Аслияб гьумералде

Бичасул Аварагасул ﷺ аманат

Бичасул Аварагасул ﷺ аманат

Бичасул Аварагасул ﷺ аманат

Аварагзабазе чIезаризе тIадал сипатазул цояб ккола аманат, ай божи бугев вукIин. Бичасул Авараг гьитIинаб къоялдасаго къурайшиязда гьоркьов машгьурав вукIана аманат бугевлъун. ХIатта жеги авараглъи бачIиналдего цебе гьесда Аминилан абулаан, ай божи бугевилан абун.

 

Къурайшияз КагIба цIигьабун балелъул, лъицадай ХIажарул Асвад лъелебин абун гьезда гьоркьоб пикруялъул рахъалъ рикьи ккедал, гьез хIукму гьабуна тIоцеве жаниве вачIарас гьеб иш тIубазе кколин абураб. Цинги гьениве вачIарав чиги ккана МухIаммад ﷺ авараг. Гьеб букIана Бичасул Авараг 35 сонил ригьалда вугеб мех. Гьев вихьигун къурайшияз абуна, гьавни МухIаммад-амин вуго, ниж гьесул хIукмуялда разиялги ругин.

Хирияб Къуръаналда бугеб: «Жив БетIергьанасе мутIигIав ва аманат бугев», - ян абураб сипат гIемерисел муфасируназул пикруялда рекъон, МухIаммад ﷺ авараг ккола. Хирияв Аварагас ﷺ жинцагоги абуна: «АллагьасхIаги, дун вуго зобалазда Амин, гьединго ракьалдаги Амин», - ян.

Абужагьал щив чи вукIаравали лъаларев чи ватиларо. ГьедигIан исламалде данде чIарав гьесцин Бичасул Аварагасда ﷺ абуна, нижеца мун гьереси гьавулев гьечIин, мун гьерсихъанги гурин, кинниги мун жиндалъун вачIараб жо, исламияб дин гьереси гьабулеб бугин абун. ГьедигIан Аварагги исламги рихарав абужагьалидацин кIвечIо Авараг ﷺ гьереси гьавизе, ай ритIухъав, божи-аманаталдалъун машгьурав гьев вукIиналъ.

Назар бин ХIарисица къурайшияздехун хитIаб гьабуна: «МухIаммад ﷺ нужеда гьоркьов вукIана гьитIинав чилъун. Нуж гьесдаса разиялги рукIана. Нужеда гьоркьов бищунго ритIухъавлъунги, бищунго аманат кIудиявлъунги гьев вукIана. Гьесул гъванщида хъахIаб рас баккидалищ ва гьев нужехъе динги босун вачIиндалищ нужеца гьесда сихIручиян абулеб? Гуро, АллагьасхIаги гуро гьев сихIручи», - ян.

Румазул хан Гьиракълихъе ислам босеян абун Бичасул Аварагас чапарзаби ритIараб мехалъ гьес цIеханила, нуж гьесда цереккун гьереси бициналда щакдарулел рукIанищин абун. Чапарзабаз абунила, рукIинчIин абун. Киналго аварагзабазул гIаламат гьеб бугелъул, гьедин Гьиракълицаги цIехон буго.

Бицен буго, Ахнас бин Шарикъ абурав чи Бадруялда рукIаго дандчIванила Абужагьалгун. Цинги гьесда цIеханила, ва АбулхIакам, гьале дунги мунги гурони тIокIав чи гьечIо нилъеда аскIов, нилъер калам рагIизе букIине. Дуца бице МухIаммадил хIакъалъулъ, гьев витIаравищ яги мекъавищ вугевилан абун? Абужагьалица жаваб кьун буго, АллагьасхIаги МухIаммад ﷺ витIарав вуго, МухIаммадица киданиги гьереси бицинчIо», - ян.

Балагьеха, диналъул агьлу, пикру гьабе кигIанасеб ритIухъли, божилъи Бичасул Аварагасул ﷺ букIарабали ва нилъерго хIалалъул хIисабги гьабе, бугищ нилъеда жаниб цо гьитIинабгIаги ритIухълъияли.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...