Аслияб гьумералде

ЩайтIан хIалакъ гьабулеб

ЩайтIан хIалакъ гьабулеб

Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун щибаб жо байбихьи буго гIамалалъулъ икъбал ккеялъе аслу.  Къиматаб рагӀи цӀалула лъикӀаб жо гьабилалде цебе. «Бисмиллагь» бахъи рекъараб буго кваналалде, кьижилалде, ретӀел ретӀиналде, Къуръан цӀализе, какичури гьабизе, диниял тӀахьал цӀали гIадал ишал гьарилалде цебе.

 

Аварагас ﷺ абунги буго жиндир гIумруги хвелги талихIаб букIине бокьарв чияс щибаб иш «Бисмиллагьалдалъун» байбихьеян. Аллагьас ﷻ гьеб калима гьабун буго МухIаммадил ﷺ умматалъе унтабаздаса дарулъун, щайтIаналдаса ва тIаде рачIунел балагь-къварилъабаздаса цIунилъун.

ХIалакъаб цо щайтIан, ай иблис дандчIван буго цогидаб, гьод бацун кьаралъараб щайтIаналда. Цинги кьариялъ гьикъун буго хIалакъалда: «ГьадигIанго цIакъ азине дуе ккараб жо щиб?» - абун. Гьелъ жаваб гьабун буго: «Дун буго цо чигун цадахъ, рокъове лъугьунев мехалда, кваналелъул гьес кидаго «Бисмиллагь...» бахъула. Гьелъ, щибго жоялъулъ дие гIахьаллъизе ресги хутIичIого, гьалде ккун буго дир иш», - ин.

Кьариялъги бицарабила жиндирго ккараб. Дунги буго цо чигун цадахъ, амма гьесда «Бисмиллагь...» абизе лъаларо, гьелдалъун дун кидаго гьевгун цадахь кванала, гьекъола, рокъобеги цадахъ лъугьуна, цадахь бегула, бахъуна, ай щибаб жоялъулъ гьевгун гIахьаллъула, цинги дие ресги букIуна хIама-хьванигIадин гьесул габуралдаги рекIун, бокьаралъуве гьев вачун ихтилат-кепалда букIине», - ян.

Абу-Муслим Хавлани абурав цо чиясул йикIун йиго гъараващ. Гьелъ гьесие кьолеб букIун буго загьру. Гьесие абуни загьруялъ щибго асар гьабулеб букIун гьечо. Цинги гьей гъараващалъ бицун буго гьесие жинцаго загьру кьолеб букIиналъул ва тIалаб гьабун буго загьруялъ асар гьабунгутIиялъул хIикмат щиб бугебали лъазе. Гьес гъараващалда гьикъун буго: «Щайха дуца дие загьру кьолеб букIараб?» - абун. Жаваб гьабун гьелъ абун буго: «Мун херлъунги вугелъул, хвезе кьолеб букIана», - абун. Гьелдаса хадуб Хавланияс гъараващ тархъун йиго ва бицун буго: «Дица щибаб жо кваналеб, гьекьолебщинахъе «Бисмиллагь» бахъулин, гьединлъидал, загьруялъ асарги гьабун батиларин», - абун.

Бицен буго, Аллагьас ﷻ Къуръаналда жиндир рехсей гьабурав Лукъманида гIодобе рехун батарабила тIад «Бисмиллагь» хъвараб кагьат, цинги гьелъул хIурмат гьабун, Лукъманица гьеб кодобе босарабила. Гьелдалъун Аллагьас ﷻ гьевги кIодо гьавуравила хIикматалгун гIелму кьун.

 

АхIмад Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...


ХIалтIи лъикI букIине

Гьабулеб хIалтIи-пиша лъикI букIине (баракат) бокьарас тIадчIей гьабила щуго жоялда.   ХIалтIи сабаблъун Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал нахърахъуге ва кIарчанлъиги гьабуге. Жиндир заманалда тIадкъарал жал тIурани, хайир батила. ХIалтIи сабаблъун Аллагьасул ﷻ махлукъат хIакъир гьабуге. Нилъер...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...