Аслияб гьумералде

Лъималаздаги малъе

Лъималаздаги малъе

Лъималаздаги малъе

 

ТIахьазда хъван букIуна лъикIаб-квешаб батIабахъизе лъалеб гIужде рахараб мехалъ, как-кIалалъул малъизегIанго лъималазда Аварагасул гIумруялдаса къокъабго баян малъизе эбел-инсуда тIадаб бугин абун. Исламалъул тарихалде ралагьани, нилъеда батула асхIабзабаз ва гьезда хадур рачIараз гьедин гьабулеб букIараблъиги.

 

Аллагь ﷻ разилъаяв СагIду ибну Аби-Вакъас абурав асхIаб вукIунаан жиндир лъималазда Аварагасул ﷺ гIумруялъул малъулев, гьес ﷺ гьарурал гъазаватал, гьесул ﷺ аскаразул хIакъалъулъ бицунев. Гьеб малъиялдалъун жинцаги абулеб букIун буго: «Я, дир лъимал, гьаб буго нужер умумузул хиралъи, гьалъул рехсей нужеда кIочонге. Гьелъулъ нужее Аварагасул ﷺ хиралъи, камиллъи, асхIабзабазул, къурайшиязул ва цогидал гIарабазулги тIокIлъи лъай буго. Гьеб рехсеялъулъ иман къуватлъиялъе сабаб, Къуръан-хIадисалъул магIна бичIчIи, жеги бицун хIалкIоларебгIан хиралъи-тIадегIанлъиги буго», - ян.

Лъималазда малъизеги ккола гьел гьитIинго рукIаго, школалде ине байбихьулеб гIужалдасагIаги кватIизе течIого. Гьедин гьабуни, лъималаз гьеб хехго босула.

Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ гьезда малъизе ккола гьесул ﷺ эбел-инсул рахъалъан кIиябго насаб, лъимал кигIан рукIаралали, гьев ﷺ кколевлъи жив Маккаялда гьавурав, гьениса Мадиналде гочарав, вукъунги гьенивго вугев. Вижиялъул рахъалъ гIадамазул бищун камилав, дагьабго багIарлъиялде араб хъахIаб кьералъул вукIанин абун.

Гьесул ﷺ эмен ккола ГIабдуллагь, кIудияв эмен - ГIабдулмутIалиб, цинги Гьашим, ГIабдулманаф, Къусаю, Килаб, Муррат, КагIбу, Луаю, Гъалиб, Фигьр, Малик, Назар, Кинанат, Хузаймат, Мудрикат, Иляс, Музар, Низар, МагIад ва ГIаднан.

Эбелалъул цIар ккола Аминат, жийги Вагьбил яс, Вагьбил эмен - ГIабдулманаф, Зугьр ва Килаб. Килабилъ эбелалъулги инсулги умумул цолъула Аварагасул ﷺ.

Аварагасул ﷺ рукIана анкьго лъимер - лъабго вас, ункъо яс. ТIоцевесев ккола Къасим, гьесда хадусей - Зайнаб, Рукъият, цинги - ФатIимат, Уму-Кулсум, ГIабдуллагь. Гьал анлъалго Аварагасе ﷺ Хадижатица гьаруна. Анкьабилев ккола Ибрагьим, гьев ккола Марият абурай гIаданалъ Аварагасе ﷺ гьавурав. Гьаб буго Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ лъималазда малъизе кколеб къадаралъул бищун дагьаб баян.

Гьаб моцIги бугелъул жиндилъ хирияв Авараг ﷺ гьавураб, рекъараб букIина эбел-инсуца лъималазда гьесул ﷺ хIакъалъулъ бицани, хIалтIи-пишаялдаса регIараб къасимехалъ бугониги, цо хасаб заманги чIезабун кинаб бугониги сирраялъул тIехь гьезие цIализе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...