Аслияб гьумералде

КIудияб макъам

КIудияб макъам

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро.

 

Ихлас буго кутакалда кIудияб макъам. Гьеб макъамалде рахине ккани гIезегIан кIудияб раччи гIибадаталъулги тIад лъун лъикIалнго соназ, къад вакъун, къаси гIибадат гьабун нафсалда тIад хIалтIизе ккола. Щибго жоги гьабичIого дир ракI бацIцIадаб бугин абиялъул пайда дагьаб буго. РакI бацIцIадал гIадамаз дагIват гьабиялъул мисалал гъоркьехун кьолел руго:

– АбухIанифа-имамас витIун вуго жиндирго тилмиз Зафар Басра шагьаралде, гьениб жиндирго мазгьаб чIезе гьабизе. Зафарица, гьенивеги ун, АбухIанифа-имамасул бицун буго. Басраялъул агьлоялъ гьав нахъчIван вуго, гьас бицунелъул кIварцин гьабунги гьечIо. Гьаниса тIадги вуссун, гьас АбухIанифае бицун буго ккараб хIасил. Цинги АбухIанифаца абун буго: «Дуда лъан гьечIо таблигъалъул нух, ай къагIида, мун а тIад вуссун дозухъе, ва дуца рехсей гьабе цо масъалаялда тIасан дозул гIалимзабазул ругел батIа-батIаял къавлаби ва къавлабазул загIифлъиги. Хадуб дуца “Гьеб масъалаялда тIасан цойги гьадинаб рагIиги буго”, - янги абун, бице дир рагIи, дир гьелъие бугеб хIужаги. Цинги гьеб рагIи дозул рекIелъ къарарлъун хадуб абе “Гьеб рагIи АбухIанифал буго”, - ян, цинги гьез гьеб къабул гьабизе буго», - ян.

– Цо къоялъ Ибрагьим-аварагас гьоболлъи гьабуна кIинусго мажусиясе. Ай цIадуе лагълъи гьабулезе. Кванан рахъиндал гьез абуна: «Я Ибрагьим, нежедасан дуе бокьараб жого бугищ?» - ан. Ибрагьимица абуна гьазда: «Дир цо хIажат буго ножодасан», - илан. Гьез абидал: «Щиб дуе нижедасан бокьараб, ай гьеб нежеца тIобайла», - ян, Ибрагьимица абуна: «Дие бокьун буго ножоца дир Аллагьасе цохIо нухалъ сужда гьабизе», - ян. Гьанжи гьаз, гIакълоги данд бан, гьабуна гьадинаб хIукму: «Гьав чияс нелъее гIемераб лъикIлъиги гьабуна, гьасул Аллагьасе цохIо нухалъ суждаги гьабун, цинги нелъерго аллагьазде тIад руссиналдалъун нелъее ккезе зарал гьечIо, сужда гьабун лъикI», - илан. Гьабуна гьаз киназго цадахъ сужда. Гьаз ракьалда бутIрул лъуралгобайбихьана Ибрагьимица БетIергьан Аллагьасдехун мунажат гьабизе ва абуна: «Дица дидаго хIал кIвараб жо гьабуна, тIокIаб жо гьабизе дир хIалги кIоларо, тавфикъги гьидаятги Дуда кодоб буго. Я БетIергьан Аллагь, Дуца гьазул курмул берцин гьаре Исламалдалъун», - илан. Суждаялдаса бутIрул тIаде рорхаралго киналго цадахъ

Исламалде рачIана.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


ХIалтIи лъикI букIине

Гьабулеб хIалтIи-пиша лъикI букIине (баракат) бокьарас тIадчIей гьабила щуго жоялда.   ХIалтIи сабаблъун Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал нахърахъуге ва кIарчанлъиги гьабуге. Жиндир заманалда тIадкъарал жал тIурани, хайир батила. ХIалтIи сабаблъун Аллагьасул ﷻ махлукъат хIакъир гьабуге. Нилъер...