Аслияб гьумералде

Свалатул гъафлат

Свалатул гъафлат

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал, исламияб диналда жаниб бичча-бихъан тараб цониги эркенаб заман гьечIо жинда рекъараб гIибадат бихьизабун гурони. Балагьеха цо гьадинаб заманалдеги. Масала, хIалтIуда, къватIир рукIарал нилъ киналго къаси руссуна рокъоре. Гьеб букIуна гIемерисеб мехалда маркIачIул какил гIуж.

 

Гьеб какги бан гIемерисел руссуна я кванде яги хIухьбахъигун рахIат гьабиялде. ГIемерисеб мехалда гьеб гIужги уна эркенго, щибго пайдаяб рахъалде буссинабичIого.

БетIергьанас гьеб заманалдеги кантIизарун руго нилъ. Гьеб заманалда базе хирияблъул бихьизабураб какалде гIалимзбаз цIар лъун буго свалатул гъафлат, ай гъапулаб заманалъул как абун. ХIакъикъаталдаги гьеб мех кинавниги чи гIибадаталдаса гъапулаб заман кколарищха. Сордо-къоялда жанир ругел гIужал рикьун руго батIи-батIиял гIибадатазде. Зикру-фикру хириял гIужал руго, гьединго как базе бихьизабуралги руго. Гьединазул цояб гIуж ккола маркIачIулгун боголил какалда гьоркьоб бугеб мехги. Имам ШафигIиясул мазгьабалда гьеб гIужалъ базе бихьизабун буго 2 ракагIаталдаса бахъараб 20 ракагIаталде щвезегIан къадар. ХIанафияз гьеб заманалда гьабураб гIибадат сордо борчIиялде гъорлъегицин бачунеб буго.

Къого ракагIат баялъул хIакъалъулъ Бичасул Аварагас ﷺ абулеб буго: «МаркIачIулгун боголил какалда гьоркьоб 20 ракагIат барасе Алжаналда жаниб рукъ бала», - ян. Бищун дагьаб кIиго ракагIат ва цIикIкIарасеб 20 ракагIат бихьизабун буго, амма гьезда гьоркьохъеб къадар анлъго ракагIатги буго. Гьелъул хIакъалъулъ абулеб буго: «МаркIачIул какалда хадуб цогидаб къваригIел гьечIеб кIалъай гьабилалде анлъго ракагIат бай бащалъула 12 соналъ гьабураб гIибадаталда», - ян.

ХIузайфатица бицараб хIадисалда буго: «Дун вачIана Бичасул аварагасухъе ﷺ. Гьевгун цадахъ бана маркIачIул как ва боголил мех щвеегIан какал ралевги вукIана», - ян.

ГIиракъияс абулеб буго, маркIачIулгун боголил каказда гьоркьоб как балел рукIарал асхIабзаби кколила ГIабдуллагь бин МасгIуд, ГIабдуллагь бин ГIумар, Салманул Фариси ва Ибнумалик. ТабигIиназдаса гьеб как балел чагIи кколаан Асвад бин Язид, ГIусман ан-Нагьди, ибну аби-Мулайкат, СагIид бин Жубайр, МухIаммад ал-Мункадир ва цогидалги.

Гьел каказда тIадчIей гьабула тIарикъаталъул машаихзабазги. Гьел каказул кири щола, кинаб как баниги, масала бецIунгIадаб.

Диналъул цо дагьабниги ургъел бугев чияс гьеб заманалъул кIвар гьабизе рекъараб буго. Бажарараб къадаралда гьел какал разеги ккела киназго.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Дун цIакъ нечон йикIана     Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...


КIудияб гIидалъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал!   РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...


Дилималда тӀобитӀана данделъи

Казбек районалъул Дилим росулъ тӀобитӀана районалъул диниял вакилзабазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна «Ас-салам» газеталъул, лъай кьеялъул управлениялъул, «Инсан» фондалъул, районалъул гӀолилазул жамгӀияб гӀуцӀиялъул хIаракатчагIазги. Тадбир рагьана хирияб Къуръан...