Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ течIеб как

Аварагас ﷺ течIеб как

Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.

 

Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул как боголил какде босани, дагьабго кьижун хадуб гьесул ихтияр буго тагьажуд базе, хIатта боголил мех щвечIониги. Гьеб буго хасгьабун сапаралда вугев чиясул хIукму.

Къаси ворчӀун хадуб бокьараб балеб какалъухъ, букIа гьеб бецIун балеб, яги витру, ялъуни цогидал суннатал какал, бусурбанчиясе щола тагьажудалъул какил кири.

Тагьажудалъул ракагӀатазул къадар чӀезабун гьечӀо. ГӀемер барабгIан лъикӀаб букӀуна. Цо-цо гӀалимзабаз абуна бищун дагьаб кӀиго, бищун цӀикӀкӀун анцӀила кӀиго, гьоркьохъеб анлъго ракагIат бугин.

Тагьажуд гьоркьоса къотӀичӀого балеб чиясе гьеб тезе рекъарабги гьечIо.

Цо нухалда Аварагас ﷺ ГӀабдуллагь ибн ГӀумарида абула: «Мун вукӀунге сардилъ (тагьажуд как базе) вахъун, цинги гьеб толев чиясда релълъаравлъун», - ян. (Бухари)

Тагьажудалъе гьабизе хасаб ният гьабизе тӀалъуларо. Жибго суннатаб как базе абун ният гьабуниги гIола. Бищунго лъикӀаб буго гьеб кӀиго ракагӀаталде бикьун, щибаб кӀиго ракагӀаталда хадуб «салам» кьун бани. 

Кьижилалде цебе щулияб къасд букӀине ккола къаси ворчӀизе ва тагьажуд базе. Амма къаси вахъинчӀониги, Аллагьас ﷻ гьесие тагьажуд бараб гӀадин кири кьола.

Къуръаналдаги хӀадисалдаги чанго нухалъ рехсон буго макьидаса ворчIун хадуб къаси балеб какил пайдаялъул хӀакъалъулъ.

Муслимица бицараб хӀадисалда буго: «Паризаял каказдаса хадуб бищунго къиматаб каклъун ккола къаси сардилъ балеб как, ай тагьажуд».

Дайламица бицараб хӀадисалда буго: «Сардилъ ворчӀараб мехалъ, бищун дагьаб кӀиго ракагӀат базе ккола. Къаси ралел каказ мунагьаздаса вацӀцӀад гьавула, Аллагьасул ﷻ ццин бахъин дагь гьабула, жужахӀалъул цӀадул хинлъи дагь гьабула», - ян.

Тирмизицаги, ХӀакимицаги, АхӀмадицаги бицараб цоги хӀадисалда буго: «ХӀаракат бахъе сардилъ рахъун как базе, гьедин гьабулеб букIана нужеда цере рукӀарал бищунго лъикӀал, ритӀухъал гӀадамаз. Гьелъ нуж Аллагьасде гӀагарлъизарила, нужер мунагьал чурила, нуж унтабаздаса цIунила», - ян.

Къаси тагьажуд базе бокьарав чи ватани, лъикӀаб букӀуна гьел рорчIизаризеги. Гьеб буго Аварагас ﷺ тIадчIей гьабураб как.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...