Аслияб гьумералде

Калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби

Калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби

 

Бичасул аварагас абуна:

– Ва гьал гIадамал, нуж нечоларищ? Нужеца данде гьабулеб буго нужецаго кваналаребгIанаб жо. Нужеца балеб буго нужго жанир рукIунарел минаби.

– Ва гьал гIадамал, нужеца салам тIибитIизабе, тIагIамги кваназабе, гIагарлъиги хурхинабе ва гIадамал кьижун рукIаго какалги рай, нуж алжаналде лъугьина.

– Ва МугIаз, ян абуна аварагас ﷺ. Гьес жаваб гьабуна жив дуда цеве чIун вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадуравги вугин абун. Аварагас ﷺ нахъеги абуна: ва МугIаз, - ян. Гьес жаваб гьабуна, жив дуда цеве чIун вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадургойилан абун. Аварагас ﷺ жеги абуна ва МугIазилан абун. Гьес жаваб гьабуна, жив дуда цеве вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадуравги вугин абун. Цинги хириясﷺ абуна, ракI-ракIалъ жинца Аллагьги цо гьавурав, аварагги ﷺ ритIухъ гьавурав цониги лагъ гьечIин гьесул гьан жужахIалъул цIаялъе хIарам гьабун гурониян. МугIазица абуна: «Я, Бичасул авараг ﷺ, дица гьеб хабар гIадамазда бицине бегьулищ, гьел рохизе рукIине, - ян. Хирияс ﷺ жаваб гьабуна, гьедин гьабуни, гьелде мугъчIвайги гьабун тохго чIелаха», - ян.

Гьаб хIадис МугIазица бицана хвалда цебе гIелму бахчаравлъун хвеялдаса хIинкъун.

Гьалеха, рагIалде рахъана калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби рехсон. Гьезул 313 хIадисалъул рехсей гьаб бакIалда тIубана. Балагьеха, диналъул агьлу, Бичасул аварагасул ﷺ гьал рагIабазул гъварилъиялъухъ, гьез кьолел гIемерал магIнабазухъ. Гьезул цо-цо хIадисалда тIад гIелмияб баяналъул тIубараб тIехьцин гIуцIизе бегьула. Бичасул аварагасул ﷺ кинабго калам гьединаб, халатаб гуреб, щибго къваригIунареб жо гъорлъ гьечIеб, гIемераб магIнаги жиннца кьолеблъун букIана. Гьелъие нугIлъи гьабула техника цебетIураб гьаб заманалда батIи-батIиял махщалил гIалимзабаз гьарурал гIелмиял цIех-рехазул хIасилалда лъарал хIужаби аварагасул ﷺ хIадисазда жанир 1400 соналъ церего ратиялъги.

«Васаилул вусул» абураб тIехьалда хъвалеб буго, аварагасул ﷺ калам букIанин цонигияс рикIкIани гьесда бажарулебгIанаб, гьедигIанги дагьабилан абун. Жеги абулеб буго, хирияв авараг ﷺ вукIанин жиндир вуцIцIунчIей халатавлъун, хIажат бугелъе гурони кIалъаларевлъуниланги. Цоги, Бичасул аварагас ﷺ жиндир мацI цIунулаанила жиндие кIвар бугелдаса хутIун. Жинда Аллагь разилъаяй ГIаишатидасан бицана, гьанже гIадамал гIадин авараг ﷺ кIалъалароанин абун. Гьев кIалъалаанила баянаб каламалъ, аскIов гIодов чIарасда ракIалда чIоледухъ.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


ХIежалъул бицине данделъила

ХIежалъул бицине данделъила  «Марва-Тур» компаниялда тIобитIана регионалда хIежалъул ишал гIуцIиялъул жавабиявлъун кколев Шамил МухIаммадовасулги ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул министерствоялъул вакилзабазулги данделъи. Аслияб суал букIана исана хIежалде дагъистаниял ритIулеб...


Муфтияталда хIасилал гьаруна

ДРялъул муфтиясул заместитель Насрулла Абубакаровасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб данделъиялда гIахьаллъи гьабуна Къуръан рекIехъе лъазабиялъул централъул мугIалимзабаз. Гьениб бицана гъоркьиса гьабураб хIалтIул, ккарал хIасилазул хIакъалъулъ ва тIадчIей гьабуна исана церелъурал масъалаби...