Аслияб гьумералде

Къиматал къоял

Къиматал къоял

Умумуз гIемер бицунеб рагIула, гьаб заман бугин кутакалда гьарзаяб, дунял-ахират цадахъ бачине бигьаяб. Гьеб битIараб букIин нилъедаги лъала. Щайин абуни, жакъа динги магIишатги гьабизе бокьаразе щибго гьечIелъулха квалквал гьабулеб жо. Гьединлъидал кIудияб талихI буго, жиндие кьурал къояздаса пайдаги босун, дунялги ахиратги цадахъ бачине лъарасе. ТалихIкъаравги вуго, лъикIаб гIамал гьабиги метералде тIамун, гIумрудул къиматал къоял гIадада риччалев чи.

 

Къусам ибну ХIабиб абурав шагIирас хъвалеб буго:

«Нилъее кьурал дунялалъул къоял, хIажатазда хадур лъугьун уна,

Амма дунялалда вугебгIан мехалъ, хIажатал лъугIуларо.

Аллагьас кьурал къоял лъугIун, гьесул хIажатал цадахъ уна,

Амма ахираталъе бищун къваригIараб, гьеб къоялъ цадахъ батуларо», - ян.

ГIумар-асхIабас абуна: «Хасел гIибадат гьабулесе хазина буго», - ян. ГIабдуллагь ибну ГIумарица бицараб машгьураб хIадисалда буго: «Цо нухалъ свалат-салам лъеяв авараг мажгиталде вачIана. Жаниве лъугьиндал гьесул берчIвана кIиго къокъаялда. Цоял - зикру бачун, какал ран гIибадаталда, цогидал - гIелму цIалун, шаргIиял ахIкамал лъазарун ругезда. Хирияв аварагас ﷺ , гьезухъги валагьун, абуна: «КигIан лъикIха кIиябго мажлис бугеб, кинниги дие цояб цIикIкIун бокьана. Гьал зикру бачунел, дугIа гьабулел ругел, Аллагьасе бокьани, ихласалда гьабуни Аллагьас гьезул гIамал къабул гьабила. Амма цогидал, ай Аллагьасул дин лъазабулел, цогидазда гIелму малъулел руго, дунги БетIергьанас гIадамазда дин малъулевлъун витIун вуго, дие гьаб мажлис цIикIкIун бокьила», - ян. Гьезда аскIов гIодовги чIана хирияв авараг ﷺ ».

Цебе рехсараб баян гьабулеб буго Абу-Умаматица бицараб хIадисалъги. Цо нухалъ хирияв аварагасда гьикъана: «ГIелму цIалун, дин лъазабулев чийищ хирияв вугев, гIелмуги цIаличIого гIибадаталда чIаравищ?» - ан. Аварагас абуна: «ГIелму цIалулесул хиралъи, гIибадат гьабулесде дандеккун, дир хиралъиялда релълъун буго, нужер бищун гIодовегIанасда тIад», - ан. Гьал хIадисаздасан бичIчIулеб буго, гIибадат гьабизе ккани гIелму букIине кколеблъи. ГIелмуги гьечIого гьабураб гIибадат загIипаб букIунеблъи.

Заман ун бугин, херлъун вугин абун чанги чияс как-кIал камил гьабиялде кIварго кьоларо. Ригь арав цо чияс бусурбабазул халифасда абула: «Гьанже херлъараб мехалда гIелму цIализе, дин лъазабизе мадрасалде ине нечолев вуго», - ян. Халифас абула: «Мун нечонищ вугев дур гIумруялъул ахир, гIумрудул авалалдаса лъикIаблъун гьабизе», - ян.

Бусурбабазул цевехъан Гьарун Рашидихъе рачIараз абуна: «Я, муъминзабазул бетIер! Нижер гIолохъанлъиги гIелму цIаличIого ана, херлъидалги дунялалде машгъуллъун руго, нижеца щиб гьабилеб?» - ян. Халифас абуна: «Гьанже гIелму цIализе, дин лъазабизе нуж лъица толел гьечIел, гIелму цIалулел рукIин нужее лъикIаб буго, жагьиллъиялда разилъун рукIиналдаса», - ян. Хадубги гьез гьикъана: «Чан сон базегIан гIелму цIализе бегьулеб?» - ян. Халифас абуна: «Дунялалда ругелгIан мехалъ», - ан.

 

ХIадис

«КигIан лъикIха кIиябго мажлис бугеб, кинниги дие цояб цIикIкIун бокьана. Гьал зикру бачунел, дугIа гьабулел ругел, Аллагьасе бокьани, ихласалда гьабуни Аллагьас гьезул гIамал къабул гьабила. Амма цогидал, ай Аллагьасул дин лъазабулел, цогидазда гIелму малъулел руго, дунги БетIергьанас гIадамазда дин малъулевлъун витIун вуго, дие гьаб мажлис цIикIкIун бокьила», - ян.

 

 

Исрафил МухIумаев, Хунзахъ районалъул имам

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...