Аслияб гьумералде

Умматалъе рахIмат

Умматалъе рахIмат

ТIадегIанав Аллагьас ﷻМухIаммадияб умматалъе кьуна гIемерал хаслъаби. Гьебги нилъ кутакал чагIи рукIун щвараб гьечIо. Гьеб щвана гIицIго ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIму-цIобалдалъун ва аварагасул ﷺ хиралъиялдалъун. Чан азар-азар авараг вукIарав? Щивасул букIана батIи-батIияб макъам ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ аскIоб. Пуланав аварагасул хиралъи цIикIкIиндал, гьединго, гьесул умматги хиралъула. Гьединлъидалин МухIаммад авараг ﷺ бищун хириявлъун вукIиналъ гьесул уммат бищун хирияблъун кколеб.

Цебе букIараб умматалъ кинаб бугониги мунагь гьабидал, гьеб мунагьалъе бихьизабураб гIазаб щвечIого чурулароан. Нажаслъи черхалда тIаде ккани, гьеб бакI къотIун гурони бацIцIалъулароан. Нилъер умматалда жаниб чурун нахъе инабуни, бацIцIалъула. Гьединго МухIаммадияб умматалъе ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьуна тавбу, заман кьуна гьеб гьабизе, хехго гIазаб-гIакъуба тIаса босана. БетIергьанас ﷻ нилъее рес кьола тавбу гьабизе, мукъулукъалде рухI щвезегIан.

Имам АхIмадица, имам Тирмизияс, ибну Мажагьица, имам ХIакимица ва имам Байгьакъияс Анасидасан, ибну Маликидасан бицараб хIадисалда буго: «Пашманлъи – тавбу ккола», - ян. Гьединго БетIергьанас Къуръаналда абуна: «Аллагьасе ﷻ рокьула тавбу гьабурал гIадамал», - ян. (Сура «Бакъарат», аят 222).

Пашманлъи ккола жинцаго гьабураб жоялдаса пашманлъи, ТIадегIанав Аллагьасул кIодолъи тун, Гьесул амруялда хилиплъун.

Нилъ къватIир чIвазарун яги унтун, гIакъуба щун хадуб пашманлъи тавбулъун рикIкIунаро. Гьеб релълъуна кIанцIизе бакI тIагIиндал гьабулеб бугеб жоялда. Цо-цо мехалъ гьеб пашманлъи мунагьлъун сверизе бегьула. Щайин абуни, гIадамазда гьев вихьулев вукIинчIевани щибниги къварилъи букIинчIо гьесие мунагь гьабизе. Пашманлъи ккола щибниги къварилъи гьечIеб мехалъ гьабураб пиша.

ПиргIавнихъ балагье, тIубараб гIумруялъ жив БетIергьан гIадинги хьвадун, ахиралда гъанкъизе вугевлъи лъайдал, живго хвасарлъизелъун шагьадат битIулев вукIарав. ЖабрагIил малаикас кIалдиб хIарщги речIчIун чIезавуна.

Пашманлъи ккола тавбуялъул бищун кIудияб рукну. Щайгурелъул гьеб ракIалда хурхун букIиналъ.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Мунагь яги жиндие зулму гьабурав чи вугони ва Аллагьасда гьарани тIаса лъугьаян, гьесда БетIергьан гурхIулевлъун ва мунагьал чурулевлъун ватула», - ян (Сура «ан-Нисаъ», аят 110).

Гьединлъидал нилъее рекъола ракI бацIцIад гьабизе мунагьаздаса, щулияб ният гьабизе гьеб мунагьалде вуссунгутIизе, кIвараб куцалъ гIадамазул налъаби рецIизе, кIвараб куцалъ гьоркьор риччарал паризаял жалги тIуразе. Кинабго тIубазе кIвечIони, хутIаралдасан тавбуги гьабила, пашманлъун, ракI бухIун ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гьарила тIаса лъугьаян ва дугIаги гьабила. Гьеб мехалъ Аллагьасе ﷻ мун вокьула ва гьесул рахIмуги щола.

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...