Аслияб гьумералде

ГIайиб чIвазе хехдарула

ГIайиб чIвазе хехдарула

Нилъеца гIайиб чIвала рекIелъ хIунчиледухъ, хъачIго. ХIатта мекъаб жо бихьаниги, берцинго бицун, диналъул вац витIизавизе ккола, гьелде исламалъ нилъги ахIула.

Нилъеда бихьизе бегьула мажгитахъ лъимал расандулел, релъанхъулел. Лъиего балъгояб жо гуро гьел гIодоре риччан рукIунареблъи.

РачIаха хIисаб гьабилин кинаб батIалъи бугебали. Цояс бицана гIемер рихьанин Турциялъул мажгитахъ лъимал расандулел ва гьезда лъицаниги гIайибги чIваларин абун. Россиялда нилъеда бихьула тIубанго гIаксалда. Лъимадул сас рагIани, хех гьабун нилъераз гIайиб чIвала.

ХIакъикъаталдаги гьеб ккола аварагасул ﷺ мисалалда нахърилъин. Аварагасги ﷺ ХIасан ва ХIусен мажгиталде рачунел рукIана ва расандулеб мехалъ гьезде гIайиб гьабулароан. Гьел аварагасул ﷺ мугъалде рахунаан ва аварагас ﷺ гIодове виччан какги балаан.

ГIусманиязул халифаталдаги гьеб аварагасул ﷺ мисал ккун букIана, лъимал мажгиталде рачунаан. Гьелъул мурад букIинчIо лъималаз гьениб как бай, гьелъул мурад букIана гьениб бугеб рухIияб рахъ гьезие щвей, жибги исламалъул хIубилъун бугеб.

Цо султIанас абуна: «Какда рукIаго нужеда нахъасан лъималазул гьаркьал рагIичIони, нуж хIинкъа нужер цебе букIине бугелда», - ян.

Жакъаги доба гьеб гIадат цIунун буго. Гьез абула, битIараб бугин, мажгиталда адаб цIунизе кколин, кинниги лъимал те бигьагьабун гьелде рачIине. Ахир-къадги гьелде гьел рачIинчIого чIоларо. Цо муфтияс абуна: «Лъимал мажгитгун дандчIвараб мехалъ, гIун бачIунеб гIелалда хIинкъизе кколаро», - ян.

Нилъер кинаб хIал бугебали балагьеха. Хехдарула, лъимаде рагъизе лъугьуна.

Лъимер тIокIаб мажгиталде бачIинчIони дов чи сабаблъун, лъица ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ цебе жаваб кьезе бугеб? Квешаб жо гьабизе инарищ гьев? ГIемерисеб мехалъ гьедин ккезеги ккола.

Нилъее рекъараб буго, цIакъго гьез квалквал гьабулеб бугони, бичIчIизабун, берцинго малъизе.

Лъимал мажгиталдаса гьукъизе бегьуларо, квешаб пикру бижизабизеги бегьуларо. Мажгиталда сверухъ гьезул лъикIаб пикру букIине ккола.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги аварагасул ﷺ мисал кквезе, бицаралдаса пайда босизе ва лъималги битIараб куцалда куцазе. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Муса аварагасул гIанса Дагъистаналда

МахӀачхъалаялъул аслияб мажгиталда муъминзабазе рес щвана Муса аварагасул гIансаялъул кесек бихьизе. Гьеб асар цIунун буго Грециялъул Андрос чӀинкӀиллъиялда бугеб Никольскиясул монастиралда.   Гьеб асар Грециялдаса Кавказалде босизе кумек гьабуна Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...


Суал-жаваб

Лъималазда ццим бахъиндал гьабураб хьами къабуллъизе рес бугищ? Аварагасул ﷺ хIадисазда гIемер ратула эбел-инсуца лъималазе гьабураб дугIа Аллагьас ﷻ къабул гьабулин абун. Гьединлъидал, ццим бахъараб мехалъ абураб бугониги, къабуллъизе рес буго. Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Лъабго...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...