Аслияб гьумералде

Гьабизе лъай

Гьабизе лъай

Гьабизе лъай

Щивав инсан Аллагьас ﷻ вижун вуго махсара-хочI гьабиялде цIайи бугевлъун. Махсара-хочI гьабиялдалъун рохелги щола, цоцазда гьоркьоб хIалги лъикIлъула. ШаргIалъул гIорхъаби толел гьечIелдаса махсара гьабиялъулъ щибго бегьулареб жо гьечIо. Цо-цо бакIазда махсаро гьаби тIадаблъунцин букIине рес буго, масала, цого хIалтIи гьабун чIалгIун, ракI пашманлъун вугев чи махсара гьабиялдалъун чIаголъун, ракI бохун лъугьуна.

 

Аллагьасе ﷻ рецц буго МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдасан нилъ рати. Гьесул ﷺ гIумруялъухъ халгьабидал, нилъеда бихьула Аварагасги ﷺ махсара гьабулеб букIараблъи. Амма махсара гьабулелъуб киданиги гьереси бицунароан ва шаригIаталъул гIурхъаби рахунароан.

«Я Бичасул Расул, дуцагийищ махсара гьабулеб?» - илан цо чияс цIехедал, Аварагас ﷺ абуна: «Цо-цо мехалъ дицаги махсара гьабула ва амма кидаго битIараб бицуна», - ян. (Тирмизи)

Анас ибн Маликидасан бицана, цо къоялъ Аварагасухъе ﷺ херай гIадан ячIанила. Жий Алжаналъул агьлулъун гьаейин абун дугIа гьабеян гьелъ. Хирияв Аварагас ﷺ абула херал руччаби Алжаналъуре лъугьунарин абун. Гьеб хабаралъ пашман гьаюрайлъи бихьидал, Аварагас ﷺ тIаде жубана: «Херал руччаби Алжаналъуре гIолохъанго лъугьуна», - ян.

Гьелдаго цадахъ Аварагас ﷺ рос-лъадуе насихIат гьабун абулаан мех-мехалъ цоцазе махсара гьабеян. Анасидасан бицана: «Авараг ﷺ жиндирго руччабигун вугеб мехалъ бищун хIеренавлъун, ракI рагьаравлъун ва махсара гьабулевлъун вукIана», - илан. ГIисинал лъималазеги махсара гьабизе бокьулаан.

Анасица бицана: «Дидехун хитIаб гьабун хирияв Аварагас махсара гьабун абулаан: «Йа зул-узунайни», - абун (ай кIиго гIиналъул бетIергьанилан).

Махсара гьабулаго хIинкъиза-ризеги бегьуларо. ГIабдурахIман ибн Абулайлаца бицана, асхIабзабаз бицанин Аварагас ﷺ абунин: «Бусурбанчиясе бегьуларо цогидав бусурбанчи хIинкъизавизе», - ян. (АхIмад, Абу Давуд)

Махсара гьабизе бегьизабун бугониги, гIорхъолъа иналдаса цIодоролъи гьабизе ккола. Кидаго махсараялда вукIунев чиги гIадамазда гьоркьов тIадагьавлъун ва гIакълу гьечIевлъун рикIкIуна.

Махасара гьабиялдалъун дандияв гIодовегIан гьавизе, хIинкъизавизе лъугьинеги бегьуларо.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...