Аслияб гьумералде

Закария ва ЯхIя

Закария ва ЯхIя

Закария авараг ккола Аллагьасул ритIухъав лагъ ва авараг. Гьев витIун вукIана бану Исраилазухъе ва гьев ЯхIя аварагасул эменги ккола. Закария аварагас ячуна ГIиса аварагасул эбелалъул ункъгIал, лъимер гьабуларей. Закария авараг херлъидал Аллагьас гьесие вас кьуна ЯхIя, ТIадегIанав Аллагьасдаса хьул къотIичIого букIиналъ. ЯхIя авараг гьави ккола Аллагьас жиндирго ритIухъал лагъзадерие кьурал кIудиял мугIжизатазул цояблъун. ЯхIя авараг вукIана ГIиса авараг вахъине вугин лъазабизе витIарав авараг. Гьаб къиса хIикматаб къагIидаялъ гьев гьавиялъул гуребги, Аллагьасул гIурхъи гьечIеб къуват, дугIаялъул къуват, ракIбацIцIадаб иманалъ бокьараб захIмалъи бергьине кIолеблъиялде тIоритIел гьабула.

 

ГIиса аварагасул эбел Марям бесдаллъун хутIарай мехалъ гьелъул тIалаб гьабулев чилъун вахъуна Закария авараг. Гьединлъидал ЯхIя аварагги ГIиса аварагги гIагарал чагIилъун ккола. Гьесда бихьана ТIадегIанав Аллагьас хIикматаб къагIидаялъ гьелъие квен чIезабулеб куц (масала, хасало гьелъул букIана риидалил пихъ ва гьелъул гIаксалда), гьелъ гьесул ТIадегIанав Аллагьасул къуваталда божилъи жеги щула гьабулеб букIана. Закария аварагас халкъ ахIулаан битIараб диналде, Аллагь ﷻ цо гьавиялде. Гьеб сабаблъун гьесда хадур лъугьуна зулмуялъул ханзаби ва гьев чIвазе къваригIун букIуна.

Цо къоялъ Закария авараг гъотIода аскIовги чIун, жив вахчеян гьарун буго гьелда. ГъветIалъ гьев жиндаго жанив вахчула. Амма гьесул ратIлил цо рагIал къватIиб хутIула. ГIемераб мехалъ валагьула гьев ва ватуларо. Гьеб мехалъ шайтIаналъ абула пуланаб гъотIоца вахчизавун вугин гьевилан абун. Гьез хъухъадироги босун, гъветI хъухъазе байбихьула. Хъухъадироялъул цаби Закариял ботIроде щведал, гьев ахIдола. Гьеб ахIиялъ ракьги зобги гьаргьадизабула. Цинги Жибрил малаик вачIуна ва абула: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ лъазабуна дур цIар аварагзабазул сияхIалдаса бацIцIине бугин, мун нахъеги ахIдани», - ян.

Закария аварагас хIехьана кинабго гIазаб-гIакъуба, хIатта «угьин» абичIо жив хъухъалеб мехалъ.

Гьединго ЯхIя аварагги гьез гъанкъана. Ханасул чIужуялъе къваригIун букIуна жиндирго цогидасдаса гьаюрай яс ханасе кьезе. Гьелъ ЯхIя аварагасда гьарулеб букIуна ихтияр кьеян. ЯхIя аварагас абула гьеб хIарамаб иш бугилан. Гьелъ хIиллаги гьабун, ЯхIя аварагги гъанкъула, ханас буюрухъги кьун.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...