Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула,

Сон хехго бачIуна, херлъун ватула.

(Инхоса ГIалихIажи)

Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI, хIатта чанго лъагIелцин. Гьеб кинабго кколеб буго Бичасул аварагас бицун тараб къагIидаялда рекъон.

Абу Гьурайратидасан бачӀана Аварагас ﷺ абун бугилан: «ГӀелму тӀагӀинегӀан, ракь багъари гӀемерлъизегӀан, заман гӀагарлъизегӀан, гъалмагъир багъаризегӀан, чӀвай-хъвей тӀибитӀизегӀан, нужер бечелъи лъезе бакӀ гьечӀебгIан гӀемерлъизегӀан Къиямасеб къо бачӀинаро», - ян.

Къиямасеб къо тӀаде щолеб букӀиналъул чанго гӀаламат гъорлъе бачуна гьеб хӀадисалда:

1. ГӀелму гӀодобе ккей ва жагьиллъи тӀибитӀи.
2. Бакъбаккул ва бакътӀерхьул рахъалда ракь багъариялъул къадар цӀикӀкӀин.
3. Заман гӀагарлъи.
4. Питнаби рагъари, цоцада хадур рагьулеб халича гӀадин напсалъул шагьаватазда хадур гIадамал араб мехалда.
5. ЧӀвай-хъвеял, гӀемерал рагъал, къокъаб заманалда жаниб аза-азар чи чӀвазе кӀолеб ярагъ хӀалтӀизабиялъул хӀужаби цӀикӀкӀин.

Жинда Аллагь гурхӀаяв Ибн ХӀажар ал-ГIаскъаланица «заман гӀагарлъизегIан» абураб хIадисалда бачIараб рагӀуе баян кьолаго, гьелда тIасан чанго батӀиял гӀалимзабазул пикру бачунеб буго:

1. Къоялъулги сордоялъулги халалъуда бихьулеб батӀалъи букӀине гьечӀолъи.
2. Къиямасеб къо гӀагарлъизе букIин.
3. Баракат тӀагӀин, заманги хехго ин.
4. Гьеб заманалъул гӀадамал рукӀин бащадго квешал, лъикӀлъиялде къеркьоларел.
5. Пачалихъал цоцазде гӀагарлъи ва цоцазул гьоркьорлъаби бигьалъи.

Гьединго тӀаде жубазе бегьула, заман дагьлъиялъе гӀиллалъун букӀине бегьулин гьанжесел технологиял ва транспорталъул алатал церетӀей, гьез рес кьолеб бугин чанго сагӀтида жаниб кӀудияб манзил тезе.

ГIабдуллагь МухIаммадов