Аслияб гьумералде

Дунял бокьи

Дунял бокьи

Сагьл ибну СагIидидаса бицараб хирияв аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Аварагасухъе ﷺ вачIана цояв ва абуна: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, тIовитIе дун цо гIамалалде, дица жинда гIамал гьабидал Аллагьасеги ﷻ гIадамазеги дун вокьулеб», - абун. Аварагас ﷺ абуна: «Дуца дунялалдехун зугьд гьабе, Аллагьасе ﷻ мун вокьила, гIадамазухъ бугелдехунги хьул лъоге, гьеб мехалъ гьезиеги мун вокьила», - ян.

 

Аварагасда ﷺ цIехон буго: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, щив вугев гIадамазул бищун зугьд бугев», - абун. Гьес ﷺ жаваб гьабун буго гьев чи вугила жинда хобги, тIаде бачIине бугеб захIмат-къварилъиги кIоченчIев, дунялалъул берцинлъабазул бищун хириялги рехун тарав, паналъулелдаса нахъе хутIизе бугеб тIасаги бищарав», - абун.

Дунял рихиналде ва гьеб рехун теялде рачунел жал руго:

– Ахираталъул пикру гьаби ва жив БетIергьанасда ﷻ цеве чIезе вукIин ракIалде щвезаби. Гьеб мехалъ жив шайтIаналдасаги бергьуна, напсги дунялалъул лазат-нигIматаздаса буссуна.

Аварагас ﷺ абун буго: «Дунял муъминчиясул туснахъ, капурчиясул алжан буго», - ян.

– Дунялалъул лазатал Аллагьасдаса ﷻ машгъул гьарулеблъун, Гьесда ﷻ аскIор щвезе ругел даражаби мукъсан гьарулеблъун бугеблъи ракIалде щвезаби.

– Дунял тIалаб гьабулаго жиндиего щвезе бугеб свак ва гIодовегIанлъи гIемерлъи. Гьелъул паналъи ва тIаса ине букIиналъул хехлъиялъул пикру гьаби.

– Аллагьасда ﷻ аскIоб гьелъул гIодобегIанлъиялъул пикру гьаби. Гьединго ракIалде щвезаби гьебги гьелда жаниб бугебщинабги Аллагьас ﷻ нагIана кьураблъун букIин.

Фузайлица абун буго: «Дунял букIарабани хIалал гьабун кьезе бугин абун диде бакка-бахъи гьабун, дица гьелъул кIварго гьабилароан. Дие гьеб балкан кинниги гIодобегIанлъараб буго», - ян.

– Дунялалдаса ахират лъикIаб букIин ракIалда цIуни.

ХIадисалда буго: «Ахираталда дандеккун дунял гьечIо, нужер цояс ралъдалъ килищ къазабун хадуб гьелда хъвараб риччел гIадаблъун гурони», - ян (Мустадрак).

БетIергьанас ﷻ кантIизареги ахираталда пайдаялъе батулеб лъикIалде!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...