Аслияб гьумералде

Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб мехалъ хутIун.

 

Налъи босарасеги рекъола гьеб кIванагIан жиндир заманалда нахъбуссинабизе. Рекъараб буго, рес ккедал, заман щвезегIан чIечIого, хехго бецIизе. Щайгурелъул, заманалда бецIиялъ бетIергьанасул ракI бохизабула ва гьев рази вукIуна.

Налъи босулев чиясеги рекъараб буго гъоркьлъалие щиб букIаниги тезе. Налъи тIад бугев чиясе рекъоларо гIарац хвезабулеб жо гьабизе, хIатта сунатаб садакъацин. ТIоцебесеб иргаялда, налъи бецIизе хIаракат бахъизе ккола. Гьединго цIакъго къваригIунареб жо босичIогоги тела.

ХIакъикъияв муъминчиясул пикру букIине ккола кIванагIан хехго налъи бецIилин абураб. Налъуласда бичIчIизе ккола налъи бецIи тIадаб жо букIин, гьеб тIаса-масаго тезе бегьулареблъи. Амма гьал адабал тIурангутIиялъ гIадамал рачунел руго налъи кьунгутIиялде.

Хирияб Къуръаналда буго, налъи гьабулеб мехалъ къотIи хъвазе кколин бусурбабазда гьоркьоса кӀиго нугӀги ахӀун. КӀиго бихьинчи гьечӀони, цо бихьинчиги кӀиго чӀужугӀаданги ахӀизе бегьула. Гьеб гьабула хадубккун къарз босулесдаги кьолесдаги гьоркьоб дагӀба-рагӀи ккечӀого букӀине.

Гьединго Къуръаналъ абула къарзалъе жо кьолев чиясда гъоркьлъалие щиб бугониги лъеян. Гьеб гьабула къарз босарав чиясда налъи бецӀизе кӀвечӀони яги бокьичӀони, гъоркьлъалие лъурабги бичун, гӀарац бецӀизе рес букӀине. Къарзалъе жо босарав къарз босарасдаса лъутиларо, жинда бецӀизе кӀолеб гьечӀинги абун. Гьелъул гIаксалда, гьес гьарила дагьабго заман кьеян, гьеб рекъонги букIина. Рес бугони, шаригIаталъ лъикIаблъун бихьизабула къарзалъе жо босарав чияс гьарани, тIадеги заман кьезе.

Гьедин гьабуни къарз босулевги къарз кьолевги барщаризе гьечӀо, къарз босулев чи тӀагӀани яги хвани ва бецIичIого хутIараб налъи гӀагарлъиялда тӀад кӀудияб налъилъун лъугьинаро.

Къарзалъе гIарац кьей ккола суннат. Амма гьеб ахIвал-хIалалде балагьун букIуна: гьеб букIине бегьула суннатаблъун, тIадаблъун, карагьатаблъун ва хIарамаблъун. Гьев чиясе гьитӀинабго кумек къваригӀун батани, гьеб суннатаб буго.

ГӀумруялъулги хвалилги суал батани, масала, гӀумруялъе хӀинкъи бугеб операция гьабизе чияс гӀарац гьарулеб батани, рес батани, кьезе тӀадаб буго.

ХӀажат гьечӀел жалазухъ кьезе гӀарац гьарулеб батани, гьеб мехалъ къарзалъе кьезе карагьалъула.

Ахиралдаги, гьекъолеб жо босизе, хӀазе ва гьелда релъарал мурадазе къарз кьей якъинго хӀарамаб буго.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...