Аслияб гьумералде

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).

 

Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб бакIалде бахуна, гьединлъидал къурбан хъвеялдаса рохизе ккола. Гьедин абулеб буго Абу-Давудгун Тирмизияс бицараб хIадисалдаги.

 

Къурбан хъвеялъул хиралъи

«РакI разиго, кири щвезе букIиналда ракIги чIун, Аллагь ﷻ разилъиялъул мурадалда, жинца къурбан хъурав чиясе жужахIалда цебе пардавлъун чIола». (ХIасан ибну ГIали).

«Къурбанкъоялъ бищун Аллагьасе ﷻ гIарац хвезабизе бокьулеб бакI къурбаналъе хъвезе жо боси буго». (ТIабарани).

«Къурбаналъе хъолел хIай-ваназул бищун хирияб хIайван жиндир багьаги цIикIкIараб, бищунго жибги кьарияб буго». (АхIмад ХIаким).

Хирияв Аварагас ﷻ жиндирго яс ФатIиматида абуна: «Я ФатIимат, дудаса къурбан хъолаго мун гьелда аскIой яхъун чIа, дуда лъаларищ, гьелъул тIоцебесеб бидул тIири ракьалде тIинкIараб сагIаталъ, дуца гьабурабщинаб мунагь чурула, дуда лъаларищ, гьеб къурбан Къиямасеб къоялъ жиндир гьангун, бигун цадахъ бачIунеблъи, лъабкъоялда анцIго нухалъ цIикIкIинеги гьабун ва гьеб дур гIамал цIалеб цIадироялда тIадги лъолеблъи», - абун.

АбусагIидил Худрияс абуна: «Я Аллагьасул ﷻ Расул ﷻ, гьаб жо МухIаммадил агьлуялъе хасаб жойищ, хасаб батани, нуж гьелъие мустахIикъалги руго яги МухIаммадил ﷻ агьлуялъеги цогидазеги гIаммаб жойищ», - ан. Гьес ﷺ абуна: «Гьеб буго МухIаммадил агьлуялъеги цогидазеги гIаммаб жо», - ян. (Ибну Абу-Дуня).

АсхIабзабаз гьикъанила: «Я Аллагьасул ﷻ Расул, къурбан хъвей щиб жо кколеб?» - ан. Гьес ﷺ абуна: «Нужер эмен Ибрагьимил дин буго», - ян. Гьез гьикъанила гьелдаса жидее щиб букIунебилан. Гьес ﷺ абуна: «Щибаб рас рикIкIун лъикIлъи хъвала», - ян абун. (Ибну Мажигь).

«Нужеца къурбаналъе хъолеб хIайван кIудияб хъве, Къиямасеб къоялъ нужги тIад рекIун, гьеб Алжаналде ине буго» (Дайлами).

Байгьакъияс бицараб хIадисалда буго: «Къурбаналъе хъураб хIайваналъул бидул щибаб тIири рикIкIун, гьеб жиндаса хъурав чиясе лъикIлъи хъвала», - абун.

(«ИтхIаф»).

 

ГIабид Расулов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


ХIакъикъат тIаса бищана

ГIабдуллагь ибн Салам вукIана Мадинаялъул бусурбабазда гьоркьов бищунго хIурматиязул цояв: гIалимчи ва Тавраталъул махщелчи. Гьесул хIакъалъулъ абулаан: «Гьев вуго нилъер бищун лъикIав, бищун лъикIазул вас, бищун лъай бугев», - ян.     МухIаммад авараг ﷺ Мадинаялде щведал,...


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...