Аслияб гьумералде

Умматалъе рахIмат

Умматалъе рахIмат

ТIадегIанав Аллагьас ﷻМухIаммадияб умматалъе кьуна гIемерал хаслъаби. Гьебги нилъ кутакал чагIи рукIун щвараб гьечIо. Гьеб щвана гIицIго ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIму-цIобалдалъун ва аварагасул ﷺ хиралъиялдалъун. Чан азар-азар авараг вукIарав? Щивасул букIана батIи-батIияб макъам ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ аскIоб. Пуланав аварагасул хиралъи цIикIкIиндал, гьединго, гьесул умматги хиралъула. Гьединлъидалин МухIаммад авараг ﷺ бищун хириявлъун вукIиналъ гьесул уммат бищун хирияблъун кколеб.

Цебе букIараб умматалъ кинаб бугониги мунагь гьабидал, гьеб мунагьалъе бихьизабураб гIазаб щвечIого чурулароан. Нажаслъи черхалда тIаде ккани, гьеб бакI къотIун гурони бацIцIалъулароан. Нилъер умматалда жаниб чурун нахъе инабуни, бацIцIалъула. Гьединго МухIаммадияб умматалъе ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьуна тавбу, заман кьуна гьеб гьабизе, хехго гIазаб-гIакъуба тIаса босана. БетIергьанас ﷻ нилъее рес кьола тавбу гьабизе, мукъулукъалде рухI щвезегIан.

Имам АхIмадица, имам Тирмизияс, ибну Мажагьица, имам ХIакимица ва имам Байгьакъияс Анасидасан, ибну Маликидасан бицараб хIадисалда буго: «Пашманлъи – тавбу ккола», - ян. Гьединго БетIергьанас Къуръаналда абуна: «Аллагьасе ﷻ рокьула тавбу гьабурал гIадамал», - ян. (Сура «Бакъарат», аят 222).

Пашманлъи ккола жинцаго гьабураб жоялдаса пашманлъи, ТIадегIанав Аллагьасул кIодолъи тун, Гьесул амруялда хилиплъун.

Нилъ къватIир чIвазарун яги унтун, гIакъуба щун хадуб пашманлъи тавбулъун рикIкIунаро. Гьеб релълъуна кIанцIизе бакI тIагIиндал гьабулеб бугеб жоялда. Цо-цо мехалъ гьеб пашманлъи мунагьлъун сверизе бегьула. Щайин абуни, гIадамазда гьев вихьулев вукIинчIевани щибниги къварилъи букIинчIо гьесие мунагь гьабизе. Пашманлъи ккола щибниги къварилъи гьечIеб мехалъ гьабураб пиша.

ПиргIавнихъ балагье, тIубараб гIумруялъ жив БетIергьан гIадинги хьвадун, ахиралда гъанкъизе вугевлъи лъайдал, живго хвасарлъизелъун шагьадат битIулев вукIарав. ЖабрагIил малаикас кIалдиб хIарщги речIчIун чIезавуна.

Пашманлъи ккола тавбуялъул бищун кIудияб рукну. Щайгурелъул гьеб ракIалда хурхун букIиналъ.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Мунагь яги жиндие зулму гьабурав чи вугони ва Аллагьасда гьарани тIаса лъугьаян, гьесда БетIергьан гурхIулевлъун ва мунагьал чурулевлъун ватула», - ян (Сура «ан-Нисаъ», аят 110).

Гьединлъидал нилъее рекъола ракI бацIцIад гьабизе мунагьаздаса, щулияб ният гьабизе гьеб мунагьалде вуссунгутIизе, кIвараб куцалъ гIадамазул налъаби рецIизе, кIвараб куцалъ гьоркьор риччарал паризаял жалги тIуразе. Кинабго тIубазе кIвечIони, хутIаралдасан тавбуги гьабила, пашманлъун, ракI бухIун ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гьарила тIаса лъугьаян ва дугIаги гьабила. Гьеб мехалъ Аллагьасе ﷻ мун вокьула ва гьесул рахIмуги щола.

Шамил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


Кида ццим бахъине кколеб?

Ццим бахъин кидаго гуро лъикIаб гуреблъун бугеб. Руго гьеб бахъине бегьулелги, бахъине рекъаралги ва бахъине кколелги бакIал. КIвар бугеб жо сундуе гIоло гьеб бахъунеб бугебали лъай, ай жиндирго напсалъул мурадазе гIолойищ яги Аллагьасе гIоло хIакъаб жоялдайищ абураб.   ГIаишатидасан бицун...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


ЛъагIалил тIоцебесеб моцI

МухIаррам ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал Ибрагьимил заманалдаго хIурмат гьабулеб букIараб, Къуръан-хIадисалъ жиндир хиралъи бицараб моцIазул цояб.   Гьединлъидал щивав бусурбанчияс кIвар кьезе ккола гьеб моцI Аллагьасе ﷻ тIагIат цIикIкIун гьабун, хIалкIвараб къадаралъ квешлъи рехун...