Гьабизе лъай
Гьабизе лъай
Щивав инсан Аллагьас ﷻ вижун вуго махсара-хочI гьабиялде цIайи бугевлъун. Махсара-хочI гьабиялдалъун рохелги щола, цоцазда гьоркьоб хIалги лъикIлъула. ШаргIалъул гIорхъаби толел гьечIелдаса махсара гьабиялъулъ щибго бегьулареб жо гьечIо. Цо-цо бакIазда махсаро гьаби тIадаблъунцин букIине рес буго, масала, цого хIалтIи гьабун чIалгIун, ракI пашманлъун вугев чи махсара гьабиялдалъун чIаголъун, ракI бохун лъугьуна.
Аллагьасе ﷻ рецц буго МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдасан нилъ рати. Гьесул ﷺ гIумруялъухъ халгьабидал, нилъеда бихьула Аварагасги ﷺ махсара гьабулеб букIараблъи. Амма махсара гьабулелъуб киданиги гьереси бицунароан ва шаригIаталъул гIурхъаби рахунароан.
«Я Бичасул Расул, дуцагийищ махсара гьабулеб?» - илан цо чияс цIехедал, Аварагас ﷺ абуна: «Цо-цо мехалъ дицаги махсара гьабула ва амма кидаго битIараб бицуна», - ян. (Тирмизи)
Анас ибн Маликидасан бицана, цо къоялъ Аварагасухъе ﷺ херай гIадан ячIанила. Жий Алжаналъул агьлулъун гьаейин абун дугIа гьабеян гьелъ. Хирияв Аварагас ﷺ абула херал руччаби Алжаналъуре лъугьунарин абун. Гьеб хабаралъ пашман гьаюрайлъи бихьидал, Аварагас ﷺ тIаде жубана: «Херал руччаби Алжаналъуре гIолохъанго лъугьуна», - ян.
Гьелдаго цадахъ Аварагас ﷺ рос-лъадуе насихIат гьабун абулаан мех-мехалъ цоцазе махсара гьабеян. Анасидасан бицана: «Авараг ﷺ жиндирго руччабигун вугеб мехалъ бищун хIеренавлъун, ракI рагьаравлъун ва махсара гьабулевлъун вукIана», - илан. ГIисинал лъималазеги махсара гьабизе бокьулаан.
Анасица бицана: «Дидехун хитIаб гьабун хирияв Аварагас махсара гьабун абулаан: «Йа зул-узунайни», - абун (ай кIиго гIиналъул бетIергьанилан).
Махсара гьабулаго хIинкъиза-ризеги бегьуларо. ГIабдурахIман ибн Абулайлаца бицана, асхIабзабаз бицанин Аварагас ﷺ абунин: «Бусурбанчиясе бегьуларо цогидав бусурбанчи хIинкъизавизе», - ян. (АхIмад, Абу Давуд)
Махсара гьабизе бегьизабун бугониги, гIорхъолъа иналдаса цIодоролъи гьабизе ккола. Кидаго махсараялда вукIунев чиги гIадамазда гьоркьов тIадагьавлъун ва гIакълу гьечIевлъун рикIкIуна.
Махасара гьабиялдалъун дандияв гIодовегIан гьавизе, хIинкъизавизе лъугьинеги бегьуларо.