Аслияб гьумералде

Лъимал цIуниялъе дугIа

Лъимал цIуниялъе дугIа

Лъимал цIуниялъе дугIа

Эбел-инсуе бищун рокьула лъимал. Лъималазе тарбия кьей бигьаяб ишги гуро, хасго гьаб заманалда. Гьелда тIад разилъуларев чи ватизего ватиларо. Кин бугониги нилъеда тIадаб борч ккола гьезие лъикIаб тарбия кьей, гьел квешал ишаздаса цIуни.

 

Жакъа нилъ ругеб заман ккола нигIмат гIемерлъун цадахъ квешлъиги гIемерлъараб. Гьеб сабаблъун лъимал кколел руго квешал бакIазде. Аллагьас ﷻ цIунайги нилъер лъимал.

ГIемерал къагIидабиги руго лъимал цIуниялъул мурадалда гьаризе кколел. ДугIа бусурбанчиясул ярагълъунги гIибадаталъул гIадалнахлъунги рикIкIуна. Гьединго дугIа гIибадаталъул бищун лъикIаблъун кколинги абула. Эбел-инсул дугIа къабулаб букIунинги абулелъул. Вореха нужеца хасго фитнаялъул заманаялъ лъималазе дугIа гьабичIого тоге.

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Щаклъи гьечIо лъабго чиясул дугIа нахъчIваялда: зулму чиясул дугIа, сафаралда вугесул дугIа ва эбел-инсул жодорго лъималазе дугIа». (Ибну Мажагь).

Ибну ГIабасица абун буго, Аллагьасда ﷻ гьаризе бокьидал гьарейин, Гьесдаса ﷻ кумек тIалаб гьабизе бокьидал, тIалаб гьабейин абун. (Имам Тирмизи)

ХIафиз ибн Ражаб ХIанбалияс абуна: «ДугIа ккола гIибадат. ГIемер нуцIида кIутIидал жаваб щвечIого букIине рес гьечIо. Гьединлъидал дугIа гIемер гьабизе рекъола. Абун буго бачIине бугин цо заман, тIадчIун, гIемер гьабун гурони дугIа къабуллъулареб. Гьебги ккола питнаби гIемерлъараб заман».

Ибрагьим аварагас гьабураб дугIа ккола лъикIазул цояб. Ибрагьим аварагас, вас ИсмагIилида цадахъ, КагIба къачIайдал, Аллагьасда ﷻ гьарула: «Я нижер БетIергьан Аллагь ﷻ, Дуца ниж гьаре Дур амруялда нахърилълъараздасан. Ва нижер наслу-зуриятги гьабе Дуе мутIигIаб умматлъун. Дуца нижеда лъазабе Дуе гIибадат гьабулеб къагIида. Гьаб КагIба-рукъалда хIежгун гIумра гьабулеб къагIидаги лъазабе. Дуца нижер тавбуги къабул гьабе. Мун тавбу къабул гьабулев, лагъзадерица тавбу гьабизе бокьулев ва Дуда иман лъурал лагъзадерида дунялалдаги ахираталдаги гурхIулев вуго», - ян. (Сура «Бакъара», аят 128)

Гьединго кIочене бегьуларо лъималазе дугIа гьаби Аварагасул ﷺ суннат кколеблъиги. Бухарияс ГIабдуллагь ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда буго, Аварагас ﷺ ХIасаниеги ХIусениеги цIуниялъул дугIа гIемер гьабулаанин абун. (Имам Бухари)

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...