Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ кIалъай

Аварагасул ﷺ кIалъай

Аварагасул ﷺ кIалъай

Авараг ﷺ кIалъалев вукIана бицунеб жо инсанасда бичIчIулеб хIалалда.  Жакъа цо-цоязе бокьула гIакъилаб каламалдалъун, гъваридаб пикруялдалъун кIалъазе. Гьел гьедин кIалъалеб мехалда гьез бицунеб жо гIадатиял гIадамазда бичIчIизеги захIмалъула. Гьайгьай гьеб гIакъиллъи гуро ва Аварагасул ﷺ гьедин кIалъалеб гIадатги букIинчIо.

 

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьасул расул ﷺ кIалъачIо нуж гIадин хехго, гьесул кIалъай букIана къокъаб ва баянаб. Гьес бицараб аскIов вугесда ракIалдаги чIолаан», - ян. (Имам Тирмизи)

Щибаб рагIи Аварагас ﷺ абулаан гIинтIамулесда бичIчIуледухъ ва ракIалда чIоледухъ. 

МухIаммад ибну ЯхIяца бицана Абу Къутайбат Салму ибну Къутайбатидасан, гьесги ГIабдуЛлагь ибну Мусаннасидасан ва гьесги Анас ибну Маликидасан: «Аварагас ﷺ абураб жо лъабго нухалъ такрар гьабулаан бичIчIизе букIине», - ян.

Гьелъул магIна кколаро щибаб рагIи Аварагас ﷺ такрар гьабулеб букIанин абураб. Такрар гьабулеб букIана гIадамазухъ балагьун. Гьедин такрар кидаго гуро гьабулебги букIараб. Щайгурелъул такрар гьаби хIажат гьечIеб бакIалда кIалъаялъул берцинлъи букIунаро. 

Мула ГIали Къарияс абуна, тIоцебесеб нухалда Аварагас ﷺ абулеб букIун батулин рагIизе букIине, кIиабилеб нухалда - халгьабизе ва лъабабилеб нухалда - пикру гьабизе.

Аварагасул ﷺ кIалъай букIана къокъаб, магIнаяб. 

ХIасан ибну ГIалица гьарула имгIаласда, ай Гьинд ибну Аби Гьалатида, Аварагасул ﷺ сипат гьабеян. Гьев вукIиндалха Аварагасул ﷺ сипат гьабизе лъалев чи. Гьес абула: «Гьев вукIана кидаго пашманлъиялда, пикру гIемерав, рахIат гьечIев, вуцIцIун чIарав, хIажат ккун гурони кIалъай гьабуларев. Каламги байбихьулаан ва лъугIизабулаан Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун. Гьесул кIалъаялъулъ мукъсанлъи ва цIикIкIен букIинчIо. КIалъалев чиясда аскIов хъачIав ва кIарчанлъи гьабулевлъунги вукIинчIо. НигIмат кIодо гьабулаан, кигIан гьитIинаб бугониги, ва гьеб какичIо. Дунял ва гьелда хурхаралда ццим бахъинчIо, хIакъаб жо толеб бихьидал, гьеб тезегIан ццимги бахъунаан. Жиндиего гIоло ццим бахъинчIо ва живго вацIцIад гьавичIо. Вохидал, бералги къанщун, балагьи гIодобе гьабулаан. ГIемерисеб мехалъ гьесул велъи букIана гьимилъун», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Мавлидазул моцI

ТIадегIанав Аллагьас нилъер умматалъе кьураб кIудияб рахIматалдасан ккола нилъ МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса гьари. Нилъ гьесул умматалдаса Аллагьас ﷻ гьариялдалъун гьевги кIодо гьавун, нилъее кьуна гIемерал бигьалъаби, цересел умматазе рукIинчIел.   Масала, Муса аварагасул шаргIалда...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...