Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ наслу

Аварагасул ﷺ наслу

Аварагасул ﷺ наслу

Аварагасул ﷺ сира, ай хьвада-чIвади лъазабиялъ Аварагасдехун ﷺ нилъер рокьи цIикIкIинабула. Гьединго нилъеда лъазе ккола Аварагасул ﷺ тухум, наслу, гIагарлъи, лъимал ва гь. ц. Наслуялъул абуни, ГIаднаниде щвезегIан бусурбабазул гIалимзаби цо пикруялда руго.

 

ГIаднанидаса хадуб ИсмагIил ибн Ибрагьим аварагасде щвезегIан ва ИсмагIилидаса байбихьун Адам аварагасде щвезегIан гIалимзабаз абуна мугъчIвай гьабизе жо гьечIин. Гьелъие гIилла буго ГIаднанидаги ИсмагIил аварагасдаги гьоркьоб гIалимзабазул хилаф букIин. Гьединго ИсмагIил аварагасдаса байбихьун Адам аварагасде щвезегIан гIемерисел цIаразулъ гIалимзаби тIадрекъана, цо-цо цIаразулъ дагьабго дандеккунгутIи бугониги.

Ибну ГIаббас-асхIабасдасан бицана ГIаднанидаги ИсмагIилидаги гьоркьоб 30 лъаларев инсул цIар бугилан.

Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бицана аварагзабазул халкъазул: НухIил, ГIадил, Самудил ва цогидалги жидер аварагзабазда инкар гьабуразул. Гьел киназулго хIакъалъулъги цохIо Аллагьасда ﷻ гурони лъаларо.

«Гьел Аллагьасда гурони лъаларо», - ян абураб аяталъе ГIабдуллагь ибн МасгIудица тафсир гьабун абуна: «Цере арал къавмазул умумул, мухIканго гьадинан ругин абун рехсолел чагIаз гьереси бицунеб буго», - ян. Гьединлъидал ГIурва ибн Зубайрица абуна: «МагIад ибн ГIаднанидаса хадур ругел умумул лъалев чи нижеда ватичIо», - ян.

Аллагьасул Расулас ﷺ, жиндирго умумул рехсолеб мехалъ, ГIаднанида лъугIизабун абулаан: «Гьез (ай, рехсолев щинав чияс) наслуялъул хIакъалъулъ гьереси бицана», - ян.

Цо нухалъ имам Маликида гьикъула Адамиде щвезегIан Аварагасул наслуялъул ﷺ сияхI гьабулев чиясул хIакъалъулъ. Имам Маликие гьеб бокьичIо. Цинги гьез гьесда гьикъана ИсмагIилиде щвезегIан рехсолев чиясул хIакъалъулъ? Гьесие гьебги бокьичIо. Гьединго имам Маликидасан бачIана киналго аварагзабазде щвезегIан гIаммаб къагIидаялъ наслуялъул сияхI гьаби гьесие бокьулеб букIинчIин абунги.

Гьединлъидал, нилъеца Аварагасул ﷺ наслуялъул хIакъалъулъ ГIаднанидаса рикIкIад рехсечIого тезе беццараб буго. ДандеккунгутIи ва цIарал хиси бугелъул, гьеб дагIбаялъул ва цIех-рехалъул пайда дагьаб буго.

ГIаднаниде щвезегIан бугеб наслу гIалимзаби тIадрекъараб ккола. Гьеб наслу нилъеда рекIехъе лъазе ккола, гьединго, лъималаздаги малъизе тIадаб буго. ГьитIинго малъараб ганчIида бикIараб накъищ гIадинаб жо бугелъул.

 

Шамил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIухIаллъун йиго     Гьале лъабго моцIгIанасеб заман буго щибго гьабизе бокьуларого. Цее хIалтIулаан, цIалдолаан, гьудулзабигун дандчIвалаан, гIумруялдаса рохел букIунаан. Амма гьанже бокьулеб буго егизе, телевизоралъухъ балагьизе, дунго дидаго йикIине. Росасдаги хехго ццим бахъуна,...


БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.   Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал...


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Муса аварагасул гIанса Дагъистаналда

МахӀачхъалаялъул аслияб мажгиталда муъминзабазе рес щвана Муса аварагасул гIансаялъул кесек бихьизе. Гьеб асар цIунун буго Грециялъул Андрос чӀинкӀиллъиялда бугеб Никольскиясул монастиралда.   Гьеб асар Грециялдаса Кавказалде босизе кумек гьабуна Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...