Аслияб гьумералде

Инсан тIадегIан гьавулеб гIамал

Инсан тIадегIан гьавулеб гIамал

ЧIухIи гьечIолъи ккола инсан берцин гьавулеб ва гIадамазул ракIал рагьулеб тIабигIат. ЧIухIи гьечIев чияс жиндирго рагIабазул ва гьарулел ишазул хIисаб-суал гьабула. ЧIухIи гьечIолъи ккола инсанасул тIабигIат битIараб букIиналъул гIаламат ва гьелъул хIасилги ккола гIадамаздехун ва ТIадегIанав Аллагьасдехун гIамал берцин гьаби.

Аварагас ﷺ абуна: «ТIадегIанав Аллагьас диде вахIю гьабуна цояс цогидазда тIад чIухIи бихьизабугеян ва цоцазе зулму гьабичIого нуж гIодоре риччан рукIаян», - абун (Муслим, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Хирияв аварагасул ﷺ гIумруялъул халгьабидал нилъеда халлъула гIадатияв инсан гьев вукIаравлъи. Я кванилъ, я ратIлилъ, я мина-рукъалъулъ гIадатиял гIадамаздаса ватIа вахъулароан. Кваналеб мехалдаги гIодове виччан ва гIодов чIун кваналаан. Аварагас ﷺ абулаан: «Дун вуго Аллагьасул лагъ, лагъ гIадин гIодов чIола ва лагъ гIадин кванала», - ян.

«Хан-авараглъунищ ялъуни лагъ-авараглъунищ дуе вукIине бокьилеб?» - илан цIехедал, аварагас ﷺ абуна, лагъ-авараглъун вукIине бокьилин абун.

Мажгитал ралелъубги, Мадина шагьаралда сверухъ хандакъал рухъулелъубги, кигIан захIмалъиялда ругониги, хирияв аварагги ﷺ цадахъ хIалтIулев вукIунаан. Кумек гьабизе нахъа чи гьечIезул, къоролзабазул гьариялъе кидаго жаваб гьабулаан. Киве гьез ахIаниги ахIаралъуве унаан ва къваригIелги тIубалаан. Аварагас ﷺ хьитал рукъулаан, рокъоб гьабулеб хIалтIуе хъизаналъе кумек гьабулаан, хIамида рекIинеги чIухIулароан.

Мискин-пакъирал унтидал гьезухъе зияраталъги ун, гьезул унтараб бакIалда кверги лъун, Аллагьасда гьарулаан сахлъи кьеян. Мискин-пакъирасцин шагьаралъул цояб рагIалде гьоболлъухъ ахIидал, авараг ﷺ гьениве унаан. Гьесул ﷺ берцинаб гьумер бихьун пуланав чи сородун лъугьиндал, аварагас ﷺ абуна: «ГIодове виччай, дун я хан, я зулмучи гуро. Дун вуго бакъвараб гьан кваналей гIадатияй къурайшиялъул вас», - илан.

ГIадамазде аскIове вачIиндал гьел тIаде рахъинеги аварагасе ﷺ бокьулароан. Гьес ﷺ абулаан: «ЧIухIарав чи Аллагьас гIодовегIан ва чIухIи гьечIев тIадегIан гьавула», - ян.

ТIаде гIадамал рачIиндал, цогидазда тIадкъачIого, аварагас ﷺ жинцаго гьабулаан гьезие хъулухъ.

 

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....