Аслияб гьумералде

Калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби

Калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби

 

Бичасул аварагас абуна:

– Ва гьал гIадамал, нуж нечоларищ? Нужеца данде гьабулеб буго нужецаго кваналаребгIанаб жо. Нужеца балеб буго нужго жанир рукIунарел минаби.

– Ва гьал гIадамал, нужеца салам тIибитIизабе, тIагIамги кваназабе, гIагарлъиги хурхинабе ва гIадамал кьижун рукIаго какалги рай, нуж алжаналде лъугьина.

– Ва МугIаз, ян абуна аварагас ﷺ. Гьес жаваб гьабуна жив дуда цеве чIун вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадуравги вугин абун. Аварагас ﷺ нахъеги абуна: ва МугIаз, - ян. Гьес жаваб гьабуна, жив дуда цеве чIун вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадургойилан абун. Аварагас ﷺ жеги абуна ва МугIазилан абун. Гьес жаваб гьабуна, жив дуда цеве вугин, я Бичасул авараг ﷺ, дур амруялъе хIадуравги вугин абун. Цинги хириясﷺ абуна, ракI-ракIалъ жинца Аллагьги цо гьавурав, аварагги ﷺ ритIухъ гьавурав цониги лагъ гьечIин гьесул гьан жужахIалъул цIаялъе хIарам гьабун гурониян. МугIазица абуна: «Я, Бичасул авараг ﷺ, дица гьеб хабар гIадамазда бицине бегьулищ, гьел рохизе рукIине, - ян. Хирияс ﷺ жаваб гьабуна, гьедин гьабуни, гьелде мугъчIвайги гьабун тохго чIелаха», - ян.

Гьаб хIадис МугIазица бицана хвалда цебе гIелму бахчаравлъун хвеялдаса хIинкъун.

Гьалеха, рагIалде рахъана калам къокъал, магIна гъваридал аварагасул ﷺ рагIаби рехсон. Гьезул 313 хIадисалъул рехсей гьаб бакIалда тIубана. Балагьеха, диналъул агьлу, Бичасул аварагасул ﷺ гьал рагIабазул гъварилъиялъухъ, гьез кьолел гIемерал магIнабазухъ. Гьезул цо-цо хIадисалда тIад гIелмияб баяналъул тIубараб тIехьцин гIуцIизе бегьула. Бичасул аварагасул ﷺ кинабго калам гьединаб, халатаб гуреб, щибго къваригIунареб жо гъорлъ гьечIеб, гIемераб магIнаги жиннца кьолеблъун букIана. Гьелъие нугIлъи гьабула техника цебетIураб гьаб заманалда батIи-батIиял махщалил гIалимзабаз гьарурал гIелмиял цIех-рехазул хIасилалда лъарал хIужаби аварагасул ﷺ хIадисазда жанир 1400 соналъ церего ратиялъги.

«Васаилул вусул» абураб тIехьалда хъвалеб буго, аварагасул ﷺ калам букIанин цонигияс рикIкIани гьесда бажарулебгIанаб, гьедигIанги дагьабилан абун. Жеги абулеб буго, хирияв авараг ﷺ вукIанин жиндир вуцIцIунчIей халатавлъун, хIажат бугелъе гурони кIалъаларевлъуниланги. Цоги, Бичасул аварагас ﷺ жиндир мацI цIунулаанила жиндие кIвар бугелдаса хутIун. Жинда Аллагь разилъаяй ГIаишатидасан бицана, гьанже гIадамал гIадин авараг ﷺ кIалъалароанин абун. Гьев кIалъалаанила баянаб каламалъ, аскIов гIодов чIарасда ракIалда чIоледухъ.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Дун цIакъ нечон йикIана     Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана Шамил районалъул Бакълъухъ росулъе. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана росдал бегавулгун, школалъул нухмалъулевгун, мадрасаялъул ректоргун цогидалги жамгIиял хIаракатчагIигун. Гьезулгун...