Аслияб гьумералде

Гьабизе лъай

Гьабизе лъай

Гьабизе лъай

Щивав инсан Аллагьас ﷻ вижун вуго махсара-хочI гьабиялде цIайи бугевлъун. Махсара-хочI гьабиялдалъун рохелги щола, цоцазда гьоркьоб хIалги лъикIлъула. ШаргIалъул гIорхъаби толел гьечIелдаса махсара гьабиялъулъ щибго бегьулареб жо гьечIо. Цо-цо бакIазда махсаро гьаби тIадаблъунцин букIине рес буго, масала, цого хIалтIи гьабун чIалгIун, ракI пашманлъун вугев чи махсара гьабиялдалъун чIаголъун, ракI бохун лъугьуна.

 

Аллагьасе ﷻ рецц буго МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдасан нилъ рати. Гьесул ﷺ гIумруялъухъ халгьабидал, нилъеда бихьула Аварагасги ﷺ махсара гьабулеб букIараблъи. Амма махсара гьабулелъуб киданиги гьереси бицунароан ва шаригIаталъул гIурхъаби рахунароан.

«Я Бичасул Расул, дуцагийищ махсара гьабулеб?» - илан цо чияс цIехедал, Аварагас ﷺ абуна: «Цо-цо мехалъ дицаги махсара гьабула ва амма кидаго битIараб бицуна», - ян. (Тирмизи)

Анас ибн Маликидасан бицана, цо къоялъ Аварагасухъе ﷺ херай гIадан ячIанила. Жий Алжаналъул агьлулъун гьаейин абун дугIа гьабеян гьелъ. Хирияв Аварагас ﷺ абула херал руччаби Алжаналъуре лъугьунарин абун. Гьеб хабаралъ пашман гьаюрайлъи бихьидал, Аварагас ﷺ тIаде жубана: «Херал руччаби Алжаналъуре гIолохъанго лъугьуна», - ян.

Гьелдаго цадахъ Аварагас ﷺ рос-лъадуе насихIат гьабун абулаан мех-мехалъ цоцазе махсара гьабеян. Анасидасан бицана: «Авараг ﷺ жиндирго руччабигун вугеб мехалъ бищун хIеренавлъун, ракI рагьаравлъун ва махсара гьабулевлъун вукIана», - илан. ГIисинал лъималазеги махсара гьабизе бокьулаан.

Анасица бицана: «Дидехун хитIаб гьабун хирияв Аварагас махсара гьабун абулаан: «Йа зул-узунайни», - абун (ай кIиго гIиналъул бетIергьанилан).

Махсара гьабулаго хIинкъиза-ризеги бегьуларо. ГIабдурахIман ибн Абулайлаца бицана, асхIабзабаз бицанин Аварагас ﷺ абунин: «Бусурбанчиясе бегьуларо цогидав бусурбанчи хIинкъизавизе», - ян. (АхIмад, Абу Давуд)

Махсара гьабизе бегьизабун бугониги, гIорхъолъа иналдаса цIодоролъи гьабизе ккола. Кидаго махсараялда вукIунев чиги гIадамазда гьоркьов тIадагьавлъун ва гIакълу гьечIевлъун рикIкIуна.

Махасара гьабиялдалъун дандияв гIодовегIан гьавизе, хIинкъизавизе лъугьинеги бегьуларо.

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...