Аслияб гьумералде

ГурхIел-рахIму

ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго.

Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.

 

Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб ният загьир гьаби, хIатта хIайваназдехун. ГурхӀел-рахӀмуялъул кьучӀ ккола адаб-хӀурмат ва тIалаб гьаби. Гьеб гӀицӀго гӀадамазулгун гуребги, сверухъ бугеб дунялалдеги, хӀайваназдеги, тӀабигӀаталдеги тӀибитӀула.

ХӀакъикъияб гурхӀел-рахӀмуялъ чи вачуна жиндирго напсиял жал тун цогидазул хIажат, гьезие къваригIараб тIубаялде. Гьелъ малъула цогидазул цIикIкIун ургъел гьабизе.

ТӀадегӀанав Аллагьасул ﷻ гурхIел.

ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда чанго нухалъ рехсана Жиндирго сифатал, гьезда гьоркьоб буго мунагьал чуриги гурхӀелги. Аллагьас ﷻ гьениб баян гьабуна Жив ﷻ вукIин бищун гурхIулев.

Гьесул ﷻ гурхӀел-рахӀмуялъ кинабго жо сверун ккола. Аллагьасул ﷻ рахӀмат байбихьула гӀурхъи гьечӀеб рахӀмуялдасан, гьеб буго муъминзабазе кьучӀаб аслулъун.

Нилъер рахӀму-цӀоб бугев БетӀергьанасе бокьула жиндирго лагъзадерицаги цоцазда гурхӀел-рахӀму гьабизе.

Аварагасул ﷺ мисал.

МухӀаммад авараг ﷺ вукӀана бищун гурхӀел-рахӀму бугев чи. Гьеб букӀана гьесул аслиял хаслъабазул цояб. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ гьев ракьалде витӀана «рахӀму бихьизабиялъул» тӀадкъайгун. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ нилъер Аварагасе ﷺ кьуна Жиндирго «Рауф» ва «РахӀим» абурал хасал сифатал.

ГурхӀел-рахӀму гьечIев чи цӀорораб жаназаялда релълъуна. Жарир ибну ГӀабдуллагьица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Цогидасда гурхӀичӀесда гурхӀуларо», - ян. (Имам Бухари, 6013)

Муъминзаби цо черх гIадин.

МухӀаммад аварагас ﷺ тӀадчӀей гьабуна муъминзабазда гьоркьор ругел бухьеназул кӀваралда ва гьел релълъинаруна цо черхалда. Ан-НугIман ибн Баширица бицараб хӀадисалда буго Аварагас ﷺ абунин: «Цоцаздехун бугеб рокьиялда, гурхӀел-рахӀмуялда муъминзаби цо черхалда релълъуна: гьелъул цояб лага унтани, тӀолабго черх макьу гьечӀолъиялдалъун ва цӀа-кан бахун зигардула», - ян. (Бухари)

ГурхIел-рахIмуялъ бусурбабаздаса тӀалаб гьабула гӀадамазда гуребги, хӀайваназдаги, сверухълъиялдаги, тӀабигӀаталдаги гурхӀел ва ургъел гьабизе.

МухӀаммад аварагас ﷺ лъурал гьал адабал исламалда жаниб яхӀ-намусалъулаб хьвада-чӀвадиялъул кьучӀлъун ккола.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...