Аслияб гьумералде

Хирияб калам

Хирияб калам

Хирияб калам

Хирияб Къуръан ккола ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ калам, жиндир хIурупалгун ва магIнагун цадахъ хирияв МухIаммад ﷺ аварагасухъе рещтIинабураб. Къуръан ккола кинабго гIаламалъе рахIмат, алжаналдалъун рохел бицунеб, жужахIалдалъун хIинкъи кьолеб, Аллагьасул ﷻ диналде ахIулеб, жинца нур базабулеб чирахълъунги жиб бугеб.

 

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «ХIакълъунго, Дица ﷻ рещтIинабуна дуде Къуръан дагь-дагьккун». (Сурату «Инсан», аят 23)

Гьеб цIар лъеялъе гIиллаги Къуръан букIин буго жиб цIалулеб ва жиб кIочонги толареб.

Гьединго Аллагьас ﷻ ВахIюялда цIар лъуна ТIехь абун (магIна): «ХIакълъунго, Дица дуде ТIехь рещтIинабуна хIакъаб жоялдалъун», - ян. (Сурату «Ан-Нисаъ», аят 105)

Гьеб цIар лъеялъе гIиллаги буго Къуръан букIин жиб хъвалеб ва рехунги толареб.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналъул къадру кIодолъиялде ва гьеб камилаб рисалат букIиналде тIоритIел гьабун Къуръаналда чанго батIиял сипаталги гьабун рехсана. Фуркъан - жинца хIакъабги батIулабги жо батIа гьабулеб. Зикрун – рехсей, вагIза-насихIат. Гьудан – жинца тIоритIулеб. Шифаъ – жинца сах гьарулеб. Нур, ХIаким ва гьел гурел цогидалги сипатаздалъун.

Къуръаналда абула МусхIафин абунги. Гьедин абулаан хирияб Къуръан хъварал кагътазда асхIабзабаз.

Къуръан ккола ЖабрагIил малаик сабаблъун МухIаммад ﷺ аварагасул  ракIалде рещтIараб Аллагьасул ﷻ ВахIю. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «Къуръан буго гIаламалъулго БетIергьанас рещтIинабураб, жиб босун жинда божи бугев ЖабрагIил дур ракIалде рещтIараб, мун гIадамазе хIинкъи кьолевлъун вукIине, баянаб гIараб мацIалдалъун жиб бугеб». (Сурату «ЩугIараъ», аят 192-195)

Къуръаналда бащадаб тIехь гьечIо. Къиямасеб къо щвезегIан цонигиясда кIвезе гьечIо магIна ва лафз халгьабун Къуръаналъул бищун къокъаб аяталда релълъараб ургъизе. Бусурбанал гурел гIалимзабицин хIайран гьаруна Къуръаналъ. ГIараб мацI лъаларезецин бигьалъула Къуръаналъул сураби рекIехъе лъазаризе. Къуръаналъулъ буго церехун рещтIарал тIахьазулги баян.

Цониги чиясда кIвезе гьечIо цо хIарпцин Къуръаналъул хисизабизе. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна (магIна): «ХIакълъунго, Дун вуго, МухIаммад ﷺ, духъе Къуръан рещтIинабурав ва Дица цIунизе буго Къуръанги гьелъул хIукмуги». (Сурату «ХIижр», аят 9)

 

Жабир Мажидов

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....