Салаваталъул хиралъи
Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе.
Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.
Салават цIалулеб мехалъ кIвар бугеблъун ккола Авараг ﷺ нилъеда цеве вугев гIадин чIезави. Гьесул кIодолъиги адаб-хIурматги бичIчIи ва гьев гIаламазда рахIму-цIоб гьабулевлъун вукIин. Гьединго ракIалде щвезабила гьев киналго аварагзабазул имамлъунги такъваялде рачунев нуцIалъунги вукIин. Гьев вуго Аллагьасул ﷻ мунагьал гьарурал лагъзадерие шапагIат гьабулев, бищунго мустахIикъавлъунги ккола гьесде салават битIизе.
Имам ибну ХIажар Гьайтамияс «Ад-Дурар ал-Манзуд» абураб тIехьалда хъван буго: «Рузманкъоялъул сардилъ ва рузманкъоялъ салават цIалиялда машгъуллъиялъулъ кири буго, Къуръан цIалиялда машгъуллъиялдаса (гьеб заманалда жаниб), сура «Кагьф» цIали хутIизегIан. Гьеб заманалда жаниб гьеб цIализе суннатлъула, гьедин гьабеян кьучIаб хIадис букIиналъ.
Цо-цояз абизе бегьула Къуръаналдасаги салават цIали лъикI кин букIунабин абун. ГIаммаб куцалда Къуръаналдаса лъикIаб бугин абураб жо гуро гьелъул магIна. Жинди-жиндир заманалъе бихьизабураб дугIабиги азкаралги рукIуна. Масала, как бан бахъиндал азкарал гьариялдаса хирияб жо гьечIо. Гьезде машгъуллъун чIей бищун хирияблъун буго. Гьединго гьеб заманалда бихьизабун буго салават цIализеги.
Имам Абубакар КъастIаланияс ва гьесул шайих ХIафиз Шамсуддин ас-Сахавияс, имам ГIизудин ибн ГIабдул-Саламил рагIабиги рачун, баян гьабуна щай гьеб заман салават цIализе лъикIаблъун гьабурабали: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеде амру гьабуна нилъее лъикIлъи гьабурав, нилъее баракат лъурав чиясе щукру гьабеян. МухIаммад авараг ﷺ нилъее гIурхъи гьечIел нигIматалгун вачIана, амма, гьелдаго цадахъ, нилъеда кIоларо гьесие гIураб къадаралда данде лъикIлъи гьабизе. Нилъер бажари гьечIолъи лъан, Аллагьас ﷻ нилъеде амру гьабуна салават цIалеян. Аварагас ﷺ нилъее кьураб жоялдаса къиматаб жо щибниги гьечIо».
Имам ХIалимияс абуна: «Авараг ﷺ кIодо гьави нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун ккола. Нилъее гьев цIикIкIун вокьизе ва адаб гьабизе ккола лагъас бетIергьанасул адаб гьабулебгIадин. Гьеб Къуръаналдаги якъинго баян гьабун буго, Аллагьас ﷻ гьедин амруги гьабуна», - ян.
