Аслияб гьумералде

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъер гIамалазде балагьун, нилъеда тIад гьединалго церехъабиги тола. Нилъее бокьула гьел какизе. Амма кIочон тезе бегьуларо кинабниги жо ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ къадаралда билълъанхъулеблъи. Гъварилъуде раккани, гIайиб нилъедаго батула. Нилъер гIамалал - нилъер церехъаби ккола. Кинниги гьеб къабул гьабизе захIмалъула.

 

Абубакар, ГIумар, ГIусман ва ГIали гIадал церехъаби кьуна халкъ Аллагьасухъ ﷻ гIенеккулел рукIиналъ. Аллагьасде ﷻ халкъ гIасилъизе байбихьидал гьезда тIад ругел чагIиги хисула. ГIилла нилъелъго букIин Аварагасги ﷺ бихьизабуна. Аварагас, ахирисел къояз унтидал, ансаразе васият гьабуна. Гьелда хадуб ибну ГIаббасица Аварагасда ﷺ гьарула къурайшиязеги васият гьабеян. Аварагас ﷺ абурал рагIабазул цоял ккола, гIадамаз лъикIлъаби гьаруни гьезда тIад тарал церехъаби лъикIал рукIунин абун. Амма гьез квешал гIамалал гьаруни, гьезда тIад тарав цевехъан зулму гьабулев чи вукIуна. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьедин нижеца ихтияр кьола зулмучагIазе тIад кверщел гьабизе, гьез гьабураб жоялъе гIоло» (сура «АнгIам», аят 129).

Гьелъие тафсир гьабун ибну ГIаббасица абуна: «Аллагьасе ﷻ халкъалъе лъикIлъи бокьараб мехалъ, гьезда тIад лъикIал чагIи тола, амма Аллагьасе ﷻ гьезие квешлъи бокьараб мехалъ гьезул квешал тIад тола», - ян. Гьаб тафсиралда рекъон халкъалъ зулму гьабуни, гьезда тIадги тола зулму гьабулел чагIи. ТIад тарав чиясул зулмуялдаса хвасарлъизе бокьани, щивав чияс жинца гьабулеб зулму тезе ккола.

ХIадисалда буго: «Нуж кинал ратаниги, гьединал чагIи рукIине руго нужеда тIад», - ян. Гьелъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьасдаса ﷻ халкъ хIинкъулеб бугони, гьезда тIад Аллагьас ﷻ тола Жиндаса хIинкъулев чи. Амма гIадамаз цоцазе зулмуги мунагьалги гьарулел ругони, Аллагьас ﷻ гьезда тIад Жиндаса хIинкъуларев чи тола. Цо нухалъ рагIидал зулму гьабулев цевехъан ХIажаж какулев чи, гьесда цояс абула гьедин гьабугейин ва ракIалде щвезабула цебе бицараб хIадис. Нилъее рекъола тавбуялде руссине: «Я Аллагь , нижер мунагьал сабаблъун нижеда тIаде тIамуге Дудаса хIинкъуларев чи», - ян. Аварагасги ﷺ гьелде гьесизарун абуна, нужеда тIад зулму гьабулев цевехъан тани, нужерго нафсалъул гIунгутIабазде руссайин, гьеб букIине рес бугин нужеца цоцазе гьабураб зулмуялъ.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Салаваталъул хиралъи

Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе. Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.   Салават цIалулеб мехалъ кIвар...


МацI цIуни

Аби буго, мацI бугин ракьа гьечIеб жойин абураб. Гьединлъидал, мацI цIунизе ккола къваригIел гьечIел харбаздаса.   МацIалъ инсанасе кIудияб зарал гьабула, амма нилъеда гьеб битIун хIалтIизабизе лъани, гьелъулъ буго хвасарлъиги. Нилъеда лъала загьру щиб жо кколебали. Гьеле гьединабго загьру...


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...