Лъие кьелеб?

Рамазан моцIалъул хаслъилъун буго, гьеб лъугIидал кIалбиччаялъул закат-сахI бахъулеб. Гьеб буго МухIаммадил умматалда хасаб гIамалги. ТIадаблъун гьабуна сахI бахъи гьижра гьабун хадуб кIиабилеб соналъ, кIалбиччаялъул гIид щвезе кIиго къо хутIидал. Гьеб бахъизе тIадаб буго щивав хIурияв, гIидалъул сордо-къоялъ жинца ва жиндица квана-гьекъезаризе кколезе бетIербахъи гьабизе гIураб рес бугев бусурбанчиясда.

Гьеб жидее кьезе кколезулги буго микьго тайпа. Гьезул тIоцересел ккола пакъирзаби. Пакъирзаби руго боцIи-мал, хIалтIи гьечIел, ялъуни гьеб бугел, амма жидее ва агьлу-хъизамалъе кваназегун ретIине къваригIунелъул бащадалдаса дагь гурони щоларел чагIи. Мисалалъе, къваригIун буго нусго гъурущ, амма тIалаб гьабун батизе кIолеб гьечIо лъеберго-кIикъого гъурущ гурони. Гьев чи ккола пакъир.

КIиабилел руго мискинзаби. Гьел ккола бетIербахъи гьабизе къваригIунеб нусго гъурщил 70-80 гъурущ гурони щоларел чагIи.

Лъабабилел руго закат-сахIалда тIад хIалтIулел чагIи. Гьеб бакIаризе, хъвазе, бикьизе имамас тарал гIадамал. Гьел чагIазе, бечедал ругониги, хIалтIухъ балагьун мухь закагIаталдаса кьола.

Ункъабилеб бутIаялда ругел чагIи ккола гьанжего гьанже бусурбанлъарал, боцIи-малалъулабгун моралияб кумекалде хIажалъи бугел. Гьеб кьеялдалъун жидер иман щулалъизе букIине.

Щуабилел руго боцIиги тIаде къотIун тархъарал лагъзал. Гьезиеги, жидеда тIад бугеб хIакъ тIаса бихьизе, гIураб жо кьола закагIат-сахIалдаса.

Анлъабилел руго налъулал. ХIалалаб ишалъе гIоло жидеца налъи гьабурал, хадубккун гьеб бецIизе кIунгутIиялде ккарал. Гьезиеги налъи бецIизе кумек гьабула закагIат-сахIалдаса бутIа бихьизабун. Амма хIарамаб ишалъе налъи гьабурал чагIазе закагIат-сахI кьоларо.

Анкьабилеб тайпа буго Аллагьасул ﷻ дин тIадегIан гьабиялъе гъазаваталъе рахъарал гIадамал. Гьезиеги закагIат-сахI кьола байтулмалалдаса бихьизабураб харж гьечIебгIан заманалъ.

Ахирисеб тайпа буго хIалалаб, шаригIаталъ бегьизабураб гIилаялъе гIоло сапаралде рахъарал ва тIадруссине гIураб сурсат гьечIого хутIарал чагIи. Гьезиеги закагIат-сахI бихьизабун буго шаргIалда.

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам. Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...

Гумбет районалда тӀобитӀараб конкурсалъул финалистазе лъай кьеялъул управлениялъул начальникас сертификатал ва гӀарцулал сайгъатал кьуна. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухӀамадвакил Забидовас шапакъатал кьуна, битIун какие чуриялъул ва как баялъул конкурсалъул районалъулаб этапалда...

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей. Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...

Лъие кьелеб?