Аслияб гьумералде

Калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби

Калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби

 

Бичасул аварагас абуна:

– Ва гьал гIадамал, нуж нечоларищ? Нужеца данде гьабулеб буго нужецаго кваналаребгIанаб жо. Нужеца балеб буго нужго жанир рукIунарел минаби.

– Ва гьал гIадамал, нужеца салам тIибитIизабе, тIагIамги кваназабе, гIагарлъиги хурхинабе ва гIадамал кьижун рукIаго какалги рай, нуж алжаналде лъугьина.

– Ва МугIаз, ян абуна аварагас ﷺ. Гьес жаваб гьабуна жив дуда цеве чIун вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадуравги вугин абун. Аварагас ﷺ нахъеги абуна: ва МугIаз, - ян. Гьес жаваб гьабуна, жив дуда цеве чIун вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадургойилан абун. Аварагас ﷺ жеги абуна ва МугIазилан абун. Гьес жаваб гьабуна, жив дуда цеве вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадуравги вугин абун. Цинги хириясﷺ абуна, ракI-ракIалъ жинца Аллагьги цо гьавурав, аварагги ﷺ ритIухъ гьавурав цониги лагъ гьечIин гьесул гьан жужахIалъул цIаялъе хIарам гьабун гурониян. МугIазица абуна: «Я, Бичасул авараг ﷺ, дица гьеб хабар гIадамазда бицине бегьулищ, гьел рохизе рукIине, - ян. Хирияс ﷺ жаваб гьабуна, гьедин гьабуни, гьелде мугъчIвайги гьабун тохго чIелаха», - ян.

Гьаб хIадис МугIазица бицана хвалда цебе гIелму бахчаравлъун хвеялдаса хIинкъун.

Гьалеха, рагIалде рахъана калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби рехсон. Гьезул 313 хIадисалъул рехсей гьаб бакIалда тIубана. Балагьеха, диналъул агьлу, Бичасул аварагасул ﷺ гьал рагIабазул гъварилъиялъухъ, гьез кьолел гIемерал магIнабазухъ. Гьезул цо-цо хIадисалда тIад гIелмияб баяналъул тIубараб тIехьцин гIуцIизе бегьула. Бичасул аварагасул ﷺ кинабго калам гьединаб, халатаб гуреб, щибго къваригIунареб жо гъорлъ гьечIеб, гIемераб магIнаги жиннца кьолеблъун букIана. Гьелъие нугIлъи гьабула техника цебетIураб гьаб заманалда батIи-батIиял махщалил гIалимзабаз гьарурал гIелмиял цIех-рехазул хIасилалда лъарал хIужаби аварагасул ﷺ хIадисазда жанир 1400 соналъ церего ратиялъги.

«Васаилул вусул» абураб тIехьалда хъвалеб буго, аварагасул ﷺ калам букIанин цонигияс рикIкIани гьесда бажарулебгIанаб, гьедигIанги дагьабилан абун. Жеги абулеб буго, хирияв авараг ﷺ вукIанин жиндир вуцIцIунчIей халатавлъун, хIажат бугелъе гурони кIалъаларевлъуниланги. Цоги, Бичасул аварагас ﷺ жиндир мацI цIунулаанила жиндие кIвар бугелдаса хутIун. Жинда Аллагь разилъаяй ГIаишатидасан бицана, гьанже гIадамал гIадин авараг ﷺ кIалъалароанин абун. Гьев кIалъалаанила баянаб каламалъ, аскIов гIодов чIарасда ракIалда чIоледухъ.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...