Аслияб гьумералде

Зина – кIудияб мунагь

Зина – кIудияб мунагь

Зина – кIудияб мунагь

КьучIаб хIадисалда буго къиямасеб къо гIагарлъиялъул гIаламатаздасан кколин киса-кибго зина тIибитIиян. Жакъасеб заман буго зина гIатIидго тIибитIараб. Гьеб кIудияб мунагь гьаби гIадатияб жолъун бихьулеб буго цо-цоязда. Къойидаса-къойиде зинаби гьаризе гIуцIарал хасал бакIалги цIикIкIунел руго. Щайха гьел цIикIкIунел ругел? Щайгурелъул гIадамазулъ жагьиллъи гIемерлъулеб букIун.

Гьаб буго дин гьарзалъараб заман. Рес буго бокьухъе гIелму тIалаб, гIибадат гьабизе. Амма ресал цIикIкIаниги иман загIиплъулеб буго. Мажгитаздаса рахъиндал кIочонеб буго ахират, рокьи цIикIкIунеб буго дунялалдехун. Гьаб буго дунялалъ гIемерав чи гуккулеб мех. Гьединлъидал лъазе ккола гIолохъанлъи цIакъ хехго тIаса унеб жо букIин. Гьеб гIужалда инсанас напс квегъичIони, кIудияв гIедал гьеб квегъизе захIмалъула. Гьеб хIалалда вукIаго хвелги тIаде бачIуна.

Аварагас ﷺ абуна: «ГIолохъанлъи цIунарав чи (мунагьаздаса) алжаналъуве лъугьуна», - ян. Питна-балагь цIикIкIараб гьаб заманалда алжан насиблъизе гIолохъанчиясе гIола исламалъ тIад къарал парзалги тIуран, чIахIиял мунагьаздасаги цIунун вукIине.

Цогидаб хIадисалда буго: «Иманалда вукIаго чияс зина гьабуларо», - ян. Гьаб хIадисалдасан аварагас ﷺ баян гьабулеб буго бусурбанчиясухъа чIахIиял мунагьал ккезе рес букIин, амма гьеб мунагь гьабулаго ялъуни гьелда даимлъулаго гьесдаса иман батIалъулеблъи. Иманин абуни ккола жив цIунулеб нур. Зина гIадал чIахIиял мунагьал гьаридал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесдаса гьеб нур нахъе босула. Цинги гьев хутIула бецIлъукь. Гьеб хIалалда вукIаго шайтIаналъе гьев къосинавизеги бигьаго букIинарищха.

Масала, тIубараб гIумруялъ гьабураб лъикIаб гIамалалъ ва гIибадаталъ чиясул иман 100 проценталде бахинабула. Цинги зина гьабиялдалъун гьеб 100 процент цIидасан гIодобе бортула. ТIубараб гIумруялъ гьабураб гIамал хвезабула гьабураб цо зинаялъ. Гьеб мехалда цIидасан байбихьизе ккола лъикIал гIамалаздалъун иман цIикIкIинабизе ва цIидасан зина гьабичIого тезе. Амма гьеб хIалалда, ай мунагьал гьарулаго гьесул рухI бахъани, лъикIал гIамалазул чIобогояб таргьагун Аллагьасда ﷻ цеве эхетизе ккола. Аллагьас ﷻ цIунаги гьелдаса.

Абу Заридасан бицана аварагас ﷺ абунин: «Ягьудияв цо кашишас килисаялъуб гIибадат гьабун буго 60 соналъ. Гьениса къватIивеги вачIун, Аллагьасул ﷻ цIар тIибитIизабуни лъикIаб букIинин ракIалдеги ккун, кIиго панкъги босун, къватIиве вахъуна кашиш. Нухда унаго цо гIадан дандчIвала. Гьелъулгун лъайхъвай ккола ва зинаги гьабула. Гьелдаса хадуб кинабго лъалеб букIанщинабги кIочон хутIула кашиш. Лъавуде вачIиндал чвердезе ралъдал рагIалде индал, гьенив ватарав цо мискинасе кьола кIиябго панкъ. Гьелдаса хадуб тохлъукьего хола. ГIамалал цIадирабазда лъедал, 60 соналъ гьабураб гIибадаталдасаги цо гьабураб зинадул мунагь бакIлъун батула. Цинги лъикIал гIамалазде тIаде мискинасе кьураб кIиго панкъалъул кири лъедал, лъикIал гIамалазул цIадиро бакIлъун, Аллагь ﷻ гьесдаса тIаса лъугьуна».

ХIисаб гьабеха, 60 соналъ гьабураб гIибадат гьабураб цо зинаялъ хIурудахъ инабун батула. Мискинчи кваназавураб кIиго панкъ букIинчIебани, ахир мекъи ккезехъин букIун буго. Зина гьабулел рукIарал гIадамал къиямасеб къоялъ ратIа рахъизелъун гьезда хасаб гIаламат букIуна. Гьезул гIавратаздасан букIуна кутакалда рокьукъаб махIги. Гьезул гьурмалги рухIулел рукIуна жужахIалъул цIаялъ.

Амма мунагьги тун, тавбуги гьабун Аллагьасде ﷻ вуссарасе рохалилаб хабарги буго. Ибну ГIумарица бицана: «Дида рагIана Бичасул Расулас ﷺ абулеб: «Кифл абурав чи вукIана мунагьал гьаризе жив нахъе къаларев. Цо къоялъ гьесухъе ячIана чIужугIадан. 60 динарги гьелъие кьун, черх бичеян абуна Кифлица. Цинги мунагь гьабизе гьелда аскIове къайдал, гьей сородана ва гIодизе лъугьана. Кифлица гьикъана щай мун гIодулей йигейилан абун. Цебехун жеги гьабураб жо букIинчIин, гIарцуда хIажатай йикIиналъ разилъанин абула гьелъ. Гьеб мехалда Кифлица абула: «Мун Аллагьасукьа ﷻ хIинкъана. Дун дудасаги рекъарав вуго Гьесукьа ﷻ хIинкъизе. Дица кьурабги дуего те, мунги дурго нухда а, тIокIалъ Аллагьасде ﷻ гIасилъизе гьечIо дун», - илан. Кифли хвараб сордоялъ гьесул рукъалъул кавабазда тIад гьадинаб хъвайхъвагIай бачIана: «Аллагь ﷻ тIаса лъугьана Кифлидаса», - ян. Аллагьас ﷻ цIунеги!

КАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....