Аслияб гьумералде

Лъималаздаги малъе

Лъималаздаги малъе

Лъималаздаги малъе

 

ТIахьазда хъван букIуна лъикIаб-квешаб батIабахъизе лъалеб гIужде рахараб мехалъ, как-кIалалъул малъизегIанго лъималазда Аварагасул ﷺ гIумруялдаса къокъабго баян малъизе эбел-инсуда тIадаб бугин абун. Исламалъул тарихалде ралагьани, нилъеда батула асхIабзабаз ва гьезда хадур рачIараз гьедин гьабулеб букIараблъиги.

 

Аллагь ﷻ разилъаяв СагIду ибну Аби-Вакъас абурав асхIаб вукIунаан жиндир лъималазда Аварагасул ﷺ гIумруялъул малъулев, гьес ﷺ гьарурал гъазаватал, гьесул ﷺ аскаразул хIакъалъулъ бицунев. Гьеб малъиялдалъун жинцаги абулеб букIун буго: «Я, дир лъимал, гьаб буго нужер умумузул хиралъи, гьалъул рехсей нужеда кIочонге. Гьелъулъ нужее Аварагасул ﷺ хиралъи, камиллъи, асхIабзабазул, къурайшиязул ва цогидал гIарабазулги тIокIлъи лъай буго. Гьеб рехсеялъулъ иман къуватлъиялъе сабаб, Къуръан-хIадисалъул магIна бичIчIи, жеги бицун хIалкIоларебгIан хиралъи-тIадегIанлъиги буго», - ян.

Лъималазда малъизеги ккола гьел гьитIинго рукIаго, школалде ине байбихьулеб гIужалдасагIаги кватIизе течIого. Гьедин гьабуни, лъималаз гьеб хехго босула.

Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ гьезда малъизе ккола гьесул ﷺ эбел-инсул рахъалъан кIиябго насаб, лъимал кигIан рукIаралали, гьев ﷺ кколевлъи жив Маккаялда гьавурав, гьениса Мадиналде гочарав, вукъунги гьенивго вугев. Вижиялъул рахъалъ гIадамазул бищун камилав, дагьабго багIарлъиялде араб хъахIаб кьералъул вукIанин абун.

Гьесул ﷺ эмен ккола ГIабдуллагь, кIудияв эмен - ГIабдулмутIалиб, цинги Гьашим, ГIабдулманаф, Къусаю, Килаб, Муррат, КагIбу, Луаю, Гъалиб, Фигьр, Малик, Назар, Кинанат, Хузаймат, Мудрикат, Иляс, Музар, Низар, МагIад ва ГIаднан.

Эбелалъул цIар ккола Аминат, жийги Вагьбил яс, Вагьбил эмен - ГIабдулманаф, Зугьр ва Килаб. Килабилъ эбелалъулги инсулги умумул цолъула Аварагасул ﷺ.

Аварагасул ﷺ рукIана анкьго лъимер - лъабго вас, ункъо яс. ТIоцевесев ккола Къасим, гьесда хадусей - Зайнаб, Рукъият, цинги - ФатIимат, Уму-Кулсум, ГIабдуллагь. Гьал анлъалго Аварагасе ﷺ Хадижатица гьаруна. Анкьабилев ккола Ибрагьим, гьев ккола Марият абурай гIаданалъ Аварагасе ﷺ гьавурав. Гьаб буго Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ лъималазда малъизе кколеб къадаралъул бищун дагьаб баян.

Гьаб моцIги бугелъул жиндилъ хирияв Авараг ﷺ гьавураб, рекъараб букIина эбел-инсуца лъималазда гьесул ﷺ хIакъалъулъ бицани, хIалтIи-пишаялдаса регIараб къасимехалъ бугониги, цо хасаб заманги чIезабун кинаб бугониги сирраялъул тIехь гьезие цIализе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...