Аслияб гьумералде

Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.

 

– СагIид ХIаваца «Жундуллагь» абураб тIехьалда хъван буго Абу-ХIанифа имам вукIунаанила ГIабдуллагь бину Мубарак, Фузайл бину ГIияз, Давуду ТIаи гIадал суфизабазул горсверуда.

– Имам Маликица абуна: «ШаригIаталъул гIелмуги тIалаб гьабун тасаввуф тIалаб гьабичIел чагIи пасикълъула», - ян.

– Жинда Аллагь разилъаяв имам ШафигIияс абуна: «Дие дунялалдаса лъабго жо бокьана: ххвалие жо гьабичIого чIей, хIеренаб тIабигIаталдалъун халкъалъулгун гьудуллъи гьаби, тасаввуфалъул агьлуялъул нухда нахъвилълъин».

– Имам АхIмадица абуна: «Суфизабаздаса хириял гIадамал дида лъаларо», - ян.

– ГIиззубну ГIабдуссалам: «Суфизаби гIодорчIун руго (гьезул нух бараб буго) шаригIаталъул щулиял кьучIчIазда, жал дунялалдаги ахираталдаги риххуларел, цогидал абуни гIодорчIун руго шаригIаталъул рагIдукь».

– Ибну Халдун: «Тасаввуфалъул гIелму исламалда жаниб загьирлъараб гIелму ккола. Гьеб гIелму асхIабзабазулъги салафуназулъги – киса-кибего тIибитIун букIана».

– Имам Гъазали: «Суфизабазул нух – бищун битIараб нух буго, гьезул хасияталги – бищун роцIцIарал хасиятал ккола, гIакъилзабазул кинабго гIакълуги, хIакимзабазул кинабго хIикматги, шаригIаталъул балъголъаби лъалел гIалимзабазул гIелмуги – кинабго данде гьабуни, суфизабазул нухалдаса лъикIаб нух гьезда батизе гьечIо, суфизабазул (хIакъикъиял) кинабго жо босараб бугелъул авараглъиялъул гордухъан баккараб нуралдаса».

– Ас-сайид МухIаммад ал-ГIалави ал-Малики: «Суфизм, цогидал исламиял гIелмабиго гIадин, цIар хадуб баккараб, амма жиндир магIнаги хIакъикъатги МухIаммад аварагасулги ﷺ гьесул асхIабзабазулги заманалда букIараб исламалъул нух буго. МухIаммад аварагги ﷺ гьесул асхIабзабиги суфизмалъул бищун тIадегIанаб даражаялда рукIана».

МухIаммад СагIид Рамазан ал-БутIи: «РакIалъул хIалал лъикIлъизарулел нухал хIалтIизаризе тIадаб букIиналда тIолго бусурбаби тIадрекъана. Гьел нухал хIалтIизариялда цIикIкIарасел гIалимзабаз тасаввуфилан абула, цо-цояз ихIсанилан абула, цо-цояз сулукилан абула».

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ХIукуматалъулги диналъулги мисал

ХIукуматги динги релълъун буго кIиго эгизалда, цояб хвезе тун, цояб хьихьун бегьулареб, ай тIубалареб. Гьединлъидал кIиялъулго, ай хIукуматалъулги диналъулги, цояб борхиялдалъун цогидаб борхиги букIуна. Дин ккола халкъалъул гIумруялъул аслу-кьучI, хIукумат ккола гIаламги гIаламалъул гIумру-яшавги,...


Лъим кIанцIи

Март моцIалъул къоло ичIабилеб къо, Къаси бачIун щвана Бичасул салам. Сабурго жамагIат къватIиб бахъана, Берцинаб тIабигIат бихьизабуна.   БачIун щун бугелъул, щиб гьабилебан ХасмухIаммадихъе хабар битIана. Гьес «истихфар» гьабун жаваб бачIана Бажарарав чияс росу...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


ХIикматал махлукъатал

Осьминог   Осьминогалда буго лъабго ракI. Аслияб ракI хIалтIула би чорхолъ сверизабизе, хутIараб кIигояб хIалтIула жабрабаздасан кислородги щун, би цIидасан кьабизе. ХIухьел гьез босула жабрабаздасан. Гьел кIиязулго цоялъул хIалтIи гьабулеб нерв хвани, лага хIалтIула бигьаяб хIалалда, жиндир...


Суратул «Кавсаралъул» тарихазулаб дандеккей

Къуръаналда бищун къокъаб сура ккола суратул «Кавсар». Гьелда жаниб буго анцIго рагӀи. «Кавсар» сураталъул тӀоцебесеб аят 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. КӀиабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Лъабабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Алиф хӀарп бищун гӀемер...