Аслияб гьумералде

Мунагь теялде рачунел ишал

Мунагь теялде рачунел ишал

Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун. Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин хвасарлъиялъе нух букIуна. Бищун кIвар бугелдасан ккола рекIелъ иман цIуни ва Аллагьасда цебе ракI рагьи. Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Мунагьаздаса тавбу гьабулел, гъаплаталдаса ракIалги рацIцIад гьарулел чагIи Аллагьасе ﷻ рокьула», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 222).

Напсалъе бокьараб гьабун мунагьалъукье ккедал гьал хадур рехсарал нухазда тIадчIей гьабизе инсанасда тIадаб буго:

ТIоцебесеб иргаялда, гьабураб мунагьалдаса ракI бухIизе ккола, вохизе ва гьелда ракI разилъизе бегьуларо. Гьебгун цадахъ хIинкъизе ккола жеги гьелдаса кIудияб мунагь гьабиялдаса.

Гьабураб мунагьалда даимлъунгутIи. Мунагь гьабидал хIаракат бахъизе ккола, Аллагьас ﷻ нилъее кьурал хIалалал нухалги хIалтIизарун, гьеб мунагьалде цIидасан нахъвуссунгутIизе.

Гьабураб мунагьалдаги тавбуялдаги гьоркьоб, гьоркьохъеб къадар цIунизе ккола. Чара гьечIого тавбу гьабулеб мехалъ цIакъ ракI бакъван, Аллагьасе хIелун вукIине ккола. ТIаса бихьиялъе даимго гьабулеб жоялда релълъун букIине бегьуларо тавбу. Тавбу гьабиялдасаги мунагь гьабизе инсанасе бигьалъула. Кинниги цIидасанги мунагь гьабиялде кколев вугони, тавбу гьабиялда кIарчанлъи ккезеги тезе бегьуларо.

Инсанасда лъазе ккола жинца гьабураб жо мунагь букIин. Гьесул бадиб гьеб гьитIи-бикъинаб жолъун букIине бегьуларо. Гьелъул магIнаги ккола гьабураб мунагьалъе, гIиллаби рачинчIого, гьеб мунагь букIин чIезаби. Лъалаго хIалалаб жо хIарамаблъун ва гьединго хIарамаб жо хIалалаблъун чIезабулев чи куфруялде кколевлъиги нилъеда лъала.

Дагъистаналъул муфти АхIмад-афандиясул «ЛъикIал тIабигIатазул ах» абураб тIехьалда хъван буго: «Тавбу гьабурав чиясда тIалъула даимго ракIбекун вукIине ва истигъфаралда тIадчIей гьабизе. ГIалимзабаз абуна: «Тавбу буго гIажалалде щвезегIан (хвезегIан) чиясул рекIелъ Аллагьасдаса ﷻ хIинкъиги ничги букIин», - абун. Тавбу гьабурав чияс тIоцебе гьабизе кколеб жоги лагъзадерил хIакъал ва гьезда гьарурал зулмаби тIаса ккезари буго, рецIун ялъуни хIалаллъи тIалаб гьабун. Нагагьлъун кьезе кIвечIони, кидал хIал кIваниги, бетIергьанчиясухъе хIакъ щвезабиялъул къасдалда вукIина. Гьесул хIакъ тIубазабизегIан яги тIаса лъугьинегIан, гьесие дугIа гьабулевлъунги вукIина»

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...


Якутскиялда «Лъаялъул сордо»

Якутскиялъул аслияб мажгиталда тIобитIана МухIаммад аварагасул ﷺ хIурматалда «Лъаялъул сордо» абураб цIаралда гъоркь тадбир. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул муфтияталда цебе бугеб регионалияб цебетIеялъул департаменталъул нухмалъулев АхIмад Надирбеговас ва гьесул заместитель ГIизраил...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...