Аслияб гьумералде

ТIил битIани рагIадги гьетIуларо

ТIил битIани рагIадги гьетIуларо

Инсаният бикьун буго кIиго тайпаялде – бихьиназде ва руччабазде. Амма цо-цо бакIазда чIужугIаданалъул къимат цIикIкIун гьабула, цогидалъуб - нахъегIан цула. Масала, ислам бачIиналде яс гьайи рикIкIунаан кIудияб рогьо-ничлъун. Гьелдаса цIунизе рукIине яс гьайи балъго толаан, цогидазин абуни чIагого ракьулъ рукъунги тIагIинарулаан. Гьединго жугьутIазул гIадат букIун буго какие хварай гIаданалдаса рикIкIалъулеб, гьей рокъоса ячахъулеб, ай гьеб заманалда гьей баракат бахъарайлъун кколин абураб багьанаги гIиллаялъе бачун.

Гьеб буго цебе заманалда букIараб жо. РачIаха ахирал гIасрабазда гьелъие кьураб къиматалъул бицинин. «КIудияб цебетIеялъ», ай цивилизациялъ чIужугIаданалъе кьуна цIакъго кIудиял ихтиярал. ЧIужугIадан бихьинчиясда ящад гьаюлейинги абун, гьей тIамуна захIматал бакIазда хIалтIизе. Рокъой хважаинги гьей, авлахъалда трактористги гьей. Жеги гьей тIамуна жиндирго милат-агъаз гьабизе, жиндиего батIаго магIишат-яшав гьабун гъин бихьизе. Гьеб гуребги чIужугIаданалде тIаде бегизабуна гIемераб жавабчилъи.

Исламалъ щибха абулеб бугеб? Лъиего балъгояб жо гуро тIоцее чIужугIадан Аллагьас йижараблъи Адам аварагасул хьабалухъгIучIалдаса. Исламалъ гьей яхинаюна бищунго тIадегIанаб даражаялде. Черх загIипай, гIамал хIалимай йикIиналъ гьей хьихьизе бихьиназда тIадаблъунги гьабуна. Рокъоб бараб как ва гьабураб гIибадат бищунго хирияблъун гьабун, рукъалъул цо бокIон мажгитлъун гьабуна. Росасе гьабураб хъулухъалъухъ алжан кьелин къотIи гьабуна. ЧIужугIаданалда тIаса босана кинабго захIматаб хIалтIи ва сундулго жавабчилъи. Гьелъул къартI хвезабурав, гьей инжит гьаюрав, гьелда зулму гьабурасе кьварараб тамихIги бихьизабуна.

Руччабазул къимат баян гьабулеб буго гьаб хIадисалъги: «Аллагьас нужее васият гьабулеб буго руччабаздехун лъикI рукIаян, Аллагьас нужее васият гьабулеб буго руччабаздехун нуж лъикI рукIаян. Гьел руго нужер улбул, ясал ва яцал…», - ян. Гьаб хIадисалда Бичасул аварагас ﷺ кIицIулго такрар гьабулеб буго руччабаздехун лъикI рукIаян абун.

РачIаха балагьизин кинаб къимат нилъеца руччабазул гьабулеб бугебали. ТIубалеб бугищ гьеб васият яги кIвар гьабичIогойищ толеб бугеб? Гьелъие жаваб балагьизе бегьула щивав чияс жиндирго рокъоб бугеб хIалалде балагьун. Амма, гIаммаб куцалда балагьани, руччабазул къадру борхизабизе бокьулареб гIадин кколеб буго. Гьелъие нугIлъи гьабула кидагосеб руччабазул гIарзалъги, исламалда рекъон цохIо руччабазда гурони тIад къараб жого гьечIищин, нижер гурони тIокIаб бицунеб жого букIунарин имамзабазул вагIзабазда абун.

Цо рахъалдасан балагьани, гьедин кколебги буго. Масала, рос-лъади ратIалъулел ругони, гIемерисез гIайиб чIужугIаданалде гьабула. Гьелъ кквезе кколаанин абула. Бихьинчиясда бугеб жавабчилъиялъул бицинего бицунаро.

Мекъи хьвадулеб гIамал чIужугIаданалъул ккани, гьелъие гIадлу гьабизе рортула, бихьинчиясда щибго гIайиб гьечIеб гIадин.

Рокъоб кинаб бугониги тадбир гьечIониги, чIужугIадан гIайибияй ккола.

ПалхIасил, кинаб рахъалдасан батаниги гIайибги чIужугIаданалде рехун чIани, щибго жо тIаса кколаро. Гьей йиго росасул хьвада-чIвадиялъул рагIад гIадай чIужу. Жиндир рагIад лъугьараб жо битIун гьечIони, рагIад битIизабизе лъугьиналде ахIмакъин гурони кинха абилеб. Аллагьас кантIи кьеги киназего.

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....