Аслияб гьумералде

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).

 

Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб бакIалде бахуна, гьединлъидал къурбан хъвеялдаса рохизе ккола. Гьедин абулеб буго Абу-Давудгун Тирмизияс бицараб хIадисалдаги.

 

Къурбан хъвеялъул хиралъи

«РакI разиго, кири щвезе букIиналда ракIги чIун, Аллагь ﷻ разилъиялъул мурадалда, жинца къурбан хъурав чиясе жужахIалда цебе пардавлъун чIола». (ХIасан ибну ГIали).

«Къурбанкъоялъ бищун Аллагьасе ﷻ гIарац хвезабизе бокьулеб бакI къурбаналъе хъвезе жо боси буго». (ТIабарани).

«Къурбаналъе хъолел хIай-ваназул бищун хирияб хIайван жиндир багьаги цIикIкIараб, бищунго жибги кьарияб буго». (АхIмад ХIаким).

Хирияв Аварагас ﷻ жиндирго яс ФатIиматида абуна: «Я ФатIимат, дудаса къурбан хъолаго мун гьелда аскIой яхъун чIа, дуда лъаларищ, гьелъул тIоцебесеб бидул тIири ракьалде тIинкIараб сагIаталъ, дуца гьабурабщинаб мунагь чурула, дуда лъаларищ, гьеб къурбан Къиямасеб къоялъ жиндир гьангун, бигун цадахъ бачIунеблъи, лъабкъоялда анцIго нухалъ цIикIкIинеги гьабун ва гьеб дур гIамал цIалеб цIадироялда тIадги лъолеблъи», - абун.

АбусагIидил Худрияс абуна: «Я Аллагьасул ﷻ Расул ﷻ, гьаб жо МухIаммадил агьлуялъе хасаб жойищ, хасаб батани, нуж гьелъие мустахIикъалги руго яги МухIаммадил ﷻ агьлуялъеги цогидазеги гIаммаб жойищ», - ан. Гьес ﷺ абуна: «Гьеб буго МухIаммадил агьлуялъеги цогидазеги гIаммаб жо», - ян. (Ибну Абу-Дуня).

АсхIабзабаз гьикъанила: «Я Аллагьасул ﷻ Расул, къурбан хъвей щиб жо кколеб?» - ан. Гьес ﷺ абуна: «Нужер эмен Ибрагьимил дин буго», - ян. Гьез гьикъанила гьелдаса жидее щиб букIунебилан. Гьес ﷺ абуна: «Щибаб рас рикIкIун лъикIлъи хъвала», - ян абун. (Ибну Мажигь).

«Нужеца къурбаналъе хъолеб хIайван кIудияб хъве, Къиямасеб къоялъ нужги тIад рекIун, гьеб Алжаналде ине буго» (Дайлами).

Байгьакъияс бицараб хIадисалда буго: «Къурбаналъе хъураб хIайваналъул бидул щибаб тIири рикIкIун, гьеб жиндаса хъурав чиясе лъикIлъи хъвала», - абун.

(«ИтхIаф»).

 

ГIабид Расулов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Ингушазул кумек

ТIабигIияб балагьалъул хIаси-лалда къварилъиялде ккарал дагъистаниязухъе кумекалъулаб квер бегьаразда гьоркьор руго ингушалги. Дагьал церегIан къоязда Ингушетиялдаса Дагъистаналде кумекгун рачIун рукIарал ингушазул цо къокъаялда гьоркьор СурхIахIи росдал имамасул наиб ГIумар Нальгиев ва жамагIатчи...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...