Аслияб гьумералде

Нилъеда лъазе ккола…

Нилъеда лъазе ккола…

Нилъеда лъазе ккола…

Нилъеда лъазе кколеб жоялдасан буго диналъул аслу лъабго пишаялда бараб букIин: иманалда, исламалда ва суннаталда. Гьабулеб гIамалалъулъ цояб камун, цогидаб цIунун гьабуралъ хIасил кьоларо, букIине ккола лъабабго цIунун. Гьеб буго диналъ нилъедаса тIалаб гьабулеб жо.

 

 

 

Иман буго нилъ Аллагьасда ﷻ, Гьесул малаикзабазда, тIахьазда, илчизабазда, къиямасеб къоялда ва лъикIаб бугониги, квешаб бугониги бихьараб хIукму-къадаралда, БетIергьанасдасан ﷻ бугин абун божи.

Аллагьасда ﷻ иман лъеялъул магIна ккола, нилъеца Гьев ﷻ Жинца гьабулеб ишалъулъ гIахьаллъи лъицаниги гьабуларев, цохIо вугеблъиялда ракIчIей гьаби. Жиндие ﷻ авал гьечIев, цевегосев. ЧIагояв, киданиги холарев. Кинабго гIалам хун хадубги, Жив нахъе хутIулев. Жиндие тIаса ин гьечIев. ГIадамазулги, женазулги, хIатта ракьалда хъурщун унеб кигIан гьитIиналъулги гьаракь рагIулев, кинабго бихьулев. Кинабго Жинда лъалев, Жив кIалъалев. Муъминзабазда Жив ахираталда вихьулев, сундаго хIалкIвей бугев. Кинабниги лъугьунебщинаб бокьулев, амма квешалда разилъуларев.

Гьединго, ракIчIун божизе ккола Аллагьасе ﷻ ругел киналниги сипатал, сунданиги жидеца релълъенлъи гьабуларел, церегосел ругеблъиялда. Жеги ракIчIей гьабила, Гьев ﷻ вугин жиндие кваранаб, квегIаб рахъ, бакI гьечIев, Жив заманалъ хисизавуларев ва Жиндие заман хисуларевин абун. Гьединго лъазе кколелдасан буго, Аллагь ﷻ кинабниги гIалам Жинца бижарав, сундениги Жиндир хIажалъи гьечIев вукIиналда.

Малаикзабазда иман лъей ккола нилъеца ракIчIезаби гьел ругин Аллагьас ﷻ рижарал лагъзалин абун. Гьесие ﷻ лагълъи гьабун гурони цо лахIзаталъниги гъапуллъун ва гIасилъун кколарел, кваналарел, гьекъоларел махлукъатин.

Малаикзаби хвезеги хола, гIадамалго гIадин, къиямасеб къоялъ тIадеги рахъинарула.

ТIахьазда иман лъей ккола, ЖабрагIил малаик гьоркьов ккун, Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал киналниги тIахьал БетIергьанасул ﷻ калам бугин абун ракIчIей. Жибги махлукъияб бижараб гуреб.

Аллагьас ﷻ, ЖабрагIил малаик гьоркьов ккун рещтIарал руго тIахьалги тIанчалги. Киналго дандекъан халгьабураб мехалда, гьелги рукIана 104. ТIахьаздалъун рещтIарал ккола: Муса аварагасде – Таврат, Давудиде – Забур, ГIисаде – Инжил, МухIаммадиде - Къуръан. ТIанчаздалъун абуни: Адам аварагасухъе – 10 тIамач, Шис аварагасухъе - 50, Идрисихъе – 30 ва Ибрагьимихъе – 10.

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ХIикматал махлукъатал

Осьминог   Осьминогалда буго лъабго ракI. Аслияб ракI хIалтIула би чорхолъ сверизабизе, хутIараб кIигояб хIалтIула жабрабаздасан кислородги щун, би цIидасан кьабизе. ХIухьел гьез босула жабрабаздасан. Гьел кIиязулго цоялъул хIалтIи гьабулеб нерв хвани, лага хIалтIула бигьаяб хIалалда, жиндир...


ЛъагIалил тIоцебесеб моцI

МухIаррам ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал Ибрагьимил заманалдаго хIурмат гьабулеб букIараб, Къуръан-хIадисалъ жиндир хиралъи бицараб моцIазул цояб.   Гьединлъидал щивав бусурбанчияс кIвар кьезе ккола гьеб моцI Аллагьасе ﷻ тIагIат цIикIкIун гьабун, хIалкIвараб къадаралъ квешлъи рехун...


Салаваталъул хиралъи

Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе. Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.   Салават цIалулеб мехалъ кIвар...


Суал-жаваб

Къамат гьабизе байбихьидал тIаде рахъуна цо-цоял. Кида рахъине лъикIаб бугеб? Имам Муслимил «СахIихIалда» тIад гьабураб шархIалда имам Нававияс хъвалеб буго: «Имам ШафигIил мазгьабалда рекъон, суннатаб буго будунас гьеб гьабун лъугIизегIан щивго тIаде вахъунгутIизе», -...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...