Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ садакъа щай босичIеб?

Аварагас ﷺ садакъа щай босичIеб?

Аварагас ﷺ садакъа щай босичIеб?

Аварагас сайгъаталъе кьураб жо босана, амма садакъаялъе кьураб босичIо. Гьеб босичIого теялъе щиб гIилла букIараб? Садакъа кьола гIадамазул чороклъи бацIцIинелъун.

 

Гьеб Аллагьас ﷻ хира ва кIодо гьавурав Аварагасе ﷺ бегьулеб жо гуро. Аварагас ﷺ, жиндиего щиб букIаниги кьолеб мехалда гьикъулаан, гьаб сайгъатищ яги садакъайищ абун. Сайгъат бугин абуни босулаан, садакъа бугин абуни толаан.

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «Радал вачIун Аварагас гьикъулаан кваназе жо бугищ», - илан? Дица абулаан гьечIилан. Цинги Аварагас ﷺ абулаан кIал кквезе бугин.

Цо нухалъ Авараг ﷺ вачIиндал дица абуна, нилъее сайгъат бачIанилан. Щиб бачIарабин гьикъидал, гьелъ абула хIайс бугин. Гьеб мехалда Аварагас ﷺ абулаан: «Дица кIал ккун букIана ва амма гьанже кванала», - ян.

Гьаб хIадисалъ тIоритIел гьабула суннатаб, къалъун гьечIебгIан заманалъ, кIалалъе радал ният гьабизе бегьиялда. Амма паризаяб кIалалъе тIадаб буго къаси мехалъ ният гьабизе, маркIачIул заманалдаса хадуб, рогьалил гIуж щвелалде. Гьединго хIадисалъул ахирисеб бутIаялъ тIоритIел гьабула суннатаб кIал биххизе бегьулеблъиялде.

Цогидаб хIадисалъги гьелде тIоритIел гьабула: «Суннатаб кIал ккурав жиндирго ихтияралда вуго: бокьани кквела, бокьичIони биччала», - ян.

Амма Къуръаналда бугеб: «Нужеца нужерго гIамалал хвезаруге», - ян абураб аят бачана паризаял гIамалазде, ай как-кIал гIадинал. Гьаб нилъеца бицараб хаслъула ШафигIияб мазгьабалда.

Абу ХIанифал мазгьабалда ккураб кIал, суннатаб ва паризаяб букIа, биччазе ихтияр гьечIо.

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Аварагасе щиб букIаниги босун бачIиндал, гьес цIехолаан, гьаб сайгъатищ яги садакъайищ абун. Садакъа бугин абуни, гьес асхIабзабазда абулаан нужецаго кванайин абун ва жинцаго кваналароан. Амма сайгъат бугин абуни, асхIабзабазда цадахъ кваналаан», - ян.

Сайгъат босиялъе хIикмат букIана, гьеб кьолев чи кIодо гьави. Амма садакъа кьола мискинав, пакъирав чи вихьун. Гьеб макъам Аварагасе ﷺ рекъоларо, гьев гьелдаса вацIцIадав вуго.

Капурзабазги абизе букIаралъулха, Аварагас ﷺ садакъа жиндиего ва жиндирго агьлуялъе бакIарулеб букIаниланги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...