Аслияб гьумералде

Лъимал цIуниялъе дугIа

Лъимал цIуниялъе дугIа

Лъимал цIуниялъе дугIа

Эбел-инсуе бищун рокьула лъимал. Лъималазе тарбия кьей бигьаяб ишги гуро, хасго гьаб заманалда. Гьелда тIад разилъуларев чи ватизего ватиларо. Кин бугониги нилъеда тIадаб борч ккола гьезие лъикIаб тарбия кьей, гьел квешал ишаздаса цIуни.

 

Жакъа нилъ ругеб заман ккола нигIмат гIемерлъун цадахъ квешлъиги гIемерлъараб. Гьеб сабаблъун лъимал кколел руго квешал бакIазде. Аллагьас ﷻ цIунайги нилъер лъимал.

ГIемерал къагIидабиги руго лъимал цIуниялъул мурадалда гьаризе кколел. ДугIа бусурбанчиясул ярагълъунги гIибадаталъул гIадалнахлъунги рикIкIуна. Гьединго дугIа гIибадаталъул бищун лъикIаблъун кколинги абула. Эбел-инсул дугIа къабулаб букIунинги абулелъул. Вореха нужеца хасго фитнаялъул заманаялъ лъималазе дугIа гьабичIого тоге.

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Щаклъи гьечIо лъабго чиясул дугIа нахъчIваялда: зулму чиясул дугIа, сафаралда вугесул дугIа ва эбел-инсул жодорго лъималазе дугIа». (Ибну Мажагь).

Ибну ГIабасица абун буго, Аллагьасда ﷻ гьаризе бокьидал гьарейин, Гьесдаса ﷻ кумек тIалаб гьабизе бокьидал, тIалаб гьабейин абун. (Имам Тирмизи)

ХIафиз ибн Ражаб ХIанбалияс абуна: «ДугIа ккола гIибадат. ГIемер нуцIида кIутIидал жаваб щвечIого букIине рес гьечIо. Гьединлъидал дугIа гIемер гьабизе рекъола. Абун буго бачIине бугин цо заман, тIадчIун, гIемер гьабун гурони дугIа къабуллъулареб. Гьебги ккола питнаби гIемерлъараб заман».

Ибрагьим аварагас гьабураб дугIа ккола лъикIазул цояб. Ибрагьим аварагас, вас ИсмагIилида цадахъ, КагIба къачIайдал, Аллагьасда ﷻ гьарула: «Я нижер БетIергьан Аллагь ﷻ, Дуца ниж гьаре Дур амруялда нахърилълъараздасан. Ва нижер наслу-зуриятги гьабе Дуе мутIигIаб умматлъун. Дуца нижеда лъазабе Дуе гIибадат гьабулеб къагIида. Гьаб КагIба-рукъалда хIежгун гIумра гьабулеб къагIидаги лъазабе. Дуца нижер тавбуги къабул гьабе. Мун тавбу къабул гьабулев, лагъзадерица тавбу гьабизе бокьулев ва Дуда иман лъурал лагъзадерида дунялалдаги ахираталдаги гурхIулев вуго», - ян. (Сура «Бакъара», аят 128)

Гьединго кIочене бегьуларо лъималазе дугIа гьаби Аварагасул ﷺ суннат кколеблъиги. Бухарияс ГIабдуллагь ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда буго, Аварагас ﷺ ХIасаниеги ХIусениеги цIуниялъул дугIа гIемер гьабулаанин абун. (Имам Бухари)

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...