Аслияб гьумералде

Малаикзабаз сверун ккола

Малаикзабаз сверун ккола

ТIадегIанав Аллагьас гIадамал рижун руго жиндие гIибадат гьабизе. Инсанас ТIадегIанав Аллагьасул киналго амруял тIуразарун гIумру гьабуни, гьесул киналго гIамалалги тIолабго гIумруги рикIкIуна гIибадатлъун.

 

Кинниги ТIадегIанав Аллагьас жиндирго лагъзадерида тIад гьабуна цо-цо гIибадаталъул тайпаби ва цогидал тайпабазул гIибадат суннатаблъун. Амма ТIадегIанав Аллагьас инсанасда тIадаблъун гьабичIо гьев захIматаб хIалалде ккезабулеб яги гьесие зарал гьабулеб жо. Гьеб нилъеца нилъеего захIмат гьабулеб батула, халгьабураб мехалда. Нафсалда ва шагьватазда нахъги рилъун, дин бигьа гьабизе бокьула. Гьелда нахърилъарал гIадамаз бачуна гьединаб гIузру, гIемерисеб мехалъ дин цIунизе захIматаб жо бугинги абун.

Нилъер диналъул ишал кIванагIан бигьа гьарун руго ва захIматаб бакIалде ккедал, масала, унтидал шаргIалъ муъминчиясе гьарула бигьалъаби ва санагIалъаби.

Бищунго бигьаяб, амма гьелдаго цадахъ кIудияб кири щолеб гIибадаталъул тайпабазул цояб ккола Аллагь рехсей (зикру). Кинаб ахIвал-хIалалда, кигIан захIматаб хIалалда вугониги, гьеб цIакъ кIвар бугеб жо ккола.

ГIабдуллагь бин Бусриясдасан бицун буго: «Цо чияс абула: «Я Аллагьасул Расул, исламалъул хIукмаби дие цIакъ гIемерлъулел руго, дица тIадчIей гьабулеб жо бице», - ян. Жаваб гьабун Аварагас ﷺ абула: «Аллагь ﷻ рехсолеблъун куцай дуца дурго мацI», - ян. (Тирмизи, ибн ХIиббан).

Нилъее рес буго бокьараб хIалалда Аллагь ﷻ рехсезе, ай унаго, гIодов чIараб мехалда, кьижулеб мехалда, кваналелъул. Щибаб хIалалда нилъее рихьизарурал зикрабиги руго. Гьеб Аварагас ﷺ гьабураб суннатги ккола. Гьесда нахъвилъине ният гьабуни, мун ккола Аварагасул ﷺ суннат цIунулев чи. Гьелда жаниб баракатги батула.

Инсанас гIемер зикру цIалани, дунял иманалда тезе рес цIикIкIараб буго. Нилъер бокьарав чи хвелалде цебесеб лахIзаталда шайтIаналъ гуккизе бегьула, амма гIумруялъ Аллагь рехсарав чиясда хвалда цебе Гьев ракIалде щвезавула. Гьеб зикруялъул баракаталъ.

Аварагас ﷺ Аллагь ﷻ рехсолел гIадамазул хIалкъаби Алжаналъул ахал ругин абуна ва жиндирго асхIабзаби ахIулаан гьединал хIалкъабазда аскIоса унеб мехалъ гъорлъе лъугьаян.

Жиндаса Аллагь разилъаяв Анас ибн Маликидасан бицана Аллагьасул Расулас ﷺ цо нухалъ абунин: «Алжаналъул ахазда аскIосан унел ругони, гьездаса пайда босе», - ян. Аварагасда ﷺ гьикъана: «Алжаналъул ахал щал кколел?» - ян. Гьес жаваб гьабуна: «Аллагь рехсезе гIодор чIарал хIалкъаби», - абун. (АхIмад).

 

Шамил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Аллагьасе ﷻ рокьуларел

Исрап гьаби какун буго кинабго жоялъулъ. Гьелде кIвар кьезе ккола бусурманчияс. Щайгурелъул, жакъа исрап гьабулеб буго кваналеб кванилъ, гьекъолеб жоялъулъ. Кваналев чиясул столалда тIад букIуна чанго батIияб нигIмат. РетIунеб ратIлилъ гьабулеб исрапалъул пикру гьабе. Щивасул батула чанго соналъ...


Нужее баяналъе

Ирс щолел чагIазул хIакъалъулъ баян щиб сураялда рехсараб? – Сура «Алу ГIимраналда». Щиб сураялъ баянго рехсараб Бадруялъул гъазават? – «Анфал» сураялъ. Юсуф аварагасда макьилъ бихьараб бакъулги, моцIролги, анцIила цо цIваялъулги магIна щиб...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

(Байбихьи цебесеб номералда)   АсхIабзабазул ургъел ва кумек   Сапаралде вахъаралъув Авараг ﷺ вукIана цевехъанлъун гуревги, жинда божилъи гьабулев гьалмагълъунги. Гьев кидаго вукIунаан аскаралда яги къапилаялда нахъа-нахъа, хадур ккаразе, загIипазе, унтаразе кумек гьабизелъун. Гьелъие...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...