Аслияб гьумералде

Сахлъизе ккани, дару къваригIуна

Сахлъизе ккани, дару къваригIуна

ГIалимзабаз абула рияъ кIудияб мунагь ва рекIел унти кколин. Гьеб лъазе захIмалъула къаси бецIаб сардилъ унеб чIегIераб цIунцIраялдасаги. Сах гьабизе жеги захIмалъула. ГIумар ибн ХатIабица абуна: «Жиндир рекIелъ гьечIеб жо гIадамазе загьир гьабулев чияс нифакъалда тIаде нифакъ загьир гьабуна», - ян. Щайгурелъул, гIадамазда цеве лъикIавлъун вихьизе гьечIеб жо хIалев вукIиналъ. Гьединго гьесго абуна: «ГIадамазда цебе гьечIеб жо хIалев чи Аллагьас ﷻ гIодовегIан гьавуна», - ян.

 

 

ГIали-асхIабас абуна рихьдае жо гьабулев чиясул лъабго гIаламат бугин: «Живго вугев мехалъ кIвахIаллъула, гIадамазда гьоркьове ккедал тирха-кIичула, веццидал - гIемерал гIамалал гьарула, какидал - дагьал гьарула», - ян.

ГIабдулкъадир Жиланияс абуна: «Рияъ лъаларо рацIцIалъарал гIадамазда гурони. Рияъ, гIужбу ва нифакъ шайтIаналъул чIорбутI ккола, жинцаги гIадамазул рекIелъе рехулеб», - ян.

ГIабдуллагь ибну Мубаракица абуна: «Зугьдалъул бищун лъикIаб ккола зугьд бахчи», - ян.

Ибрагьим ибну Адгьамица абуна: «Аллагьас ﷻ ритIухъ гьавичIо машгьурлъи бокьарав чи».

ХIарису МухIасабияс абуна: «Рияъ ккола гудразул бищун балъгояб».

ЖагIфар ибну МухIаммадица абуна: «Рияъалдаги ихласалдаги гьоркьоб бугеб батIалъи ккола, масала, рияъчияс гIадамазда бихьизе гIамал гьабула, амма ихлас бугев чияс Аллагьасдасан гIамалалъул кири щвезелъун гьабула», - ян.

Гьединго нилъеда лъазе ккола нияталда гIемераб жо бараб букIин. Нилъ ният бацIцIад гьабиялда ва гьеб къачIаялда тIад хIалтIизе ккола. РекIел унтабаздаса цIакъ къанагIатав чиясда гурони вацIцIалъизеги кIоларо. Гьединал гIадамалги цIакъ дагьал гурони рукIунаро. Гьелъин гIалимзабаз абулеб, хIакъикъияв шайих кквезе тIалъулин. Гьесул тарбиялда гъоркь хIаракат бахъула рекIел унтабаздаса вацIцIалъизе. Бачина цо мисал. Бокьараб даруги босун нилъеда лъаларо дару гьабизе. Гьабуни, гьалаг гьаризе рес буго. Гьелъин нилъее къваригIунев махщел бугев тохтур. Гьезда гьоркьовги вукIуна ххвел гьабулев тохтур. Гьединго рукIуна шайихлъи хIалелги. Гьединлъидал Къуръан-хIадисалдаса нафс бацIцIад гьабулеб дару хIалтIизабизе нилъеда лъаларо. Щайин абуни, нилъер жагьиллъиялъ. Гьеб лъала нафс квегъун, гьеб бацIцIад гьабурав хIакъикъияв устарасда. Гьединав устарас, унтиялда рекъон, рекъараб дару балагьула.

Унтарав чияс, сахлъизе ккани, хIаракат бахъизе ккеларищ? Тохтурас дару хъванин абун гьев чи сахлъуларелъул, гьес малъараб гьабичIони. Гьединго шайихас малъараб жо гьабуни, гьесул ракIги бацIцIалъула.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...