Аслияб гьумералде

ГIибадатазул бигьаяб

ГIибадатазул бигьаяб

Ислам ккола гурхӀел-рахӀ-муялъул ва лъикӀлъиялъул дин. Нилъер диналъ хасаб кӀвар кьола гьоркьорлъаби лъикI гьариялде. Цогидаздехун инсан лъикӀав вугебгӀан заманалда жаниб, гьесда Аллагь ﷻ  гурхӀулевги вукӀуна.

 

Щивав бусурбанчияс жидерго дин лъикIаб рахъалдасан бихьизабизе, гьелъул насихӀатал цӀунизе, къимат гьабизе ккола. ТӀадегӀанав Аллагьасе ﷻ  гӀибадат гьабиялда цадахъго муъминчияс исламалде цогидалги ахӀизе ккола.

ГӀадамал исламалде ахӀизе бищунго цIакъаб къагIида бугин абула лъикӀаб гӀамал-хасият бихьизаби. Тарихалда гӀемерал мисалал руго бусурбабазул лъикӀаб гӀамал-хасият бихьиялдалъун цогидал исламалде рачIиналъул.

Муъминчиясул лъикӀал хасиятазул цояб ккола кинабго чӀагояб жоялдехун лъикӀлъи бихьизаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ  муъминчиясе кири хъвала бищунго гьитӀинаб лъикӀлъиялъухъги, гьеб лъикӀлъи хIатта хӀайваналдехун гьабун бугониги.

Бищунго бигьаяб кири щолеб лъикӀлъи ккола гьими. Гьимиялъ лъазабула гIадамалгун мун лъикӀаб гьоркьоблъиялда вукӀин ва гьезие дудаса кинабгӀаги зарал букIине гьечIеблъи.

«Ас-саламу гӀалайкум» абураб саламалъ гӀадин гьимиялъги кьола рекъел, гӀадамазда гьоркьоб гьудуллъиги щула гьабула. Гьимиялдалъун кӀола хӀалуцараб ахӀвал-хӀал къотӀизабизе, нужерго ва цогидазул рекӀел хӀал лъикӀлъизабизе.

Абу Заррица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Дур диналъул вацасе гьими дуе садакъа ккола», - ян. (Имам Тирмизи)

ГӀалимзабазги чӀезабун буго гьимиялъ инсанасул черх щула гьабулеблъи ва стресс нахъе инабулеблъи.

Щибаб нухалда муъминчи гьимулелъул, гьес Аварагасдаса ﷺ мисал босула ва суннат тӀубала. Аварагас ﷺ кидаго жиндирго насихӀатал ва гӀадамазулгун гьабулеб гьоркьоблъи гьимун гьабулаан.

ГӀабдуллагь ибну Мугъирасдасан бачӀараб хӀадисалда буго, ГӀабдуллагь ибн ал-ХӀарисица абунин: «Аварагасдаса ﷺ цIикIкIун гьимулев чи дида киданиги вихьичӀо», - ян. (Имам АхӀмад, 17713; Тирмизи, 3641)

Жарир ибну ГӀабдуллагьица бицараб хӀадисалда буго: «Дица ислам къабул гьабуралдаса нахъе дун Аварагас ﷺ нахъчIвачIо киданиги. Авараг ﷺ кидал дандчIваниги гьимун гурони кIалъачIо», - ян. (Бухари, Муслим)

АскIоре рачIарал мискинзабазе кьезе жо гьечӀеб мехалда, Аварагас ﷺ гьезие жиндирго гьими загьир гьабулаан, гьелъ гьел гIодореги риччазарулаан.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Волейболалъул турнир

1 маялда ХӀебда росулъ тӀобитӀана, СВОялъул бахIарзал ракIалде щвезариялъул хIурматалда, школазул цIалдохъабазда гьоркьоб волейбол хIаялъул рахъалъ къец. Гьеб тадбиралда гIахьаллъи гьабуна ХIебда росдал имам ГIумархIажи МухIаммадхIажиевасги. Жиндирго кIалъаялда гьес киназего гьарана бергьенлъи ва...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....