Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ кIалъай

Аварагасул ﷺ кIалъай

Аварагасул ﷺ кIалъай

Авараг кIалъалев вукIана бицунеб жо инсанасда бичIчIулеб хIалалда.  Жакъа цо-цоязе бокьула гIакъилаб каламалдалъун, гъваридаб пикруялдалъун кIалъазе. Гьел гьедин кIалъалеб мехалда гьез бицунеб жо гIадатиял гIадамазда бичIчIизеги захIмалъула. Гьайгьай гьеб гIакъиллъи гуро ва Аварагасул гьедин кIалъалеб гIадатги букIинчIо.

 

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьасул расул ﷺ кIалъачIо нуж гIадин хехго, гьесул кIалъай букIана къокъаб ва баянаб. Гьес бицараб аскIов вугесда ракIалдаги чIолаан», - ян. (Имам Тирмизи)

Щибаб рагIи Аварагас ﷺ абулаан гIинтIамулесда бичIчIуледухъ ва ракIалда чIоледухъ. 

МухIаммад ибну ЯхIяца бицана Абу Къутайбат Салму ибну Къутайбатидасан, гьесги ГIабдуЛлагь ибну Мусаннасидасан ва гьесги Анас ибну Маликидасан: «Аварагас ﷺ абураб жо лъабго нухалъ такрар гьабулаан бичIчIизе букIине», - ян.

Гьелъул магIна кколаро щибаб рагIи Аварагас ﷺ такрар гьабулеб букIанин абураб. Такрар гьабулеб букIана гIадамазухъ балагьун. Гьедин такрар кидаго гуро гьабулебги букIараб. Щайгурелъул такрар гьаби хIажат гьечIеб бакIалда кIалъаялъул берцинлъи букIунаро. 

Мула ГIали Къарияс абуна, тIоцебесеб нухалда Аварагас ﷺ абулеб букIун батулин рагIизе букIине, кIиабилеб нухалда - халгьабизе ва лъабабилеб нухалда - пикру гьабизе.

Аварагасул ﷺ кIалъай букIана къокъаб, магIнаяб. 

ХIасан ибну ГIалица гьарула имгIаласда, ай Гьинд ибну Аби Гьалатида, Аварагасул ﷺ сипат гьабеян. Гьев вукIиндалха Аварагасул ﷺ сипат гьабизе лъалев чи. Гьес абула: «Гьев вукIана кидаго пашманлъиялда, пикру гIемерав, рахIат гьечIев, вуцIцIун чIарав, хIажат ккун гурони кIалъай гьабуларев. Каламги байбихьулаан ва лъугIизабулаан Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун. Гьесул кIалъаялъулъ мукъсанлъи ва цIикIкIен букIинчIо. КIалъалев чиясда аскIов хъачIав ва кIарчанлъи гьабулевлъунги вукIинчIо. НигIмат кIодо гьабулаан, кигIан гьитIинаб бугониги, ва гьеб какичIо. Дунял ва гьелда хурхаралда ццим бахъинчIо, хIакъаб жо толеб бихьидал, гьеб тезегIан ццимги бахъунаан. Жиндиего гIоло ццим бахъинчIо ва живго вацIцIад гьавичIо. Вохидал, бералги къанщун, балагьи гIодобе гьабулаан. ГIемерисеб мехалъ гьесул велъи букIана гьимилъун», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


КIудияб гIидалъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал!   РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...