Аслияб гьумералде

ГIабдулхаликъил Гъуждуванияс жиндир магIнавияв вас Авлиякабирие гьабураб васият

ГIабдулхаликъил Гъуждуванияс жиндир магIнавияв вас Авлиякабирие гьабураб васият

Я дир вас, дир дуе васият буго дуца гIелму, адаб, такъва лъазабе киналго хIалазулъ. Кидаго тIаса бище вахчун вукIин. Кинал ругониги хIужабазда яги документазда гъоркь дурго цIарги хъвачIого букIине хIаракат бахъе.

 

ХIукму къотIулеб махIкаматалда гъорлъги гIахьаллъуге. Цонигияв вачIинавизе гIоло гъоркьги чIоге. ГIадамазул васиятазда гьоркьовеги лъугьунге. Ханзабазулгун гьезул лъималазулгун гьалмагълъиги гьабуге. РибатIалги раге, гьенив жанив гIодов чIунги вукIунге. ШигIрабазухъ гIенекки гIемер гьабуге. Гьеб гIемерлъиялъ нифакъ лъугьинабула ва ракI хвезабула. ШигIрабахъ гIенеккиялде инкарги гьабуге, гьелде гIенеккулел гIемер ругелъул.

Калам, тIагIам ва макьу дагьавлъун вукIа. Халкъгун жуваялдаса тIура, гъалбацIалдаса кинниги ва халваталда вукIиналда тIадчIей гьабе. ГIисинал лъималгун, руччабигун, бидгIачагIигун, бечедалгун, чIухIаралгун ва гIадатияб халкъгун гьалмагълъи гьабун кидаго цадахъ вукIиналдаса цIуне мунго.

ХIалалаб кванай, шубгьаялдаса цIуне. Хъизанги гьабуге, гьеб гьабуни, дунял тIалаб гьабизе ккун, дин ина гьороца босун унеб хIургIадин. Велъанхъиги гIемер гьабуге, кIаркIадун велъиялдасаги цIуне. ГIемер велъиялъ ракI хвезабула.

Щивав чиясде мун балагье гурхIалидалъун. Цониги чи хIакъир гьавуге. Дурго загьир берцин гьабиялда тIад хIалтIуге, гьеб берцин гьабиялъ бицуна батIин хвей. Цониги чиясулгун дагIбаги гьабуге. Щибго жо цониги чиясдаса тIалабги гьабуге. Дуего хъулухъ гьабейин цогидасдеги буюруге.

Машаихзабазе хъулухъги гьабе боцIудалъун, черхалдалъун ва рухIалдалъун. Гьезул цониги ишалде инкарги ккоге. Машаихзабазде инкар ккурасе киданиги талихI кьоларо. Дунялалдалъунги, гьелъул агьлуялдалъунги гуккаравлъунги вукIунге мун.

Кидаго рекIеда ургъел чIваравлъун вукIине рекъараб буго. Черх унтаравлъун, бадиса магIу бачIуневлъун, гIамал бацIцIадавлъун ва дугIа хIелун гьабулевлъун вукIа.

РетIел басриявлъун вукIа. Гьудул, ритIухъав тIалиблъун вукIа дур. Аслияб мал факъру букIа, рукълъун мажгит букIа ва дур ракI гъезабулевлъун Аллагь вукIа.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


ХIикматал махлукъатал

Гуренж   Гуренжал (пиявкаби) ккола цебегоялдаса нахъе медицинаялда хIалтIизарулел рухIчIаголъаби.   Гьез лъола 10-15 хоно, амма 1-5 гурони тIинчI бахъуларо. Цо гуренжалъ гIумруялда жаниб лъола 2-10 нухалда хоно. «Плоская пиявка» абураб тайпаялъ хоно биччан хадуб гьеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIухIаллъун йиго     Гьале лъабго моцIгIанасеб заман буго щибго гьабизе бокьуларого. Цее хIалтIулаан, цIалдолаан, гьудулзабигун дандчIвалаан, гIумруялдаса рохел букIунаан. Амма гьанже бокьулеб буго егизе, телевизоралъухъ балагьизе, дунго дидаго йикIине. Росасдаги хехго ццим бахъуна,...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...