Аслияб гьумералде

Бичасул аварагасул ﷺ гIибадат

Бичасул аварагасул ﷺ гIибадат

Хирияв МухIаммад ﷺ авараг вукIана мунагьаздаса БетIергьанас цIунаравлъун. Гьеб буго аварагзабазда хасаб иш. Гьединавлъун вугониги хирияс ﷺ къойида жаниб тавбу гьабулаан лъабкъоялда анцIгоялдасаги цIикIкIун нухалъ. Хирияб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Дун вуго нужеда гьоркьов бищунго Аллагьасдаса хIинкъарав», - ян. Аллагьасдаса хIинкъиялъул къадаралда Гьесие гьабулеб гIибадатги цIикIкIараб букIуна инсанасул.

 

Анасидасан бицараб хIадисалда Бичасул аварагас ﷺ абулеб буго:

- МухIаммадил ﷺ нафс кодоб бугев АллагьасхIаги, дида бихьараб жо нужеда бихьарабани, нуж дагьал релъизе ва гIемер гIодизе рукIана, - ян.

Цинги асхIабзабаз гьикъана:

- ЩибгIаги дуда бихьарабин, я Бичасул авараг ﷺ, - абун?

- Дида Алжанги жужахIги бихьана, - ян жаваб гьабуна хирияс ﷺ.

МухIаммад ﷺ аварагасул гIибадаталъул бицунаго Мугъира бин ШугIбатица ва Абугьурайратица абун буго, Бичасул аварагас ﷺ как банин хIатIал гьорозегIан. Гьесда цояз абунин, гьедин гIакъуба бихьи дуца тIадейищ босулеб, цере аралгун хадур рачIунел мунагьал дур чурунги рукIагоян. Цинги хирияс ﷺ жаваб гьабунила, шукру бугев лъагълъун вукIине ккеларищ дунин абун.

ХIузайфатул Яманидасан бицун буго, жинца хирияв аварагасда ﷺ цадахъ как банин цо сордоялъ. Какилъе авараг ﷺ лъугьиндал, гьес ﷺ абунин «Аллагьу акбар зулмалакути вал Жабарути валкибрияи валгIамат» абун. ТIоцебесеб ракагIаталда цIаланин суратул «Бакъара». Цинги рукугIалдеги ун, гьедигIанабго заманги бахъанин. Гьениб абулеб букIанин «СубхIана раббиял гIазим, СубхIана раббиял гIазим» абун. Цинги тIаде вахъанин, гьенивги чIанин рукугIалдагогIан заманалъ. Гьениб абулеб букIанин «Лираббиял хIамду, Лираббиял хIамду» абун. Цинги анин суждаялде. Гьеб сужудги вахъунчIейгогIанаб заманалъ букIанин. Гьениб абулеб букIанин «СубхIана раббиял агIла, СубхIана раббиял агIла» абун. Цинги борханин бетIер гьениса. КIиябго суждаялда гьоркьобги банин гьедигIанабго мех. Гьенибги абулеб букIанин «Раббигъфирли, Раббигъфирли» абун. Гьеб какилъ цIаланин суратул «Бакъара» ва «Алу-гIимран», «Ан-Нисаъ», «Ал-Маидат» яги «Ал-АнгIам». Банин ункъо ракагIат. ТIоцебесеб ракагIаталда цIаланин суратул «Бакъара», кIиабилелда - «Алу-гIимран», лъабабилелда - «Ан-Нисаъ» ва ункъабилелда - «Ал-Маидат» яги «Ал-АнгIам».

Балагьеха, диналъул агьлу, Бичасул аварагасул ﷺ гIибадаталде букIараб кутакаб кIвар бихьизе.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...