Аслияб гьумералде

ТIил битIани рагIадги гьетIуларо

ТIил битIани рагIадги гьетIуларо

Инсаният бикьун буго кIиго тайпаялде – бихьиназде ва руччабазде. Амма цо-цо бакIазда чIужугIаданалъул къимат цIикIкIун гьабула, цогидалъуб - нахъегIан цула. Масала, ислам бачIиналде яс гьайи рикIкIунаан кIудияб рогьо-ничлъун. Гьелдаса цIунизе рукIине яс гьайи балъго толаан, цогидазин абуни чIагого ракьулъ рукъунги тIагIинарулаан. Гьединго жугьутIазул гIадат букIун буго какие хварай гIаданалдаса рикIкIалъулеб, гьей рокъоса ячахъулеб, ай гьеб заманалда гьей баракат бахъарайлъун кколин абураб багьанаги гIиллаялъе бачун.

Гьеб буго цебе заманалда букIараб жо. РачIаха ахирал гIасрабазда гьелъие кьураб къиматалъул бицинин. «КIудияб цебетIеялъ», ай цивилизациялъ чIужугIаданалъе кьуна цIакъго кIудиял ихтиярал. ЧIужугIадан бихьинчиясда ящад гьаюлейинги абун, гьей тIамуна захIматал бакIазда хIалтIизе. Рокъой хважаинги гьей, авлахъалда трактористги гьей. Жеги гьей тIамуна жиндирго милат-агъаз гьабизе, жиндиего батIаго магIишат-яшав гьабун гъин бихьизе. Гьеб гуребги чIужугIаданалде тIаде бегизабуна гIемераб жавабчилъи.

Исламалъ щибха абулеб бугеб? Лъиего балъгояб жо гуро тIоцее чIужугIадан Аллагьас йижараблъи Адам аварагасул хьабалухъгIучIалдаса. Исламалъ гьей яхинаюна бищунго тIадегIанаб даражаялде. Черх загIипай, гIамал хIалимай йикIиналъ гьей хьихьизе бихьиназда тIадаблъунги гьабуна. Рокъоб бараб как ва гьабураб гIибадат бищунго хирияблъун гьабун, рукъалъул цо бокIон мажгитлъун гьабуна. Росасе гьабураб хъулухъалъухъ алжан кьелин къотIи гьабуна. ЧIужугIаданалда тIаса босана кинабго захIматаб хIалтIи ва сундулго жавабчилъи. Гьелъул къартI хвезабурав, гьей инжит гьаюрав, гьелда зулму гьабурасе кьварараб тамихIги бихьизабуна.

Руччабазул къимат баян гьабулеб буго гьаб хIадисалъги: «Аллагьас нужее васият гьабулеб буго руччабаздехун лъикI рукIаян, Аллагьас нужее васият гьабулеб буго руччабаздехун нуж лъикI рукIаян. Гьел руго нужер улбул, ясал ва яцал…», - ян. Гьаб хIадисалда Бичасул аварагас ﷺ кIицIулго такрар гьабулеб буго руччабаздехун лъикI рукIаян абун.

РачIаха балагьизин кинаб къимат нилъеца руччабазул гьабулеб бугебали. ТIубалеб бугищ гьеб васият яги кIвар гьабичIогойищ толеб бугеб? Гьелъие жаваб балагьизе бегьула щивав чияс жиндирго рокъоб бугеб хIалалде балагьун. Амма, гIаммаб куцалда балагьани, руччабазул къадру борхизабизе бокьулареб гIадин кколеб буго. Гьелъие нугIлъи гьабула кидагосеб руччабазул гIарзалъги, исламалда рекъон цохIо руччабазда гурони тIад къараб жого гьечIищин, нижер гурони тIокIаб бицунеб жого букIунарин имамзабазул вагIзабазда абун.

Цо рахъалдасан балагьани, гьедин кколебги буго. Масала, рос-лъади ратIалъулел ругони, гIемерисез гIайиб чIужугIаданалде гьабула. Гьелъ кквезе кколаанин абула. Бихьинчиясда бугеб жавабчилъиялъул бицинего бицунаро.

Мекъи хьвадулеб гIамал чIужугIаданалъул ккани, гьелъие гIадлу гьабизе рортула, бихьинчиясда щибго гIайиб гьечIеб гIадин.

Рокъоб кинаб бугониги тадбир гьечIониги, чIужугIадан гIайибияй ккола.

ПалхIасил, кинаб рахъалдасан батаниги гIайибги чIужугIаданалде рехун чIани, щибго жо тIаса кколаро. Гьей йиго росасул хьвада-чIвадиялъул рагIад гIадай чIужу. Жиндир рагIад лъугьараб жо битIун гьечIони, рагIад битIизабизе лъугьиналде ахIмакъин гурони кинха абилеб. Аллагьас кантIи кьеги киназего.

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...