Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Нилъее бугеб кIудияб талих1алдасан ккола хирияв аварагасул ﷺ умматлъун Аллагьас ﷻ рижун рати. Гьаб бацIцIадаб дингун нилъехъе вачIарав МухIаммад аварагасул ﷺ руго гIемерал цIарал. КIиябго рокъов рахIматлъун вугев гьесул ﷺ цIарал, магIнабигун цадахъ лъалел ругони, нилъее баракат букIина.

«МухIаммад». Гьаб цIар буго аварагасда ﷺ кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица лъураб. Абула гьеб цIар бугин Аллагьасго ﷻ аварагасда ﷺ гьев гьавизегIанго чанго азарго соналъ цебего лъурабиланги. Гьеб цIаралъул магIнаги буго «Жив веццарав» абураб. Гьеб цIар гIарабазда гьоркьоб машгьураб яги рагIараб букIинчIо. Къурайшияз ГIабдулмутIалибида гьикъидал, щай дуца васасда умумузулги къавмалъулги цонигиязул гьечIеб цIар лъурабин абун, гьес жаваб кьун буго жиндир хьул бугин ракьалъул кинабниги халкъалъ гьев вецциялдейилан абун.

Гьеб цIар аварагасда ﷺ лъеялъе гIиллаги букIана ГIабдулмутIалибида бихьараб макьу. Гьесда бихьула жиндир мугъалдаса гIарцул рахас бахъун, цинги гьелъул цо рагIал зодобе, цогияб – бакъбаккул, лъабабилеб - бакътIерхьул рахъалде щун. Цинги нахъруссун рачIунелъул гьел рахсал гъотIол сураталда рукIана, тIад бижараб тIанхидаса нурги бугеб, Машрикъ-Магърибалъул агьлу гьелда хурхунелги рукIун, ругеб хIалалда. Гьеб макьу бициндал гьеб къотIун буго гьесул наслуялдаса вахъине вугин цо вас, жинда хадуб Машрикъ-Магърибалъул агьлуги билълъине бугеб, зоб-ракьалъул агьлуялъ веццизеги вугевилан абун.

Цоги абула, МухIаммадилан цIар теялъе гIилла букIанин аварагасул ﷺ эбелалъ ГIабдулмутIалибида бицараб. МухIаммад ﷺ гьавизе йигеб заманалда гьелда малаикас абун буго дур чохьонив вугев вас вугин гьаб умматалъул сайид, дуца гьесда «МухIаммад» абун цIар лъеян.

Аварагасул ﷺ цIаралдасан ккола «АхIмад» абурабги. Гьаб цIар ккола хадув вахъине вугев аварагилан Муса ва ГIиса аварагзабазул заманалда машгьураб букIараб. Гьелъул магIна ккола «Аллагьасе ﷻ рецц гьабулезул бищунго цIикIкIун рецц гьабулев» абураб.

Аварагасул ﷺ цIараздасан ккола «аль-МахIи» абураб цIарги. Гьелъул магIна ккола «Куфру нахъе хъвагIалев, гьеб чурулев» абураб. Гьаб лъабабго цIар ритIухъ гьабулеб хIадис буго: «Дун вуго МухIаммад ва АхIмад, дун вуго аль-МахIи – дидалъун Аллагьас ﷻ куфру бацIцIине бугев…», - ян абураб (Бухари).

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...