Аслияб гьумералде

Инсан тIадегIан гьавулеб гIамал

Инсан тIадегIан гьавулеб гIамал

ЧIухIи гьечIолъи ккола инсан берцин гьавулеб ва гIадамазул ракIал рагьулеб тIабигIат. ЧIухIи гьечIев чияс жиндирго рагIабазул ва гьарулел ишазул хIисаб-суал гьабула. ЧIухIи гьечIолъи ккола инсанасул тIабигIат битIараб букIиналъул гIаламат ва гьелъул хIасилги ккола гIадамаздехун ва ТIадегIанав Аллагьасдехун гIамал берцин гьаби.

Аварагас ﷺ абуна: «ТIадегIанав Аллагьас диде вахIю гьабуна цояс цогидазда тIад чIухIи бихьизабугеян ва цоцазе зулму гьабичIого нуж гIодоре риччан рукIаян», - абун (Муслим, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Хирияв аварагасул ﷺ гIумруялъул халгьабидал нилъеда халлъула гIадатияв инсан гьев вукIаравлъи. Я кванилъ, я ратIлилъ, я мина-рукъалъулъ гIадатиял гIадамаздаса ватIа вахъулароан. Кваналеб мехалдаги гIодове виччан ва гIодов чIун кваналаан. Аварагас ﷺ абулаан: «Дун вуго Аллагьасул лагъ, лагъ гIадин гIодов чIола ва лагъ гIадин кванала», - ян.

«Хан-авараглъунищ ялъуни лагъ-авараглъунищ дуе вукIине бокьилеб?» - илан цIехедал, аварагас ﷺ абуна, лагъ-авараглъун вукIине бокьилин абун.

Мажгитал ралелъубги, Мадина шагьаралда сверухъ хандакъал рухъулелъубги, кигIан захIмалъиялда ругониги, хирияв аварагги ﷺ цадахъ хIалтIулев вукIунаан. Кумек гьабизе нахъа чи гьечIезул, къоролзабазул гьариялъе кидаго жаваб гьабулаан. Киве гьез ахIаниги ахIаралъуве унаан ва къваригIелги тIубалаан. Аварагас ﷺ хьитал рукъулаан, рокъоб гьабулеб хIалтIуе хъизаналъе кумек гьабулаан, хIамида рекIинеги чIухIулароан.

Мискин-пакъирал унтидал гьезухъе зияраталъги ун, гьезул унтараб бакIалда кверги лъун, Аллагьасда гьарулаан сахлъи кьеян. Мискин-пакъирасцин шагьаралъул цояб рагIалде гьоболлъухъ ахIидал, авараг ﷺ гьениве унаан. Гьесул ﷺ берцинаб гьумер бихьун пуланав чи сородун лъугьиндал, аварагас ﷺ абуна: «ГIодове виччай, дун я хан, я зулмучи гуро. Дун вуго бакъвараб гьан кваналей гIадатияй къурайшиялъул вас», - илан.

ГIадамазде аскIове вачIиндал гьел тIаде рахъинеги аварагасе ﷺ бокьулароан. Гьес ﷺ абулаан: «ЧIухIарав чи Аллагьас гIодовегIан ва чIухIи гьечIев тIадегIан гьавула», - ян.

ТIаде гIадамал рачIиндал, цогидазда тIадкъачIого, аварагас ﷺ жинцаго гьабулаан гьезие хъулухъ.

 

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...