Аслияб гьумералде

Бича-хиси гьарзалъи

Бича-хиси гьарзалъи

Абугьурайратица аварагасдасан ﷺ бицана: «Питна тIибитIун, гьереси гIемерлъун ва базарал гIагарлъун гурони къиямасеб къо щвеларо», - ян («Муснад», АхIмад).

Къиямасеб къоялъул загьирлъарал гIаламатаздасан ккола базарал гIагарлъи, ай бокьухъе бича-хиси гьабизе рес букIин. Цере бича-хиси гьабизе варанабаздаги рекIун, чанго къойил манзилалъ ине кколел рукIана. Заман анагIан, экономика цебетIедал, телефонал, компьютерал ва интернет баккидал, щивав чиясул рес буго рокъовги вукIун бокьараб жо интернеталдасан босизе. Амма къиямасеб къоялъул гIаламатал кидаго гуро квешал рукIунел. ТIадеги, бича-хиси гIемерлъидал гIадамазе гьелъулъ бигьалъаби руго. Масала, базарал гIагарлъиялъеги лъабго аслияб гIилла буго.

ТIоцебесеб – къайиматIахIалъул багьа-къадаралъул баян хехго тIибитIи. Цо бакIалда къайиялъул багьа учузаблъун ялъуни багьаяблъун бугони, гьелъул хIакъалъулъ хехго лъала киназдаго.

КIиабилеб – къайи хехго босулесухъе щвей. Бича-хиси ва къотIи-къаял гьаризе манзилалъул захIмалъаби гьанже гьечIо. Къайи баччулеб техникаялъул цебетIеялъ рес буго дунялалъул бокьараб рахъалде къайи хехго битIизе.

Лъабабилеб – конкуренция гIемерлъиялъ къайиялъул багьа цо мухъде бачIин.

КАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


Суал-жаваб

Насвай хIалтIизабун хадуб кIалги ххуличIого ялъуни гьебги чвантиниб лъун бараб как рикIкIунищ? Лъалеб жо буго хъалияналъги, насваялъги ва гьелда релълъарал цогидал жалазги чорхое зарал гьабулеблъи. Гьел жал хIалтIизариги шаригIаталда мунагьлъун рикIкIуна. Пуланав чи ватани гьединал жалаздаса...