Аслияб гьумералде

Къиматал къоял

Къиматал къоял

Умумуз гIемер бицунеб рагIула, гьаб заман бугин кутакалда гьарзаяб, дунял-ахират цадахъ бачине бигьаяб. Гьеб битIараб букIин нилъедаги лъала. Щайин абуни, жакъа динги магIишатги гьабизе бокьаразе щибго гьечIелъулха квалквал гьабулеб жо. Гьединлъидал кIудияб талихI буго, жиндие кьурал къояздаса пайдаги босун, дунялги ахиратги цадахъ бачине лъарасе. ТалихIкъаравги вуго, лъикIаб гIамал гьабиги метералде тIамун, гIумрудул къиматал къоял гIадада риччалев чи.

 

Къусам ибну ХIабиб абурав шагIирас хъвалеб буго:

«Нилъее кьурал дунялалъул къоял, хIажатазда хадур лъугьун уна,

Амма дунялалда вугебгIан мехалъ, хIажатал лъугIуларо.

Аллагьас кьурал къоял лъугIун, гьесул хIажатал цадахъ уна,

Амма ахираталъе бищун къваригIараб, гьеб къоялъ цадахъ батуларо», - ян.

ГIумар-асхIабас абуна: «Хасел гIибадат гьабулесе хазина буго», - ян. ГIабдуллагь ибну ГIумарица бицараб машгьураб хIадисалда буго: «Цо нухалъ свалат-салам лъеяв авараг мажгиталде вачIана. Жаниве лъугьиндал гьесул берчIвана кIиго къокъаялда. Цоял - зикру бачун, какал ран гIибадаталда, цогидал - гIелму цIалун, шаргIиял ахIкамал лъазарун ругезда. Хирияв аварагас ﷺ , гьезухъги валагьун, абуна: «КигIан лъикIха кIиябго мажлис бугеб, кинниги дие цояб цIикIкIун бокьана. Гьал зикру бачунел, дугIа гьабулел ругел, Аллагьасе бокьани, ихласалда гьабуни Аллагьас гьезул гIамал къабул гьабила. Амма цогидал, ай Аллагьасул дин лъазабулел, цогидазда гIелму малъулел руго, дунги БетIергьанас гIадамазда дин малъулевлъун витIун вуго, дие гьаб мажлис цIикIкIун бокьила», - ян. Гьезда аскIов гIодовги чIана хирияв авараг ﷺ ».

Цебе рехсараб баян гьабулеб буго Абу-Умаматица бицараб хIадисалъги. Цо нухалъ хирияв аварагасда гьикъана: «ГIелму цIалун, дин лъазабулев чийищ хирияв вугев, гIелмуги цIаличIого гIибадаталда чIаравищ?» - ан. Аварагас абуна: «ГIелму цIалулесул хиралъи, гIибадат гьабулесде дандеккун, дир хиралъиялда релълъун буго, нужер бищун гIодовегIанасда тIад», - ан. Гьал хIадисаздасан бичIчIулеб буго, гIибадат гьабизе ккани гIелму букIине кколеблъи. ГIелмуги гьечIого гьабураб гIибадат загIипаб букIунеблъи.

Заман ун бугин, херлъун вугин абун чанги чияс как-кIал камил гьабиялде кIварго кьоларо. Ригь арав цо чияс бусурбабазул халифасда абула: «Гьанже херлъараб мехалда гIелму цIализе, дин лъазабизе мадрасалде ине нечолев вуго», - ян. Халифас абула: «Мун нечонищ вугев дур гIумруялъул ахир, гIумрудул авалалдаса лъикIаблъун гьабизе», - ян.

Бусурбабазул цевехъан Гьарун Рашидихъе рачIараз абуна: «Я, муъминзабазул бетIер! Нижер гIолохъанлъиги гIелму цIаличIого ана, херлъидалги дунялалде машгъуллъун руго, нижеца щиб гьабилеб?» - ян. Халифас абуна: «Гьанже гIелму цIализе, дин лъазабизе нуж лъица толел гьечIел, гIелму цIалулел рукIин нужее лъикIаб буго, жагьиллъиялда разилъун рукIиналдаса», - ян. Хадубги гьез гьикъана: «Чан сон базегIан гIелму цIализе бегьулеб?» - ян. Халифас абуна: «Дунялалда ругелгIан мехалъ», - ан.

 

ХIадис

«КигIан лъикIха кIиябго мажлис бугеб, кинниги дие цояб цIикIкIун бокьана. Гьал зикру бачунел, дугIа гьабулел ругел, Аллагьасе бокьани, ихласалда гьабуни Аллагьас гьезул гIамал къабул гьабила. Амма цогидал, ай Аллагьасул дин лъазабулел, цогидазда гIелму малъулел руго, дунги БетIергьанас гIадамазда дин малъулевлъун витIун вуго, дие гьаб мажлис цIикIкIун бокьила», - ян.

 

 

Исрафил МухIумаев, Хунзахъ районалъул имам

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...