Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ наслу

Аварагасул ﷺ наслу

Аварагасул ﷺ наслу

Аварагасул сира, ай хьвада-чIвади лъазабиялъ Аварагасдехун нилъер рокьи цIикIкIинабула. Гьединго нилъеда лъазе ккола Аварагасул тухум, наслу, гIагарлъи, лъимал ва гь. ц. Наслуялъул абуни, ГIаднаниде щвезегIан бусурбабазул гIалимзаби цо пикруялда руго.

 

ГIаднанидаса хадуб ИсмагIил ибн Ибрагьим аварагасде щвезегIан ва ИсмагIилидаса байбихьун Адам аварагасде щвезегIан гIалимзабаз абуна мугъчIвай гьабизе жо гьечIин. Гьелъие гIилла буго ГIаднанидаги ИсмагIил аварагасдаги гьоркьоб гIалимзабазул хилаф букIин. Гьединго ИсмагIил аварагасдаса байбихьун Адам аварагасде щвезегIан гIемерисел цIаразулъ гIалимзаби тIадрекъана, цо-цо цIаразулъ дагьабго дандеккунгутIи бугониги.

Ибну ГIаббас-асхIабасдасан бицана ГIаднанидаги ИсмагIилидаги гьоркьоб 30 лъаларев инсул цIар бугилан.

Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бицана аварагзабазул халкъазул: НухIил, ГIадил, Самудил ва цогидалги жидер аварагзабазда инкар гьабуразул. Гьел киназулго хIакъалъулъги цохIо Аллагьасда ﷻ гурони лъаларо.

«Гьел Аллагьасда гурони лъаларо», - ян абураб аяталъе ГIабдуллагь ибн МасгIудица тафсир гьабун абуна: «Цере арал къавмазул умумул, мухIканго гьадинан ругин абун рехсолел чагIаз гьереси бицунеб буго», - ян. Гьединлъидал ГIурва ибн Зубайрица абуна: «МагIад ибн ГIаднанидаса хадур ругел умумул лъалев чи нижеда ватичIо», - ян.

Аллагьасул Расулас ﷺ, жиндирго умумул рехсолеб мехалъ, ГIаднанида лъугIизабун абулаан: «Гьез (ай, рехсолев щинав чияс) наслуялъул хIакъалъулъ гьереси бицана», - ян.

Цо нухалъ имам Маликида гьикъула Адамиде щвезегIан Аварагасул наслуялъул ﷺ сияхI гьабулев чиясул хIакъалъулъ. Имам Маликие гьеб бокьичIо. Цинги гьез гьесда гьикъана ИсмагIилиде щвезегIан рехсолев чиясул хIакъалъулъ? Гьесие гьебги бокьичIо. Гьединго имам Маликидасан бачIана киналго аварагзабазде щвезегIан гIаммаб къагIидаялъ наслуялъул сияхI гьаби гьесие бокьулеб букIинчIин абунги.

Гьединлъидал, нилъеца Аварагасул ﷺ наслуялъул хIакъалъулъ ГIаднанидаса рикIкIад рехсечIого тезе беццараб буго. ДандеккунгутIи ва цIарал хиси бугелъул, гьеб дагIбаялъул ва цIех-рехалъул пайда дагьаб буго.

ГIаднаниде щвезегIан бугеб наслу гIалимзаби тIадрекъараб ккола. Гьеб наслу нилъеда рекIехъе лъазе ккола, гьединго, лъималаздаги малъизе тIадаб буго. ГьитIинго малъараб ганчIида бикIараб накъищ гIадинаб жо бугелъул.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...