Аслияб гьумералде

Малаикзабаз сверун ккола

Малаикзабаз сверун ккола

ТIадегIанав Аллагьас гIадамал рижун руго жиндие гIибадат гьабизе. Инсанас ТIадегIанав Аллагьасул киналго амруял тIуразарун гIумру гьабуни, гьесул киналго гIамалалги тIолабго гIумруги рикIкIуна гIибадатлъун.

 

Кинниги ТIадегIанав Аллагьас жиндирго лагъзадерида тIад гьабуна цо-цо гIибадаталъул тайпаби ва цогидал тайпабазул гIибадат суннатаблъун. Амма ТIадегIанав Аллагьас инсанасда тIадаблъун гьабичIо гьев захIматаб хIалалде ккезабулеб яги гьесие зарал гьабулеб жо. Гьеб нилъеца нилъеего захIмат гьабулеб батула, халгьабураб мехалда. Нафсалда ва шагьватазда нахъги рилъун, дин бигьа гьабизе бокьула. Гьелда нахърилъарал гIадамаз бачуна гьединаб гIузру, гIемерисеб мехалъ дин цIунизе захIматаб жо бугинги абун.

Нилъер диналъул ишал кIванагIан бигьа гьарун руго ва захIматаб бакIалде ккедал, масала, унтидал шаргIалъ муъминчиясе гьарула бигьалъаби ва санагIалъаби.

Бищунго бигьаяб, амма гьелдаго цадахъ кIудияб кири щолеб гIибадаталъул тайпабазул цояб ккола Аллагь рехсей (зикру). Кинаб ахIвал-хIалалда, кигIан захIматаб хIалалда вугониги, гьеб цIакъ кIвар бугеб жо ккола.

ГIабдуллагь бин Бусриясдасан бицун буго: «Цо чияс абула: «Я Аллагьасул Расул, исламалъул хIукмаби дие цIакъ гIемерлъулел руго, дица тIадчIей гьабулеб жо бице», - ян. Жаваб гьабун Аварагас ﷺ абула: «Аллагь ﷻ рехсолеблъун куцай дуца дурго мацI», - ян. (Тирмизи, ибн ХIиббан).

Нилъее рес буго бокьараб хIалалда Аллагь ﷻ рехсезе, ай унаго, гIодов чIараб мехалда, кьижулеб мехалда, кваналелъул. Щибаб хIалалда нилъее рихьизарурал зикрабиги руго. Гьеб Аварагас ﷺ гьабураб суннатги ккола. Гьесда нахъвилъине ният гьабуни, мун ккола Аварагасул ﷺ суннат цIунулев чи. Гьелда жаниб баракатги батула.

Инсанас гIемер зикру цIалани, дунял иманалда тезе рес цIикIкIараб буго. Нилъер бокьарав чи хвелалде цебесеб лахIзаталда шайтIаналъ гуккизе бегьула, амма гIумруялъ Аллагь рехсарав чиясда хвалда цебе Гьев ракIалде щвезавула. Гьеб зикруялъул баракаталъ.

Аварагас ﷺ Аллагь ﷻ рехсолел гIадамазул хIалкъаби Алжаналъул ахал ругин абуна ва жиндирго асхIабзаби ахIулаан гьединал хIалкъабазда аскIоса унеб мехалъ гъорлъе лъугьаян.

Жиндаса Аллагь разилъаяв Анас ибн Маликидасан бицана Аллагьасул Расулас ﷺ цо нухалъ абунин: «Алжаналъул ахазда аскIосан унел ругони, гьездаса пайда босе», - ян. Аварагасда ﷺ гьикъана: «Алжаналъул ахал щал кколел?» - ян. Гьес жаваб гьабуна: «Аллагь рехсезе гIодор чIарал хIалкъаби», - абун. (АхIмад).

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


ХIикматал махлукъатал

Крокодилал ккола чIахIиял, лъелъги ракьалдаги гIумру тIамулел рухIчIаголъаби. Гьел ккола дунялалда ругел хIайваназул бищун церегосезул цоял.   Абула крокодилазул 28-гIанасеб тайпа бугин. Гьелги рикьула лъабго хъизамалде: - ХIакъикъиял крокодилал: бищунго гIемераллъун кколел, жидер...


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...


25 нухалъ такрар гьабе

Ризкъи гIатIилъиялъе ругел сабабазул цIехолел чагIи гIемер рукIуна. Бищунго аслияблъун ккола жиндир заманалда как бай, ай киналго арканалги адабалги тӀуразарун.   Гьединго ризкъи тIаде цIалеблъун ккола зухIаялъул как бай, хасго кьижилалде цебе сура «ВакъигӀат»,...