Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ кIалъай

Аварагасул ﷺ кIалъай

Аварагасул ﷺ кIалъай

Авараг кIалъалев вукIана бицунеб жо инсанасда бичIчIулеб хIалалда.  Жакъа цо-цоязе бокьула гIакъилаб каламалдалъун, гъваридаб пикруялдалъун кIалъазе. Гьел гьедин кIалъалеб мехалда гьез бицунеб жо гIадатиял гIадамазда бичIчIизеги захIмалъула. Гьайгьай гьеб гIакъиллъи гуро ва Аварагасул гьедин кIалъалеб гIадатги букIинчIо.

 

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьасул расул ﷺ кIалъачIо нуж гIадин хехго, гьесул кIалъай букIана къокъаб ва баянаб. Гьес бицараб аскIов вугесда ракIалдаги чIолаан», - ян. (Имам Тирмизи)

Щибаб рагIи Аварагас ﷺ абулаан гIинтIамулесда бичIчIуледухъ ва ракIалда чIоледухъ. 

МухIаммад ибну ЯхIяца бицана Абу Къутайбат Салму ибну Къутайбатидасан, гьесги ГIабдуЛлагь ибну Мусаннасидасан ва гьесги Анас ибну Маликидасан: «Аварагас ﷺ абураб жо лъабго нухалъ такрар гьабулаан бичIчIизе букIине», - ян.

Гьелъул магIна кколаро щибаб рагIи Аварагас ﷺ такрар гьабулеб букIанин абураб. Такрар гьабулеб букIана гIадамазухъ балагьун. Гьедин такрар кидаго гуро гьабулебги букIараб. Щайгурелъул такрар гьаби хIажат гьечIеб бакIалда кIалъаялъул берцинлъи букIунаро. 

Мула ГIали Къарияс абуна, тIоцебесеб нухалда Аварагас ﷺ абулеб букIун батулин рагIизе букIине, кIиабилеб нухалда - халгьабизе ва лъабабилеб нухалда - пикру гьабизе.

Аварагасул ﷺ кIалъай букIана къокъаб, магIнаяб. 

ХIасан ибну ГIалица гьарула имгIаласда, ай Гьинд ибну Аби Гьалатида, Аварагасул ﷺ сипат гьабеян. Гьев вукIиндалха Аварагасул ﷺ сипат гьабизе лъалев чи. Гьес абула: «Гьев вукIана кидаго пашманлъиялда, пикру гIемерав, рахIат гьечIев, вуцIцIун чIарав, хIажат ккун гурони кIалъай гьабуларев. Каламги байбихьулаан ва лъугIизабулаан Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун. Гьесул кIалъаялъулъ мукъсанлъи ва цIикIкIен букIинчIо. КIалъалев чиясда аскIов хъачIав ва кIарчанлъи гьабулевлъунги вукIинчIо. НигIмат кIодо гьабулаан, кигIан гьитIинаб бугониги, ва гьеб какичIо. Дунял ва гьелда хурхаралда ццим бахъинчIо, хIакъаб жо толеб бихьидал, гьеб тезегIан ццимги бахъунаан. Жиндиего гIоло ццим бахъинчIо ва живго вацIцIад гьавичIо. Вохидал, бералги къанщун, балагьи гIодобе гьабулаан. ГIемерисеб мехалъ гьесул велъи букIана гьимилъун», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...


Ихдалил хIурмат

Гьале тIаде щвана тIогьолаб ихдалил заман. ГIемерисеб халкъалъе бищунго бокьулеб мехги ккола гьеб. Иснанасул къаркъалагун сверухъ бугебщинаб тIабигIат цIилъулеб заманги буго гьаб. Гьединго ихдалил заман буго хурзал-ахал рекьулеб, къачIалеб ва кIурулеб мех. Щайгурелъул, гьелда бараб буго инсанасул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIудиявго гIолев гьечIо       Дир вас кIудиявго гIолев гьечIо. Университет лъугIизабуниги маркаби ракIарулев вукIуна. Гьесул гьалмагълъи хIалтIул ва хъизам гьабиялъул пикрабазда ругониги, дир вас гIисинал лъималаз гьабулеб гьабулев вукIуна. Гьесда кIола маркаби хIалаго тIубараб къо инабизеги....


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...