Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ квен

Аварагасул ﷺ квен

Аварагасул ﷺ квен

 

Жакъасел тохтурзабаз абула чорхолъ унтаби гIемерлъанин кIиго жо сабаблъун: ццидахин ва гIемер кванай. Гьединлъидал гIемерисез абула кванил низам цIунизе кколин абун.

 

Кинниги нилъеца цIалула Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ, лъала гьес кваналеб букIараб. Авараг ﷺ, гIемерисеб мехалда, вакъун вукIунаан.

Гьединго Аварагас ﷺ бицана кванилъ цIунизе кколеб низамалъул хIакъалъулъги. Гьеб кинабго Аварагас ﷺ нилъеда малъана ва нилъеца гьесул суннат цIунулеб букIарабани, нилъ гIемерал унтабаздаса цIунун рукIинаан.

Имам КъустIуланияс хъван буго: «ТIоцебесеб гьижрияб гIасру индал баккараб бидгIалъун ккола гIемер кванай», - ян.

Имам Насаица ва ибну Мажагьица хIадис бицана, Микъдад ибну Мади Карибиясдасан: «Дида рагIана Аварагас ﷺ абулеб: «Адамил лъимералъ кванирукъгIан квешаб къвачIа цIезабичIо. Гьесие гIола мугъ бахъун чIезабизе чанго кванил лукъма. Кванирукъ цIезабун гурони чIолев гьечIони, лъабго бутIаялъул цояб цIезабе кваница, кIиабилеб бутIа - лъеца ва лъабабилеб бутIа -гьаваялъ», - ян.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кванирукъ бижана чи вахъун чIезелъун ва рухI букIине. РухI букIине ккани гIемер кваназе кколаро. Кванирукъ цIезабуни гьес риччала гIемерал лъикIлъаби. Гьелъин Аварагас ﷺ абураб гьелда квешаб къвачIайилан.

Гьанже халгьабе Аварагасул ﷺ хIадисалда бугеб рагIухъ: «Кванирукъ цIезабун гурони чIолев гьечIони, лъабго бутIаялъул цояб кваница цIезабе, цогидаб лъеца ва цогидабги - гьаваялъ». Квен ккола инсанасе бищун пайдаяб нигIмат. Кванирукъ ва черх лъикI хIалтIизе ккани, кванил низам цIунизе ккола. Кванирукъалъуб букIине ккола лъималъе ва гьаваялъе бакI. Амма инсанас кванирукъ тIубан цIезабуни, тIадежоялъе лъимги гьекъани, гьаваялъе бакI хутIуларо.  Гьеб сабаблъун чиясе заралги ккола.

Имам Гъазалияс абуна: «Гьаб хIадис цо гIакъилав чиясе бицараб мехалда, гьес абунила: «Гьалдаса лъикIаб калам дида рагIун букIинчIо», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


Кида ццим бахъине кколеб?

Ццим бахъин кидаго гуро лъикIаб гуреблъун бугеб. Руго гьеб бахъине бегьулелги, бахъине рекъаралги ва бахъине кколелги бакIал. КIвар бугеб жо сундуе гIоло гьеб бахъунеб бугебали лъай, ай жиндирго напсалъул мурадазе гIолойищ яги Аллагьасе гIоло хIакъаб жоялдайищ абураб.   ГIаишатидасан бицун...


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...


Черхалъул мацӀалда стрессалъул гӀаламатал

ГӀадамазда гьоркьоб рагӀул гуреб бухьеналъул бищунго кӀвар бугел формабазул цояблъун рикӀкӀуна черхалъул мацӀ. Багъа-бачариялдалъун, гьурмада бугеб мимикаялдалъун ва ишарабаздалъун гӀадамаз рагӀаби гьечӀого загьир гьаризе бегьула жидерго пикраби ва рекӀел хӀал. Черхалъул мацӀалдалъун баянлъулел,...


Муфти дандчӀвана исламияб маданияталъе, гӀелмуялъе, лъай кьеялъе квербакъи гьабулеб фондалъул директоргун

Дагъистаналъул муфтияталда тӀобитӀана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандида ва исламияб маданияталъе, гӀелмуялъе ва лъай кьеялъе квербакъи гьабулеб фондалъул директор Михаил Грязновасда гьоркьоб дандчӀвай. Данделъиялда гьоркьор лъуна исламияб ва светияб лъай кьеялъул масъалаби, гьединго,...