Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ течIеб как

Аварагас ﷺ течIеб как

Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.

 

Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул как боголил какде босани, дагьабго кьижун хадуб гьесул ихтияр буго тагьажуд базе, хIатта боголил мех щвечIониги. Гьеб буго хасгьабун сапаралда вугев чиясул хIукму.

Къаси ворчӀун хадуб бокьараб балеб какалъухъ, букIа гьеб бецIун балеб, яги витру, ялъуни цогидал суннатал какал, бусурбанчиясе щола тагьажудалъул какил кири.

Тагьажудалъул ракагӀатазул къадар чӀезабун гьечӀо. ГӀемер барабгIан лъикӀаб букӀуна. Цо-цо гӀалимзабаз абуна бищун дагьаб кӀиго, бищун цӀикӀкӀун анцӀила кӀиго, гьоркьохъеб анлъго ракагIат бугин.

Тагьажуд гьоркьоса къотӀичӀого балеб чиясе гьеб тезе рекъарабги гьечIо.

Цо нухалда Аварагас ﷺ ГӀабдуллагь ибн ГӀумарида абула: «Мун вукӀунге сардилъ (тагьажуд как базе) вахъун, цинги гьеб толев чиясда релълъаравлъун», - ян. (Бухари)

Тагьажудалъе гьабизе хасаб ният гьабизе тӀалъуларо. Жибго суннатаб как базе абун ният гьабуниги гIола. Бищунго лъикӀаб буго гьеб кӀиго ракагӀаталде бикьун, щибаб кӀиго ракагӀаталда хадуб «салам» кьун бани. 

Кьижилалде цебе щулияб къасд букӀине ккола къаси ворчӀизе ва тагьажуд базе. Амма къаси вахъинчӀониги, Аллагьас ﷻ гьесие тагьажуд бараб гӀадин кири кьола.

Къуръаналдаги хӀадисалдаги чанго нухалъ рехсон буго макьидаса ворчIун хадуб къаси балеб какил пайдаялъул хӀакъалъулъ.

Муслимица бицараб хӀадисалда буго: «Паризаял каказдаса хадуб бищунго къиматаб каклъун ккола къаси сардилъ балеб как, ай тагьажуд».

Дайламица бицараб хӀадисалда буго: «Сардилъ ворчӀараб мехалъ, бищун дагьаб кӀиго ракагӀат базе ккола. Къаси ралел каказ мунагьаздаса вацӀцӀад гьавула, Аллагьасул ﷻ ццин бахъин дагь гьабула, жужахӀалъул цӀадул хинлъи дагь гьабула», - ян.

Тирмизицаги, ХӀакимицаги, АхӀмадицаги бицараб цоги хӀадисалда буго: «ХӀаракат бахъе сардилъ рахъун как базе, гьедин гьабулеб букIана нужеда цере рукӀарал бищунго лъикӀал, ритӀухъал гӀадамаз. Гьелъ нуж Аллагьасде гӀагарлъизарила, нужер мунагьал чурила, нуж унтабаздаса цIунила», - ян.

Къаси тагьажуд базе бокьарав чи ватани, лъикӀаб букӀуна гьел рорчIизаризеги. Гьеб буго Аварагас ﷺ тIадчIей гьабураб как.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


«Ас-саламалъул» мажлис

Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «Ас-салам» газета цӀалулезулгун дандчӀвай. Гьеб тадбирги тIобитIана баракатаб рабигIул аввал моцӀалъул хIурматалда. «Ас-салам» ккола тIолабго улкаялда ва гьеб бахун къватIибги лъалеб басма. Гьединлъидал гьелдехун гьабулеб бербалагьиги букIуна...


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...