Аслияб гьумералде

ТIомол кьер релълъарасул адаб

ТIомол кьер релълъарасул адаб

ТIомол кьер релълъарасул адаб

ХIурматиял диналъул вацал ва яцал! Халкъалда гьоркьоб бищунго рекъараб жо ккола цоцаздехун адаб цIуни. ГьитIинас кIудиясул хIурмат гьаби ва кIудияс гьитIинасул хъатир гьаби. ТIарикъаталъул тIахьазда букIуна, цо кинаб бугониги тIадегIанаб даражаялде вахарав чи гьелде щвечIила адаб цIунун гурониян.

 

 

Жив щвараб даражаялдаса гIодовеги вортичIила цонигияв, адаб гьечIолъи сабаблъун ккун гурони. Гьединлъидал, адаб гьаби буго инсан бищунго тIадегIанаб даражаялде вахинавулеблъун ва адаб теялъ гьелдаса вортизавулеблъунги.

Бищунго цIикIкIараб адаб нилъер букIине ккола кинабго халкъул-гIалам бижарав ТIадегIанав Аллагьасдехун. Гьесда хадуб Бичасул аварагасде ﷺ ва цогидал аварагзабигун асхIабзабазде, авалиаязде, устарзаби-гIалимзабазде. Гьединго адаб гьабизе рекъола эбел-инсул, гIага-божаразул. Жиндирго лъималазул ва жиндасаго гIисиназул. ХIатта бокьарав инсанасул, кинаб диналда гьев ватаниги, Аллагьас вижарав, Гьесул лагъ вукIин хIисабалдеги босун.

Бичасул аварагасул ﷺ асхIабзабаз гьабуна хIалкIун цIикIкIараб адаб. БайгIатул ХIудайбияталъул къоялъ капурзабазул рахъалдаса вукIарав вакил ГIурват бин МасгIудица жиндирго къвмалъухъе щведал гьадин абун: «Ва къавм, АллагьасхIаги дун щвана гIемерал ханзабазухъе. Дун вукIана Къайсарихъ, Кисрагун Нажашиясухъ. АллагьасхIаги, дида цонигияв ватичIо асхIабзабаз МухIаммад гIадин кIодо гьавулевлъун», - ян.

Гьаб бакIалда бицинчIого гIоларо Сайфуллагь-къадияс «Канзул магIарифалда» хъван бугеб цо гьадинаб къисаги. «ГIикъду нафис» абураб тIехьалда буго, магърибалъул рахъалдасан цояв ун вугин Суданалъул ракьалде. Гьоболасухъ рещтIун хадуб, хважаингун цадахъ гьел рахъун руго гIалахалде, ракIгъеялъе. Гьедин рукIаго гьезда халлъун руго рикIкIадаса рачIунел Суданалъул хангун чузда рекIарал гIадамал. ЧIегIерлъи-хъахIлъи батIа бахъизе лъалеб манзилалде щвараб мехалъ, хан рещтIун вуго чодаса ва лъелго ун вуго гьев кIиявго чи тезегIан. Цинги нахъеги чодеги вахун цевехун унги вуго.

Гьел рикIкIалъидал гьоболас цIехон буго, дуда лъанищин щай гьев чодаса рещтIаравали ва лъелго аравалиян. Лъаларин жаваб гьабун буго магърибалъулас. Суданалъулас бицун буго, хан чодаса рещтIанин аварагасул гIадаб хъахIаб тIомалъул чи, ай мун вихьидал, Бичасул аварагасда тIом релълъарав чиясул адаб цIунун.

Балагьеха, бусурбаби, кIолищ нилъеда гьединалъул азарил бутIацин адаб гьабизе.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Румазул ханас Абусуфяние кьурал суалал

Жиндаго цевегIанги вачIинавун, румазул ханас Абусуфянида гьикъана: «Аварагилан жинца дагIба балев чиясул нужеда гъорлъ насаб щиб бугеб?» - абун. Абусуфяница абуна: «Насаб бищун бацIцIадаб буго», - ян.   КIиабизеги ханас гьикъана: «Досдаса цеве, дос бицунеб...


РакI - инсанасул рагъул майдан

Исламалда тарбия кьеялъул бищунго кIвар бугел масъалабазул цояб ккола рекIел ургъел гьаби. РакIалъ чIезабула Аллагьасда цебе лагъасул хIакъикъияб хIал, гьесул къасдал, ракIбацIцIалъи, цогидаздехун ва жидерго БетIергьанасдехун бугеб бербалагьи. Инсанасул къватIисел ишал ккола гIицIго жаниб бугеб...


Луганскиялда тӀобитӀана диназда гьоркьосеб гӀолилазул форум

«Халкъазул цолъи - улкаялъул къуват» абураб гӀолилазул форум тӀобитӀана Луганскиялда. Гьеб гӀуцӀана Дагъистаналъул муфтияталъ исламияб культураялъул фондалъул квербакъиялдалъун. Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионаздаса рачӀарал гӀахьалчагӀаз, гьезда гьоркьор бусурбабазул ва...


«Кавказалъул рагъул бахӀарчияб эпос – АхӀулгохI»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тӀобитӀана Кавказалъул рагъул аслиял лъугьа-бахъиназул цояблъун кколеб АхӀулгохIалъул рагъул хӀакъалъулъ бицараб данделъи. Гьеб тадбиралда гIахьаллъана экспертал, тарих бокьулел, студентал. Данделъи нухда бачана ДГИялда цебе бугеб «Тарихалъул...


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...