Аслияб гьумералде

ГурхIел-рахIму

ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго.

Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.

 

Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб ният загьир гьаби, хIатта хIайваназдехун. ГурхӀел-рахӀмуялъул кьучӀ ккола адаб-хӀурмат ва тIалаб гьаби. Гьеб гӀицӀго гӀадамазулгун гуребги, сверухъ бугеб дунялалдеги, хӀайваназдеги, тӀабигӀаталдеги тӀибитӀула.

ХӀакъикъияб гурхӀел-рахӀмуялъ чи вачуна жиндирго напсиял жал тун цогидазул хIажат, гьезие къваригIараб тIубаялде. Гьелъ малъула цогидазул цIикIкIун ургъел гьабизе.

ТӀадегӀанав Аллагьасул ﷻ гурхIел.

ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда чанго нухалъ рехсана Жиндирго сифатал, гьезда гьоркьоб буго мунагьал чуриги гурхӀелги. Аллагьас ﷻ гьениб баян гьабуна Жив ﷻ вукIин бищун гурхIулев.

Гьесул ﷻ гурхӀел-рахӀмуялъ кинабго жо сверун ккола. Аллагьасул ﷻ рахӀмат байбихьула гӀурхъи гьечӀеб рахӀмуялдасан, гьеб буго муъминзабазе кьучӀаб аслулъун.

Нилъер рахӀму-цӀоб бугев БетӀергьанасе бокьула жиндирго лагъзадерицаги цоцазда гурхӀел-рахӀму гьабизе.

Аварагасул ﷺ мисал.

МухӀаммад авараг ﷺ вукӀана бищун гурхӀел-рахӀму бугев чи. Гьеб букӀана гьесул аслиял хаслъабазул цояб. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ гьев ракьалде витӀана «рахӀму бихьизабиялъул» тӀадкъайгун. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ нилъер Аварагасе ﷺ кьуна Жиндирго «Рауф» ва «РахӀим» абурал хасал сифатал.

ГурхӀел-рахӀму гьечIев чи цӀорораб жаназаялда релълъуна. Жарир ибну ГӀабдуллагьица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Цогидасда гурхӀичӀесда гурхӀуларо», - ян. (Имам Бухари, 6013)

Муъминзаби цо черх гIадин.

МухӀаммад аварагас ﷺ тӀадчӀей гьабуна муъминзабазда гьоркьор ругел бухьеназул кӀваралда ва гьел релълъинаруна цо черхалда. Ан-НугIман ибн Баширица бицараб хӀадисалда буго Аварагас ﷺ абунин: «Цоцаздехун бугеб рокьиялда, гурхӀел-рахӀмуялда муъминзаби цо черхалда релълъуна: гьелъул цояб лага унтани, тӀолабго черх макьу гьечӀолъиялдалъун ва цӀа-кан бахун зигардула», - ян. (Бухари)

ГурхIел-рахIмуялъ бусурбабаздаса тӀалаб гьабула гӀадамазда гуребги, хӀайваназдаги, сверухълъиялдаги, тӀабигӀаталдаги гурхӀел ва ургъел гьабизе.

МухӀаммад аварагас ﷺ лъурал гьал адабал исламалда жаниб яхӀ-намусалъулаб хьвада-чӀвадиялъул кьучӀлъун ккола.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...