Аслияб гьумералде

Кутакалда беццараб пиша

Кутакалда беццараб пиша

Кутакалда беццараб пиша

РитIухълъи цIуни буго кутакалда беццараб пиша. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна Жиндие бокьулин ритIухълъи ва ритIухъал чагIийилан. РитIухълъиялъ инсан гIагар гьавула алжаналде.

 

Аварагасул ﷺ хIадис буго: «Нужеца ритIухълъи гьабе, ритIухълъиялъ нуж рачуна такъваялде, такъваялъ рачуна алжаналде», - ян.

Киназдаго рагIун батила ГIали-асхIабасул къолденалъул хIакъалъулъ ккараб къиса. Ягьудияс гьеб къолден нахъе кьола исламалда бугеб ритIухълъи бихьун. Гьес исламги къабул гьабула. Гьединаб асар гьабулеб жо ккола ритIухълъи.

ГIумар-асхIабас абун буго ритIухълъи цIунизе хIаракат бахъейин чIвалев вугониги.

Ибну ГIабасица абун буго жиндилъ ункъо пиша бугев чиясулъ хайир бугин. Гьел пишабиги ккола: ритIухълъи, нич, щукру ва гIамал берцинлъи.

Фузайл ибну ГIиязица абуна Аллагьасе ﷻ бищун бокьулеб жо кколин ритIухъаб мацI ва бищун бокьулареб кколин гьереси бицунеб мацI.

РитIухълъиялда тIасан гIалимзабазул цояс абун буго гьеб кколин бацIцIадаб гIакъида, жиндилъ къосен гьечIеб. Цогидаз абун буго ритIухълъи кколин Аллагьасе ﷻ бугеб къотIи гIамалалдалъун тIубай.

Абу ЯгIкъуб Нагьрияс абун буго ритIухълъи кколин жанисаги къватIисаги рекъонккей.

Пуланав гIалимчияс абун буго бахIарчилъиялдаса тIадегIанаб жо ритIухълъи гурони гьечIилан.

Язид ибну Майсаратица абун буго гьереси бициналъ тIолалго квешлъабазул нуцIа рагьулин.

Абу Юсуф ибну АсбатIица абун буго ритIухъав чиясе ризкъилъун лъабго жо щолин: гьуинлъи, гьайбатлъи ва берцинлъи.

Пуланав чияс хIакимасда абула жинда ритIухъав чиго вихьичIилан. Мунго ритIухъавлъун вукIаравани, дуда гьел рихьилаанин абун жаваб кьун буго дандиясги.

РитIухълъи кколила жанисанги къватIисанги цого хIалалда вукIин.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Давуд аварагасухъе вахIю рещтIун абула: «Я Давуд! Жанисан Дун ритIухъ гьавурав чи Дица халкъалда цевеги ритIухъ гьавула.

Гьереси бициналъул гIаламат ккола гьедари, гьеди тIалаб гьабулев чи гьечIониги», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...