Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ садакъа щай босичIеб?

Аварагас ﷺ садакъа щай босичIеб?

Аварагас ﷺ садакъа щай босичIеб?

Аварагас сайгъаталъе кьураб жо босана, амма садакъаялъе кьураб босичIо. Гьеб босичIого теялъе щиб гIилла букIараб? Садакъа кьола гIадамазул чороклъи бацIцIинелъун.

 

Гьеб Аллагьас ﷻ хира ва кIодо гьавурав Аварагасе ﷺ бегьулеб жо гуро. Аварагас ﷺ, жиндиего щиб букIаниги кьолеб мехалда гьикъулаан, гьаб сайгъатищ яги садакъайищ абун. Сайгъат бугин абуни босулаан, садакъа бугин абуни толаан.

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «Радал вачIун Аварагас гьикъулаан кваназе жо бугищ», - илан? Дица абулаан гьечIилан. Цинги Аварагас ﷺ абулаан кIал кквезе бугин.

Цо нухалъ Авараг ﷺ вачIиндал дица абуна, нилъее сайгъат бачIанилан. Щиб бачIарабин гьикъидал, гьелъ абула хIайс бугин. Гьеб мехалда Аварагас ﷺ абулаан: «Дица кIал ккун букIана ва амма гьанже кванала», - ян.

Гьаб хIадисалъ тIоритIел гьабула суннатаб, къалъун гьечIебгIан заманалъ, кIалалъе радал ният гьабизе бегьиялда. Амма паризаяб кIалалъе тIадаб буго къаси мехалъ ният гьабизе, маркIачIул заманалдаса хадуб, рогьалил гIуж щвелалде. Гьединго хIадисалъул ахирисеб бутIаялъ тIоритIел гьабула суннатаб кIал биххизе бегьулеблъиялде.

Цогидаб хIадисалъги гьелде тIоритIел гьабула: «Суннатаб кIал ккурав жиндирго ихтияралда вуго: бокьани кквела, бокьичIони биччала», - ян.

Амма Къуръаналда бугеб: «Нужеца нужерго гIамалал хвезаруге», - ян абураб аят бачана паризаял гIамалазде, ай как-кIал гIадинал. Гьаб нилъеца бицараб хаслъула ШафигIияб мазгьабалда.

Абу ХIанифал мазгьабалда ккураб кIал, суннатаб ва паризаяб букIа, биччазе ихтияр гьечIо.

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Аварагасе щиб букIаниги босун бачIиндал, гьес цIехолаан, гьаб сайгъатищ яги садакъайищ абун. Садакъа бугин абуни, гьес асхIабзабазда абулаан нужецаго кванайин абун ва жинцаго кваналароан. Амма сайгъат бугин абуни, асхIабзабазда цадахъ кваналаан», - ян.

Сайгъат босиялъе хIикмат букIана, гьеб кьолев чи кIодо гьави. Амма садакъа кьола мискинав, пакъирав чи вихьун. Гьеб макъам Аварагасе ﷺ рекъоларо, гьев гьелдаса вацIцIадав вуго.

Капурзабазги абизе букIаралъулха, Аварагас ﷺ садакъа жиндиего ва жиндирго агьлуялъе бакIарулеб букIаниланги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


ГIалимзабазул советалъул резолюция

(Байбихьи цебесеб номералда)   ГIалимзабазул советалъ эбел-инсуе лъикIаблъун бихьизабулеб буго:   Лъималазулгун гьоркьоблъи бугеб агьлуялде, гьезул информациялъулаб сверухълъиялде, щибаб къойил гьезда хадуб хъаравуллъи кквей ва кӀвар цӀикӀкӀинаби. Хъизамалда жаниб цоцаде...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...