб букIинчIел, жидеде «Нуж тIаде рахъа мунагьал чурараллъун, нужер квешал гIамалал лъикIазде сверизарунаян» зобалаздаса ахIулев чияс ахIун гурониян. (АхIмад, Муслим).

Бищун лъикIал ругин жал рихьиялдалъун Аллагь ﷻ ракIалде щолел гIадамалин буго аварагасул ﷺ машгьураб хIадисалда. Аллагь ﷻ рехсей буго шайтIан-иблисалда данде вагъулев муъминчиясул хвалчен. БетIергьан Аллагь ﷻ рехсолеб мажлис алжаналъул ахазул цояб бугин абула, Гьев ﷻ рехсолеб данделъи рахIматалъулъ тIерхьун, малаикзабаз сверун ккун букIуна, гьенир гIахьаллъаразе алжаналъул нигIматал насиблъула, квешлъиялде ккеялдаса цIунаравлъун вукIуна ва жужахIалдасаги цIунула.

Аллагь ﷻ рехсей буго ТIадегIанас ﷻ Къуръаналда нилъедаса тIалаб гьабулеб гIамалги. Суратул «Анфалалъул» 45-абилеб аяталда абулеб буго (магIна): «Нужеца Аллагь ﷻ рехсе гIемер рехсеялъ», - ан. Аллагь ﷻ рехсей нилъеца Гьев рехсеялда къокълъараб гIамалги гуро, гьеб буго БетIергьанасда ﷻ нилъ ракIалдещвей ва Гьесги ﷻ нилъ рехсей. Суратул «Бакъараталда» абулеб буго (магIна): «Нужеца дун рехсе, Дица нужги рехсела», - ян.

Гьедин БетIергьанас ﷻ абуниги гьеб буго нилъеда бичIчIизелъун нилъ Гьесде ﷻ хIажаталлъун рукIин. Аллагь ﷻ рехсеялъул хIакъалъулъ гIалимзабаз абулеб буго: муъминчиясул ракI Аллагь ﷻ рехсеялде хIажалъиялъул мисал буго ччугIил лъеде хIажалъиялда релълъараб. Лъим гьечIого ччугIа холеб кинниги Аллагь ﷻ рехсей теялдалъун ракIги чIунтула. БетIергьан ﷻ рехсолевлъун лагъ вугебгIан заманалъ гьесул рухI сабруялда букIуна, иманги цIикIкIуна, ургъел-къварилъи тIаса аравлъун лъугьуна, дунялалдагун ахираталда талихIалда квершел батаравлъунги лъугьуна.

Абу Гьурайратидасан бицараб, машгьураб хIадисалда буго, аварагас ﷺ абунин: «Аллагьасул ﷻ руго ракьалда хьвадулел хасал малаикзаби жидеца данделъарал гIадамазул цIех-рех гьабулел. Жидеда батараб мехалъ Аллагь ﷻ рехсезе данделъараб къавм, гьез ахIи бала: «Гьанире, нужерго анищ бугелде гIедегIе», - ян. Цинги гьел малаикзаби рачIуна ва жидер кваркьабаздалъун гьел сверун ккун зодоре щвезегIан гьезда тIад горал гьарун чIола.

Хадуб Аллагьас ﷻ цIехолеб буго: «Дир лагъзал щиб гьабулеллъун нужеца тарал?» - абун. Гьел малаикзабаз абула: «Нижеца гьел Дуе рецц, тIадегIанлъи ва тасбихI гьабулеллъун тана», - ян. Аллагьас ﷻ цIехола: «Гьезда Дун вихьанищ?» - абун. Малаикзабаз жаваб гьабула: «ВихьичIо», - ян. Нахъеги цIехола Аллагьас ﷻ: «Кинха букIине букIараб гьезда Дун вихьаравани?» - ян. Гьез абула: «Мун вихьаравани гьел рецц, тIадегIанлъи ва тасбихI гьабиялъулъ жеги цIакъ бахъулеллъун рукIинаан», - ин.

Аллагьас ﷻ нахъеги цIехола гьезда: «Сундаса гьез цIуни гьарулеб бугеб?» - ан. «Гьез абула: «ЦIаялдаса», - ян. Нахъеги Аллагьас ﷻ гьикъула: «Гьезда гьеб бихьанищ?» - абун. «БихьичIо», - ян малаикзабаз абидалги БетIергьанас ﷻ гьикъула: «Бихьарабани, кин гьел рукIине рукIарал?» - ан. Жаваб гьабун малаикзабаз абула: «Бихьарабани, гьелдаса лъутиялъулъ ва рикIкIалъиялъулъ жегиги цIакъ бахъулеллъун рукIинаан», - ин.

Хадубги БетIергьанас ﷻ гьикъула: «Щиб гьез тIалаб гьабулеб бугеб жо?» - ян. Малаикзабаз абула: «Алжан буго», - ян. «Гьезда алжан бихьанищ?» - ан БетIергьанас ﷻ гьикъидалги, малаикзабаз абула: «БихьичIо», - ян. «Гьеб бихьарабани, кинаб хIал гьезул букIине букIараб?» - ан гьикъула Аллагьас ﷻ . Жаваб гьабун малаикзабаз абула: «Алжан бихьарабани, гьел рукIинаан гьеб щвеялъе жеги цIикIкIун цIакъ бахъи гьабулел», - ан.

Гьеб мехалъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «Дица нужее нугIлъи гьабулеб буго Дица гьезул мунагьал чуранин», - абун. Малаикзабаз абула: «Я нижер БетIергьан ﷻ ! Гьенив вуго цояв, гьел рехсарал ишал жиндир мурадлъун бугев гурев, жиндирго хIажаталъе гIоло вачIарав», - ан. Гьелъие жаваб гьабун Аллагьас ﷻ абула: «Гьеб къавм буго жидеда аскIов гIодов чIарав талихIкъаравлъун лъугьунарев», - ан.

Аллагьас ﷻ нилъ ратаги гIамал гьаби тIубанго Гьев ﷻ разилъуледухъ гьабулеллъун ратичIониги, Жиндирго ﷻ рахIму-цIобалдалъун тIаса лъугьун тарал лагъзадеридаса! Амин!

МУХIАММАД САЛМАНОВ

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Муфти дандчIвана хIафизгун

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди дандчӀвана, хирияб рамазан моцӀалъ таравихӀалъул каказда гӀахьаллъизе республикаялде вачӀун вукIарав машгьурав хӀафиз Сиратуллагь Рауповгун. Гьез бицана хирияб Къуръан малъиялъул, рекӀехъе лъазабиялъул къагIидабазул хIакъалъулъ.


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Луганскиялде сапар

ДРялъул делегация дандчӀвана Луганск шагьаралъул администрациялъул вакилзабигун ва рехсараб шагьаралъул бетӀерасул ишал тӀуралей Яна Пащенкогун. Дагъистаналъул делегациялда гъорлъ рукӀана «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад Мусаев; Россиялъул бусурбабазул цӀиял ракьалда...