Лъие кьелеб?

Рамазан моцIалъул хаслъилъун буго, гьеб лъугIидал кIалбиччаялъул закат-сахI бахъулеб. Гьеб буго МухIаммадил умматалда хасаб гIамалги. ТIадаблъун гьабуна сахI бахъи гьижра гьабун хадуб кIиабилеб соналъ, кIалбиччаялъул гIид щвезе кIиго къо хутIидал. Гьеб бахъизе тIадаб буго щивав хIурияв, гIидалъул сордо-къоялъ жинца ва жиндица квана-гьекъезаризе кколезе бетIербахъи гьабизе гIураб рес бугев бусурбанчиясда.

Гьеб жидее кьезе кколезулги буго микьго тайпа. Гьезул тIоцересел ккола пакъирзаби. Пакъирзаби руго боцIи-мал, хIалтIи гьечIел, ялъуни гьеб бугел, амма жидее ва агьлу-хъизамалъе кваназегун ретIине къваригIунелъул бащадалдаса дагь гурони щоларел чагIи. Мисалалъе, къваригIун буго нусго гъурущ, амма тIалаб гьабун батизе кIолеб гьечIо лъеберго-кIикъого гъурущ гурони. Гьев чи ккола пакъир.

КIиабилел руго мискинзаби. Гьел ккола бетIербахъи гьабизе къваригIунеб нусго гъурщил 70-80 гъурущ гурони щоларел чагIи.

Лъабабилел руго закат-сахIалда тIад хIалтIулел чагIи. Гьеб бакIаризе, хъвазе, бикьизе имамас тарал гIадамал. Гьел чагIазе, бечедал ругониги, хIалтIухъ балагьун мухь закагIаталдаса кьола.

Ункъабилеб бутIаялда ругел чагIи ккола гьанжего гьанже бусурбанлъарал, боцIи-малалъулабгун моралияб кумекалде хIажалъи бугел. Гьеб кьеялдалъун жидер иман щулалъизе букIине.

Щуабилел руго боцIиги тIаде къотIун тархъарал лагъзал. Гьезиеги, жидеда тIад бугеб хIакъ тIаса бихьизе, гIураб жо кьола закагIат-сахIалдаса.

Анлъабилел руго налъулал. ХIалалаб ишалъе гIоло жидеца налъи гьабурал, хадубккун гьеб бецIизе кIунгутIиялде ккарал. Гьезиеги налъи бецIизе кумек гьабула закагIат-сахIалдаса бутIа бихьизабун. Амма хIарамаб ишалъе налъи гьабурал чагIазе закагIат-сахI кьоларо.

Анкьабилеб тайпа буго Аллагьасул ﷻ дин тIадегIан гьабиялъе гъазаваталъе рахъарал гIадамал. Гьезиеги закагIат-сахI кьола байтулмалалдаса бихьизабураб харж гьечIебгIан заманалъ.

Ахирисеб тайпа буго хIалалаб, шаригIаталъ бегьизабураб гIилаялъе гIоло сапаралде рахъарал ва тIадруссине гIураб сурсат гьечIого хутIарал чагIи. Гьезиеги закагIат-сахI бихьизабун буго шаргIалда.

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана. БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун. Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...

Лъие кьелеб?