Аслияб гьумералде

Свалатул гъафлат

Свалатул гъафлат

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал, исламияб диналда жаниб бичча-бихъан тараб цониги эркенаб заман гьечIо жинда рекъараб гIибадат бихьизабун гурони. Балагьеха цо гьадинаб заманалдеги. Масала, хIалтIуда, къватIир рукIарал нилъ киналго къаси руссуна рокъоре. Гьеб букIуна гIемерисеб мехалда маркIачIул какил гIуж.

 

Гьеб какги бан гIемерисел руссуна я кванде яги хIухьбахъигун рахIат гьабиялде. ГIемерисеб мехалда гьеб гIужги уна эркенго, щибго пайдаяб рахъалде буссинабичIого.

БетIергьанас гьеб заманалдеги кантIизарун руго нилъ. Гьеб заманалда базе хирияблъул бихьизабураб какалде гIалимзбаз цIар лъун буго свалатул гъафлат, ай гъапулаб заманалъул как абун. ХIакъикъаталдаги гьеб мех кинавниги чи гIибадаталдаса гъапулаб заман кколарищха. Сордо-къоялда жанир ругел гIужал рикьун руго батIи-батIиял гIибадатазде. Зикру-фикру хириял гIужал руго, гьединго как базе бихьизабуралги руго. Гьединазул цояб гIуж ккола маркIачIулгун боголил какалда гьоркьоб бугеб мехги. Имам ШафигIиясул мазгьабалда гьеб гIужалъ базе бихьизабун буго 2 ракагIаталдаса бахъараб 20 ракагIаталде щвезегIан къадар. ХIанафияз гьеб заманалда гьабураб гIибадат сордо борчIиялде гъорлъегицин бачунеб буго.

Къого ракагIат баялъул хIакъалъулъ Бичасул Аварагас ﷺ абулеб буго: «МаркIачIулгун боголил какалда гьоркьоб 20 ракагIат барасе Алжаналда жаниб рукъ бала», - ян. Бищун дагьаб кIиго ракагIат ва цIикIкIарасеб 20 ракагIат бихьизабун буго, амма гьезда гьоркьохъеб къадар анлъго ракагIатги буго. Гьелъул хIакъалъулъ абулеб буго: «МаркIачIул какалда хадуб цогидаб къваригIел гьечIеб кIалъай гьабилалде анлъго ракагIат бай бащалъула 12 соналъ гьабураб гIибадаталда», - ян.

ХIузайфатица бицараб хIадисалда буго: «Дун вачIана Бичасул аварагасухъе ﷺ. Гьевгун цадахъ бана маркIачIул как ва боголил мех щвеегIан какал ралевги вукIана», - ян.

ГIиракъияс абулеб буго, маркIачIулгун боголил каказда гьоркьоб как балел рукIарал асхIабзаби кколила ГIабдуллагь бин МасгIуд, ГIабдуллагь бин ГIумар, Салманул Фариси ва Ибнумалик. ТабигIиназдаса гьеб как балел чагIи кколаан Асвад бин Язид, ГIусман ан-Нагьди, ибну аби-Мулайкат, СагIид бин Жубайр, МухIаммад ал-Мункадир ва цогидалги.

Гьел каказда тIадчIей гьабула тIарикъаталъул машаихзабазги. Гьел каказул кири щола, кинаб как баниги, масала бецIунгIадаб.

Диналъул цо дагьабниги ургъел бугев чияс гьеб заманалъул кIвар гьабизе рекъараб буго. Бажарараб къадаралда гьел какал разеги ккела киназго.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...