Аслияб гьумералде

Свалатул гъафлат

Свалатул гъафлат

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал, исламияб диналда жаниб бичча-бихъан тараб цониги эркенаб заман гьечIо жинда рекъараб гIибадат бихьизабун гурони. Балагьеха цо гьадинаб заманалдеги. Масала, хIалтIуда, къватIир рукIарал нилъ киналго къаси руссуна рокъоре. Гьеб букIуна гIемерисеб мехалда маркIачIул какил гIуж.

 

Гьеб какги бан гIемерисел руссуна я кванде яги хIухьбахъигун рахIат гьабиялде. ГIемерисеб мехалда гьеб гIужги уна эркенго, щибго пайдаяб рахъалде буссинабичIого.

БетIергьанас гьеб заманалдеги кантIизарун руго нилъ. Гьеб заманалда базе хирияблъул бихьизабураб какалде гIалимзбаз цIар лъун буго свалатул гъафлат, ай гъапулаб заманалъул как абун. ХIакъикъаталдаги гьеб мех кинавниги чи гIибадаталдаса гъапулаб заман кколарищха. Сордо-къоялда жанир ругел гIужал рикьун руго батIи-батIиял гIибадатазде. Зикру-фикру хириял гIужал руго, гьединго как базе бихьизабуралги руго. Гьединазул цояб гIуж ккола маркIачIулгун боголил какалда гьоркьоб бугеб мехги. Имам ШафигIиясул мазгьабалда гьеб гIужалъ базе бихьизабун буго 2 ракагIаталдаса бахъараб 20 ракагIаталде щвезегIан къадар. ХIанафияз гьеб заманалда гьабураб гIибадат сордо борчIиялде гъорлъегицин бачунеб буго.

Къого ракагIат баялъул хIакъалъулъ Бичасул Аварагас ﷺ абулеб буго: «МаркIачIулгун боголил какалда гьоркьоб 20 ракагIат барасе Алжаналда жаниб рукъ бала», - ян. Бищун дагьаб кIиго ракагIат ва цIикIкIарасеб 20 ракагIат бихьизабун буго, амма гьезда гьоркьохъеб къадар анлъго ракагIатги буго. Гьелъул хIакъалъулъ абулеб буго: «МаркIачIул какалда хадуб цогидаб къваригIел гьечIеб кIалъай гьабилалде анлъго ракагIат бай бащалъула 12 соналъ гьабураб гIибадаталда», - ян.

ХIузайфатица бицараб хIадисалда буго: «Дун вачIана Бичасул аварагасухъе ﷺ. Гьевгун цадахъ бана маркIачIул как ва боголил мех щвеегIан какал ралевги вукIана», - ян.

ГIиракъияс абулеб буго, маркIачIулгун боголил каказда гьоркьоб как балел рукIарал асхIабзаби кколила ГIабдуллагь бин МасгIуд, ГIабдуллагь бин ГIумар, Салманул Фариси ва Ибнумалик. ТабигIиназдаса гьеб как балел чагIи кколаан Асвад бин Язид, ГIусман ан-Нагьди, ибну аби-Мулайкат, СагIид бин Жубайр, МухIаммад ал-Мункадир ва цогидалги.

Гьел каказда тIадчIей гьабула тIарикъаталъул машаихзабазги. Гьел каказул кири щола, кинаб как баниги, масала бецIунгIадаб.

Диналъул цо дагьабниги ургъел бугев чияс гьеб заманалъул кIвар гьабизе рекъараб буго. Бажарараб къадаралда гьел какал разеги ккела киназго.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...