Аслияб гьумералде

ГъветI чIеялъул хиралъи

ГъветI чIеялъул хиралъи

ГьабсагIаталда халкъалъ пайда босулеб бугеб гIемерисеб пихъ бижула нилъер умумуз чIун гIезарурал гъутIбуздасан. ГъветI чIеялъе гьеб гурони цоги пайда лъачIониги, гьебги гIелаан гьеб иш хирияб букIин лъаялъе.

Аллагьасда аскIоб гъветI хIурматияб ва къимат бугеблъун букIин нилъеда бичIчIизе, Аллагь хирияб Къуръаналда гъветIалдалъун гьедана. ХIатта ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда анцI-анцI бакIазда рехсей гьабун буго гъотIол хIакъалъулъ. Гьелъул рехсей гьабун буго Аллагьас гьедулеб бакIалдаги:

«ИнжиралхIаги ва ОливкаялхIаги», - абун.

Гьединго, Аллагьас гъотIол мисал бачун буго хирияб Къуръаналда Жиндирго хIалкIвей гIадамазда бичIчIизабизе. Цоги сураталда Аллагьас бицунеб буго аварагас муъминзабазул гьабураб къотIиялъул. Гьеб вакъигIат бицунаго Аллагьас абулеб буго (магIна):

«Гьез дургун къотIи гъотIода гъоркь гьабидал», - абун.

ГъветI чIей хирияб букIиналъул хIакъалъулъ гIезегIан хIадисал руго. ГъветI чIей ккола хирияв аварагасул ва цере рукIарал лъикIал гIадамазул нух. Салманул Фарисица бицун буго:

«Лагълъиялдаса дун тархъиялъе шартIлъун бихьизабуна щунусго пихъ кьолеб гъветI дица гIезаби, гьеб гIейдал дун узденавлъунги лъугьунаан. Дица гьеб шартIалъул аварагасда бициндал, гьес абуна:
«Дуе чIезе бокьун батани, дуца дие изну кье, дица чIела гьел гъутIби», - абун. Изну кьедал, хирияс цо хутIизегIан киналго гъутIби чIана, гьеб цо гъветI дицаго чIун букIана. Кинабго гъветIалъ пихъги кьуна, дица чIаралъ хутIизегIан».

Аварагас жиндирго квералъ гIемерал гъутIби чIана, хIатта гьесул хириял квераз чIарал гъутIбуздаса чIараб сагIаталъго пихъги кьун гIадамаз кваналебги букIана. Жинцаго чIеялда гIей гьабичIого хирияв аварагас нилъ ахIана ва гьесизаруна гъутIби чIеялде. «Бусурбанчияс гъветI чIани, яги рекьи гьабуни ва цинги гьеб гIадамаз яги хIайваназ кванани, гьесие гьелъухъ садакъа кьурабгIадаб кири букIуна», - ян буго Муслимица бицараб хIадисалда.

Гьебго хIадисалъул цоги риваяталда буго:

«Бусурбанчияс гъветIги чIун гьелдаса кванараб, бикъараб, хIинчIгъедоялъ, хIутI-хъумуралъ, гIалхул жанаваралъ хъамураб, цогидав чияс босараб жо садакъа ккола», - ян.

Абу Аюбил Ансарияс бицараб хIадисалда буго:

«Жинца гъветI чIарав чиясе Аллагьас кьола гьелдаса бахъараб пихъил къадаралда кири-даража», - ян. Инсан хун хадуб гьев хабалъ вукIаго гьесие кири бачIунел жалазул анкьгоялда гьоркьоб аварагас рехсолеб буго гъветI чIейги. Анас бин Маликидасан бицун буго, аварагас абунин:

«Нужер цоясда къиямасеб къо чIолеб бихьани ва гьесда кодоб гъотIол чIорги бугони, гьесда гьеб чIеян абе», - ян.

ГъутIби нилъеца гIемер чIеялде ахIулеб жоялдасан ккола, хирияв МухIаммад аварагасе къиямасеб къоялъ шафагIат гьабизе изну кьезе бугила дунялалда тIад ругел гъутIби рикIкIун, ай гьезул къадаралда. Гьединлъидал, нилъеца гъветI гIемер чIанагIан шафагIат щолел гIадамалги цIикIкIуна.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


КIванагIан хех гьабе

Жакъа унтараб суал буго гьабураб къотIи-къай тIубангутIи ва кьураб рагIи ккунгутIи. Гьеб сабаблъун цоцада гьоркьоб гьуинлъи ва цолъи хола. Инсанас, Аллагьас ﷻ абухъе, цогидасул хIакъ тIубани ва Аварагас ﷺ хIадисалда абухъе жидиего гьабизе бокьулеб гIадин цогидасеги гьабуни, букIинищ гьениб...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун кколеб гIелму тIалаб гьабизе беццараб буго. ХIаракат бахъила Къуръан цIализе, азарго хIадис лъазабизе ва нус-нус тIехь цIализе.   Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ, хирияв Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатал лъазарила ва гьезда рекъон...


ХIикматал махлукъатал

Крокодилал ккола чIахIиял, лъелъги ракьалдаги гIумру тIамулел рухIчIаголъаби. Гьел ккола дунялалда ругел хIайваназул бищун церегосезул цоял.   Абула крокодилазул 28-гIанасеб тайпа бугин. Гьелги рикьула лъабго хъизамалде: - ХIакъикъиял крокодилал: бищунго гIемераллъун кколел, жидер...


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...