Аслияб гьумералде

ХIакъикъат тIаса бищана

ХIакъикъат тIаса бищана

ГIабдуллагь ибн Салам вукIана Мадинаялъул бусурбабазда гьоркьов бищунго хIурматиязул цояв: гIалимчи ва Тавраталъул махщелчи. Гьесул хIакъалъулъ абулаан: «Гьев вуго нилъер бищун лъикIав, бищун лъикIазул вас, бищун лъай бугев», - ян.

 

 

МухIаммад авараг ﷺ Мадинаялде щведал, гьесухъе рачIине байбихьана гIадамал. Гьезда гьоркьов вукIана ГIабдуллагь ибн Саламги. Авараг ﷺ вихьидал гьесда бичIчIана гьев ﷺ гьересихъан гуревлъи. Гьес кIвар буссинабуна Аварагасул ﷺ гьумер гьерсихъанасул гьурмада релълъараб гьечIолъиялде. ТIоцере рагIарал рагIабазги гьесие кIудияб асар гьабуна: халкъ кваназабизе, салам тIибитIизабизе, хъизамалъул бухьенал цIунизе, къаси как базе ахIи. Гьеб букIана къуваталде яги хайиралде гуреб, лъикIлъиялде ва ракIбацIцIалъиялде ахIи.

Амма лъай бугев чи вукIиналъ ГIабдуллагьие бокьана тIубанго ракIчIун вукIине. Гьес Аварагасе ﷺ кьуна чанго суал, гьес абухъе, хIакъикъияв аварагасда гурони жал лъаларел. Аварагас ﷺ гьезие жавабал кьуна, гьеб гIелму жиндие Жибрилас кьун букIинги лъазабун. Жавабал рагIидал, ГIабдуллагь ибн Саламица гьебсагIатго ислам къабул гьабуна.

Амма гьесда лъикI лъалаан жиндирго халкъ ва гьес Аварагасда ﷺ лъазабун букIана, ислам боси лъайдал гьез жив инжит гьавизе вугин. Гьединлъидал гьес гIакълу кьуна цин жиндир хIакъалъулъ гьезул пикру цIехезе. Жал ахIидал, гьез абуна: «Гьев вуго бищун лъикIав, бищун адаб-хIурмат бугев, бищун гIелму-лъай бугев», - ян. Цинги Аварагас ﷺ гьикъана: «Ислам къабул гьабуни щибдай букIина?» - ян. Гьез абуна гьеб рес гьечIеб жо бугин абун. Гьеб лахIзаталъ къватIиве вахъун ГIабдуллагь ибн Саламица лъазабуна жинца нугIлъи гьабулеб бугин Аллагь гурев цоги Аллагь гьечIин ва МухIаммадги ﷺ Гьесул расул вугилан.

ГьебсагIатго гьезул бербалагьи хисана: гьанжего-гьанже гьесие рецц гьабурал чагIаз «нилъеда гьоркьоса бищунго квешав вуго гьевин» абизе лъугьана. Цинги гьес абуна: «Гьелдаса хIинкъун вукIана дун», - ян. Гьеб лъугьа-бахъиналъ якъинго бихьизабуна хIакъикъат лъалеб бугониги гIадамаз жидеего данде кколареб жо нахъчIвазе бегьулеб куц.

ГIабдуллагь ибн Саламил къисаялъ нилъеда малъулеб буго хIакъикъат, гIакълуялъ гуребги, ракIалъги батIа бахъулеблъи. Гьелдаго цадахъ хIакъикъат тIаса бищизе ккани бахIарчилъиги къваригIунеблъи.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


КIудияб макъам

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро.   Ихлас...