Аслияб гьумералде

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъер гIамалазде балагьун, нилъеда тIад гьединалго церехъабиги тола. Нилъее бокьула гьел какизе. Амма кIочон тезе бегьуларо кинабниги жо ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ къадаралда билълъанхъулеблъи. Гъварилъуде раккани, гIайиб нилъедаго батула. Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби ккола. Кинниги гьеб къабул гьабизе захIмалъула.

 

Абубакар, ГIумар, ГIусман ва ГIали гIадал церехъаби кьуна халкъ Аллагьасухъ ﷻ гIенеккулел рукIиналъ. Аллагьасде ﷻ халкъ гIасилъизе байбихьидал гьезда тIад ругел чагIиги хисула. ГIилла нилъелъго букIин Аварагасги ﷺ бихьизабуна. Аварагас, ахирисел къояз унтидал, ансаразе васият гьабуна. Гьелда хадуб ибну ГIаббасица Аварагасда ﷺ гьарула къурайшиязеги васият гьабеян. Аварагас ﷺ абурал рагIабазул цоял ккола, гIадамаз лъикIлъаби гьаруни гьезда тIад тарал церехъаби лъикIал рукIунин абун. Амма гьез квешал гIамалал гьаруни, гьезда тIад тарав цевехъан зулму гьабулев чи вукIуна. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьедин нижеца ихтияр кьола зулмучагIазе тIад кверщел гьабизе, гьез гьабураб жоялъе гIоло» (сура «АнгIам», аят 129).

Гьелъие тафсир гьабун ибну ГIаббасица абуна: «Аллагьасе ﷻ халкъалъе лъикIлъи бокьараб мехалъ, гьезда тIад лъикIал чагIи тола, амма Аллагьасе ﷻ гьезие квешлъи бокьараб мехалъ гьезул квешал тIад тола», - ян. Гьаб тафсиралда рекъон халкъалъ зулму гьабуни, гьезда тIадги тола зулму гьабулел чагIи. ТIад тарав чиясул зулмуялдаса хвасарлъизе бокьани, щивав чияс жинца гьабулеб зулму тезе ккола.

ХIадисалда буго: «Нуж кинал ратаниги, гьединал чагIи рукIине руго нужеда тIад», - ян. Гьелъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ халкъ хIинкъулеб бугони, гьезда тIад Аллагьас ﷻ тола Жиндаса хIинкъулев чи. Амма гIадамаз цоцазе зулмуги мунагьалги гьарулел ругони, Аллагьас ﷻ гьезда тIад Жиндаса хIинкъуларев чи тола. Цо нухалъ рагIидал зулму гьабулев цевехъан ХIажаж какулев чи, гьесда цояс абула гьедин гьабугейин ва ракIалде щвезабула цебе бицараб хIадис. Нилъее рекъола тавбуялде руссине: «Я Аллагь , нижер мунагьал сабаблъун нижеда тIаде тIамуге Дудаса хIинкъуларев чи», - ян. Аварагасги ﷺ гьелде гьесизарун абуна, нужеда тIад зулму гьабулев цевехъан тани, нужерго нафсалъул гIунгутIабазде руссайин, гьеб букIине рес бугин нужеца цоцазе гьабураб зулмуялъ.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...